Gersîwez: Planvanê Şahnameyê
Gersîwez di Şahnameyê de: birayê hesûd ê Efrasyab ku buxtanên wî padîşah li dijî şahzade pak Siyawaş jahrî kirin û kuştina wî ya trajîk anîn.
Gotarê bixwîninKovara dîroka Kurdan
Gotarên di beşa Huner û Çanda Kurdî de.
460 gotar bi Kurmancî amade ne.
Gersîwez di Şahnameyê de: birayê hesûd ê Efrasyab ku buxtanên wî padîşah li dijî şahzade pak Siyawaş jahrî kirin û kuştina wî ya trajîk anîn.
Gotarê bixwînin
Şiroveya pergala kastên Êzidiyan: sê kastên mîratî yên Şêx, Pîr û Mirîd, sê rêberên Mîr, Baba Şêx û Pêş Îmam, û çawa baweriyê bi hev re girê didin.
Gotarê bixwînin
Pîranê Vîseh di Şahnameyê de: wezîrê zana û aşitîxwaz ê Tûranî ku malbata Siyawaş parast û dijminê wî Key Xusrew di mirina wî de ji bo wî şîn girt.
Gotarê bixwînin
Ferengîs di Şahnameyê de: şahzadeya Tûranî, jina dilsoz a Siyawaş û dayika Key Xusrew, ku dilsoziya ji mêrê xwe yê kuştî re li ser bavê xwe hilbijart.
Gotarê bixwînin
Sînduxt di Şahnameyê de: şahbanûya zana ya Kabilê, dayika Rûdaba, ku bi wêrekî û dîplomasiya xwe pêşî li şerekî girt û malbatên Îran û Kabilê li hev anîn.
Gotarê bixwînin
Sûdabeh di Şahnameyê de: şahbanûya Îranê ya ku evîna wê ji bo kurê mêrê wê Siyawaş û tawanbariya wê ya derewîn şahzade pak ber bi sirgûn û mirineke trajîk ve birin.
Gotarê bixwînin
Qewal, xwendevan û muzîkjenên pîroz ên Êzidiyan: çîna mîratî ya ku qewlên pîroz li ser def û şibabê dibêje û nîşanên tawûsê dibe gundan.
Gotarê bixwînin
Baba Şêx, Bavê Şêxan: serokê herî bilind ê ruhî yê Êzidiyan, ku ji dûndana Şemsanî tê, navenda wî li Lalişê ye û Mîr wî destnîşan dike.
Gotarê bixwînin
Mîr, mîrê Êzidiyan: serokê dinyewî û ruhî yê mîratî yê civakê, cîgirê Şêx Adî, ku navenda wî li Şêxanê ye û serokê Encumena Ruhî ye.
Gotarê bixwînin
Şêx Nasirdîn, Melekê Mirin û Nûbûnê yê Êzidî: yek ji çar kurên Şemsanî yên Êzdîna Mîr û yek ji Heft Heyînên Pîroz, ku ruh ji laş vediqetîne.
Gotarê bixwînin
Gordeferîd, jina şervan a Şahnameyê: lehenga bi zirx a Qeleya Spî, ku bi hespê xwe derket da ku bi Sohrab re şerê yek bi yek bike û ji bo rizgarkirina gelê xwe ew bi zîrekiyê xapand.
Gotarê bixwînin
Tehmîne (Tehmîna), şahzadeya Semenganê di Şahnameyê de: evîndara wêrek a Rustem û dayika Sohrab ê trajîk, ku nîşana wê çîroka herî xemgîn a destanê dimeşîne.
Gotarê bixwînin
Rûdaba (Rûdabeh), şahzadeya Kabilê di Şahnameyê de: evîndara Zal, dayika leheng Rustem û lehenga yek ji çîrokên evînê yên herî mezin ên destanê.
Gotarê bixwînin
Îrec, kurê herî biçûk û herî hezkirî yê Ferîdûn di Şahnameyê de: di dabeşkirina cîhanê ya bavê wî de Îran jê re hat dayîn û birayên wî yên hesûd Selm û Tûr ew kuştin.
Gotarê bixwînin
Sam (Samê Nerîman), lehengê mezin ê Şahnameyê: pehlewanê Îranê di bin sê padîşahan de, bavê Zal ê ku li ber Sîmurgê terikand û bapîrê Rustem.
Gotarê bixwînin
Şah Xoşîn, derketina xwedayî ya sêyem a baweriya Yarsanî ya Kurdî: zarokê ronahiyê yê ku ji jineke bakîre li Loristanê ji dayik bû, di serdema berî Sultan Sahak de.
Gotarê bixwînin
Perdiwar, ziyaretgeha herî pîroz a baweriya Yarsanî ya Kurdî: cihê li ser çemê Sîrwan li Hewramanê ku Sultan Sahak Ehlê Heq lê damezirand û wek Kebeya wan tê rêzgirtin.
Gotarê bixwînin
Baba Tahir Hemedanî, derwêş û helbestvanê Tazî yê sedsala 11em ê dubeytiyên çarrêzikî: di baweriya Yarsanî ya Kurdî de wek pîrozek tê rêzgirtin û li seranserê cîhana Îranî wek kesekî xwe tê dîtin.
Gotarê bixwînin
Sitiya Zîn (Sitî Zîn), xatûna esilzade ya Êzidîtiyê: keça Şêx Adî, jina Êzdîna Mîr û dayika pîrozên Roj û Heyvê.
Gotarê bixwînin
Şêx Hesen (Şêxisin), Xwedanê Qelemê yê Êzidî: yek ji Heft Heyînên Xwedayî, piştgirê nivîsandinê û pêşiyê şêxên Adanî, kasta xwende ya baweriyê.
Gotarê bixwînin
Êzdîna Mîr (Êzdînê Mîr), mîrê sedsala 12em ku berî Şêx Adî li ser Êzidiyan hukum kir: bavê çar pîrozên Şemsanî û pêşiyê şêxên Şemsanî.
Gotarê bixwînin
Şêx Fexredîn, pîrozê Heyvê yê Êzidî: yek ji Heft Heyînên Xwedayî, fîlozof û helbestvanê ku qewlên pîroz afirandin, kurê Êzdîna Mîr.
Gotarê bixwînin
Şêx Mend, pîrozê Êzidî yê ku wek Xwediyê Maran tê naskirin: kurê Şêx Fexredîn, hukumdarê Mîrektiya Kurdî ya Kilîsê û fermandarê Eyûbî ku Selahedîn rêz jê girt.
Gotarê bixwînin
Şakiro (1936-1996), şahê dengbêjan: dengê bi hêz ê Serhed û mîratgirê Evdalê Zeynikê, ku di nav sirgûn û qedexeya ziman de strana Kurdî zindî hişt.
Gotarê bixwînin