Hocîr: Fermandarê Keleha Spî
Hocîr di Şahnameyê de: lehengê Malbata Gûderz û fermandarê Keleha Spî, ku redkirina wî ya nîşandana Rustem alîkarî da piştrastkirina trajediya Suhrab.
Gotarê bixwîninKovara dîroka Kurdan
Gotarên di beşa Huner û Çanda Kurdî de.
460 gotar bi Kurmancî amade ne.
Hocîr di Şahnameyê de: lehengê Malbata Gûderz û fermandarê Keleha Spî, ku redkirina wî ya nîşandana Rustem alîkarî da piştrastkirina trajediya Suhrab.
Gotarê bixwînin
Ferûd di Şahnameyê de: kurê ciwan ê Siyawiş û birayê Key Xusrew ê ji bav, ku heman leşkerê Îranî yê ji bo tolhildana bavê wî hatibû şandin bi neheqî ew kuşt, trajediyeke mezin.
Gotarê bixwînin
Zeware di Şahnameyê de: birayê dilsoz ê Rustem û kurê Zal, ku di şeran de li kêleka lehengê mezin şer kir û digel wî di çala xayînane ya Şexad de mir.
Gotarê bixwînin
Şexad di Şahnameyê de: birayê Rustem ê hesûd ê ji bav ku mirina lehengê mezin di çaleke riman de plan kir, lê tîra dawî ya Rustemê li ber mirinê ew kuşt.
Gotarê bixwînin
Rohham di Şahnameyê de: pehlewanê dilsoz ê Malbata Gûderz, kurê Gûderz û birayê Gîv, serketiyê şerê Duwazdeh Rox di şerên ji bo Siyawiş de.
Gotarê bixwînin
Kilaş, pêlavên Kurdî yên Hewramanê yên bi dest çêkirî: pêlavên spî yên ji pembû û çermê bi dest dirûtî û digel cilên kevneşopî tên kirin, pîşeyeke ku UNESCO rûmet dayiyê û sembola nasnameyê.
Gotarê bixwînin
Kilîm û xaliyên Kurdî: kevneşopiya mezin a tevandinê ya Kurdistanê, ji kilîma eşîrî ya bi nexşa xurt heta xaliyên navdar ên Bîcar û Sine, berhemên jinên Kurd ên bi hirî û sembolê tevnandî.
Gotarê bixwînin
Cilên kevneşopî yên Kurdî: cilên neteweyî yên rengîn û pirtebeqe yên Kurdan, ji şal û şepikê mêran heta kiras û kewaya jinan, semboleke bi serbilindî ya nasnameyê.
Gotarê bixwînin
Govend, reqsa çemberî ya Kurdî: govenda civakî ya destgirtî ku helparke jî tê gotin, bi rêberiya serçopiyê ku destmalekê dihejîne, dilê dawet û Newroza Kurdî.
Gotarê bixwînin
Deq, deqa kevneşopî ya Kurdî: nîşanên kevn ên bi derzîkirina bi dest ku jinên Kurd ji bo parastinê, zayîndariyê, bedewiyê û nasnameya eşîrî hildigirin û niha ji nû ve tên zindîkirin.
Gotarê bixwînin
Bûka Baranê ya Kurdî: rêûresma kevn a gazîkirina baranê ku di wê de zarok di dema ziwabûnê de bûkikeke xemilandî di kolanan re dibin û lava baranê dikin.
Gotarê bixwînin
Cejna Pîr Şalyar a Hewramanê: merasîma kevn a Kurdî ya roja çilem a zivistanê ku daweta dermanvanê zana Pîr Şalyar û mîrzayeke jin a Buxarayê bi bîr tîne.
Gotarê bixwînin
Perî di folklora Kurdî û îranî de: heyînên perî yên bedew û bi bask, ku carekê mirov jê wek dêwan ditirsiyan û paşê wek ruhên bedew ên çiyayan û avan hatin hezkirin.
Gotarê bixwînin
Vaftîza Êzidî, morkirin: rêûresma pîroz a Kaniya Spî li Lalişê ku di wê de ava pîroz sê caran tê rijandin da ku Êzidiyek di bawerî û civakê de were morkirin.
Gotarê bixwînin
Xanedanên baweriya Yarsanî: rêzên pîroz ên îrsî yên Sultan Sahak damezrandin, ku her yek ji aliyê seyîdekî ve tê rêvebirin, Gelê Rastiyê rêxistin dikin û rêberiya her bawermendî dikin.
Gotarê bixwînin
Fer di kevneşopiya îranî de: rûmeta padîşahî ya xwedayî ku li ser padîşahê dadwer dimîne û zalim dihêle, fikra navendî ya padîşahiyê di Şahnameyê de.
Gotarê bixwînin
Sekandar di Şahnameyê de: Îskenderê Farisîkirî, ku tê kirin kurê Darab, dagîrkerê cîhanê û lêgerînerê Ava Jiyanê ku hukumraniya wî serdema efsaneyî bi dawî dike.
Gotarê bixwînin
Dara di Şahnameyê de: padîşahê dawî yê rêza efsaneyî ya Keyanî, birayê Îskender ji bav, ku wezîrên wî bi xwe xiyanet lê kirin û dagîrkerê ku ew têk bir şîna wî girt.
Gotarê bixwînin
Darab di Şahname de: kurê şahbanû Hûmay yê wek pitikê terikandî hatî dîtin û ji aliyê şûşvanê qumaşan ve hatî mezinkirin, ku textê xwe ji nû ve bi dest xist û di destanê de bû bavê hem Dara û hem Îskenderê Mezin.
Gotarê bixwînin
Pira Çînvatê di baweriya Zerdeştî de: pira dadbariyê ku divê her ruh piştî mirinê derbas bike, ku ji bo durustên exlaqî fireh û ji bo xiraban teng dibe.
Gotarê bixwînin
Hûmay di Şahname de: şahbanûya kêmpeyda ya hukumran a Îranê, keça Behmen, ku salan bi dadwerî hukum kir û ji bo parastina textê xwe kurê xwe yê pitik Darab berda ser avê.
Gotarê bixwînin
Ziyareta Êzidî ya Lalişê: rêwîtiya pîroz a ku her Êzidî hêvî dike carekê di jiyanê de bike, bi ayînên pêxwasî, pira Silatê, Kaniya Spî û gora Şêx Adî.
Gotarê bixwînin
Behmen di Şahname de: kurê Îsfendiyar ku bû padîşahê Îranê, bi wêrankirina mala Rustem tola bavê xwe stand û bû bavê dûndana Darab.
Gotarê bixwînin
Katayûn di Şahname de: mîrzadeya Rûmê ku ji bo evînê Guştasp hilbijart, bû şahbanûya Îranê û dayika Îsfendiyar, û bê encam li dijî şerê wî yê yekbiyek ê kujer lava kir.
Gotarê bixwînin