Destpêk
Keşwad sermalbatê bi kumikê şerê zêrîn ê Malbata Gûderz ya mezin e, yek ji malbatên lehenge yên herî navdar ên Şahnameyê, Pirtûka Padîşahan a Farisî. Keşwad lehengekî birûmet û mêrxas bû ku wek têkbirê artêşan dihat nasîn; ew damezrîner û kalê rêzeke tevahî ya pehlewanên Îranî bû, bavê sermalbat Gûderz û kalê Gîv, Rohham, Bîjen û gelek lehengên eşîra Gûderziyan.
Keşwad, ku bi mêrxasiya xwe û kumikê xwe yê şer ê zêrîn navdar bû, wek fermandarekî birûmet û bi ezmûn di şerên dirêj ên li dijî Tûranê de xizmeta padîşahên pêşîn ên Îranê kir. Ew bi taybetî bi wêrekiya xwe ya di şer de û bi azadkirina dîlên Îranî ji destê dijmin tê bîranîn. Lê mîrata wî ya herî mezin malbata ku wî damezrand ye, neseba Gûderziyan, ku dê ji her malbateke din a destanê zêdetir lehengan derxe û bi nifşan rêzên pehlewanên Îranê dagire.
Mîna hemû kesayetiyên Pirtûka Padîşahan, Keşwad aîdî mîrata destanî ya hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Nasîna Keşwad hevdîtina kalê damezrîner ê malbata lehenge ya herî birûmet a Îranê ye, têkbirê artêşan ê bi kumikê şerê zêrîn ê ku dûndehên wî dê doza Îranî di şerên serdema lehenge de hilgirin. Malbata wî malbata mezin a Îranî ya li hember eşîrên şervan ên efsaneyan e û ew sermalbatê wê yê birûmet e.
Naverok
Keşwad Kî Ye?
Keşwad, ku Kaşwad jî tê nivîsîn, lehengekî Îranî yê Şahnameyê ye, pehlewanekî birûmet û mêrxas ê destpêka serdema lehenge û sermalbatê Malbata Gûderz ya mezin, eşîra Gûderziyan. Ew bi kumikê xwe yê şer ê zêrîn navdar bû û wek têkbirê artêşan dihat nasîn; wek fermandarekî birûmet û bi ezmûn di şerên dirêj ên li dijî Tûranê de xizmeta padîşahên pêşîn ên Îranê, wek Key Qubad û Nowzer, kir. Ew bi wêrekî û jêhatîbûna xwe ya di şer de û bi taybetî bi azadkirina dîlên Îranî ji destê dijmin tê bîranîn. Berî her tiştî ew bavê sermalbat Gûderz û kalê damezrîner ê neseba Gûderziyan e, malbata lehenge ya destanê ku herî zêde leheng jê derketin, pehlewanên wek Gîv, Rohham, Hocîr û Bîjen. Ew wek sermalbatê bi kumikê şerê zêrîn ê malbata şervan a herî birûmet a Îranê tê rêzgirtin.
Kumikê Şerê Zêrîn
Yek ji nîşanên cuda yên Keşwad di destanê de kumikê wî yê şer ê zêrîn e, ku ew pê navdar bû û hema bû nîşana kesayetiya wî û malbata wî. Kevneşopî wî wek yê ku kumikê şerê zêrîn li xwe dike bi nav dike, zerrîn-kolah, nîşana birûmetiya wî û payeya wî di nav lehengên Îranê de.
Kumikê şerê zêrîn ji tenê xemlê zêdetir bû; nîşana paye û navdariya Keşwad bû, nîşana birqok a pehlewanekî mezin û damezrînerê malbateke birûmet. Di xeyala dîtbar a destanê de Keşwadê bi kumikê şerê zêrîn di nav şervanan de diyar bû, kumikê wî yê birqok ew wek kesayetiyeke xwedî paye û rûmet nîşan dida. Ev nîşan, bi wateyekê, derbasî malbata wî bû, ji ber ku eşîra Gûderziyan a ku wî damezrand di nav malbatên herî birûmet û rêzgirtî yên Îranê de bû û kumikê şerê zêrîn ê sermalbatê wê semboleke guncaw a rûmeta wê bû. Li kêleka kumikê şerê zêrîn, Keşwad bi navdêra têkbirê artêşan dihat nasîn, navekî ku qala jêhatîbûn û hêza wî ya di şer de dikir, şiyana wî ya şikandin û têkbirina artêşên dijmin. Bi hev re kumikê şerê zêrîn û navdêra têkbirê artêşan wêneya lehenge ya Keşwad diyar dikin: pehlewanekî xwedî birûmetiyeke birqok û hêzeke pir mezin a şerî, damezrînerekî hêja yê malbateke lehenge ya mezin. Bi taybetî kumikê şerê zêrîn ew hûrgilî ye ku Keşwad herî bi hêsanî pê tê nasîn û bîranîn, nîşana birqok a sermalbatê bi kumikê şerê zêrîn ê Malbata Gûderz.
Xalên Sereke
Keşwad di Şahnameyê de sermalbatê Malbata Gûderz ya mezin e.
Ew bi kumikê xwe yê şer ê zêrîn navdar bû û wek têkbirê artêşan dihat nasîn.
Ew wek fermandarekî birûmet û bi ezmûn xizmeta padîşahên pêşîn ên Îranê kir.
Ew bi azadkirina dîlên Îranî ji Tûranê tê pesindayîn.
Ew bavê sermalbat Gûderz bû.
Dûndehên wî eşîra lehenge ya Îranê ya ku herî zêde leheng jê derketin pêk anîn.
Agahiyên Kurt
Nav: Keşwad (Kaşwad jî)
Rol: Sermalbatê Malbata Gûderz
Navdêr: Têkbirê artêşan (laşkerşiken)
Nîşan: Kumikê şerê zêrîn (zerrîn-kolah)
Xizmeta wî ji bo: Padîşahên pêşîn ên Îranî, wek Key Qubad û Nowzer
Kiryara navdar: Azadkirina dîlên Îranî
Kur: Gûderz, sermalbatê mezin
Dûndeh: Gîv, Rohham, Hocîr, Bîjen û gelekên din
Malbata wî: Eşîra Gûderziyan, ya Îranê ku herî zêde leheng jê derketin
Mîrat: Kevneşopiya destanî ya hevpar a Îranî
Têkbirê Artêşan
Keşwad bi navdêra têkbirê artêşan, laşkerşiken, dihat nasîn, navekî ku qala jêhatîbûn û hêza wî ya mezin a şervantiyê dikir. Di kevneşopiyê de ew wek yek ji şervanên herî wêrek ên dema xwe tê danasîn, fermandarekî birûmet û bi ezmûn ku di şerên li dijî Tûranê de xizmeta padîşahên pêşîn ên Îranê kir.
Keşwad wek fermandarekî di bin padîşahên pêşîn ên Îranî, wek Key Qubad û Nowzer, de beşdarî pevçûnên pêşîn ên şerên dirêj ên di navbera Îran û Tûranê de bû û li kêleka lehengên din ên nifşa xwe şer kir. Ew wek serkêşekî mêrxas û jêhatî tê wênekirin, pehlewanekî ku wêrekî û jêhatîbûna wî ya di şer de navdêra wî û payeya wî ya bilind di nav şervanên Îranê de ji wî re anîn. Navdêra têkbirê artêşan wî wek kesayetiyeke xwedî hêza rastîn a şerî diyar dike, lehengekî ku dikarî artêşên dijmin bişikîne û ser bikeve wan, ne tenê şervanekî yek bi yek, lê fermandarekî ku dikarî berê şer biguherîne. Di şerên pêşîn de, dema Îran rastî êrişa Tûranê hat, pehlewanên wek Keşwad sitûna doza Îranî bûn, fermandarên bi ezmûn û mêrxas ên ku parastina welêt bi rê ve birin. Payeya Keşwad wek têkbirê artêşan, fermandarekî birûmet û wêrek ê destpêka serdema lehenge, wî ji bilî rola wî ya damezrînerê malbateke mezin bi xwe jî wek kesayetiyeke girîng diyar dike. Ew lehengekî xwedî jêhatîbûna rastîn bû, ku ji ber mêrxasî û serkêşiya xwe ya di şeran de dihat rêzgirtin, pehlewanekî hêja yê Îranê û sermalbatekî guncaw ji bo neseba navdar a ku dê ji wî derkeve.
Azadkirina Dîlan
Di nav kiryarên herî girîng ên Keşwad ên hatine tomarkirin de azadkirina dîlên Îranî ji Tûranê bû, kiryareke ku di destanê de yek ji serkeftinên wî yên herî girîng tê hesibandin. Di şerên pêşîn de, dema Îranî ketin dîliya dijminê Tûranî, Keşwad bû yê ku di rizgarkirin û azadkirina wan de roleke sereke lîst.
Ev kiryar Keşwad bi yek ji mijarên dubare û dilkêş ên şerên Îran û Tûranê ve girê dide: çarenûsa dîlên ku di pevçûnê de tên girtin û hewldanên lehengan ji bo azadkirina wan. Di kevneşopiyê de azadkirina girtiyên Îranî karekî birûmet û girîng bû, ji ber ku hem dîl ji mirin an koletiyê rizgar dikir hem derbek li dijmin dixist. Rola Keşwad di azadkirineke wiha de wî wek pehlewanekî diyar dike ku ne tenê di hevdana çekan de, lê di rizgarkirina gelê xwe de jî xizmet kir, lehengekî ku mêrxasiya wî ji bo rizgarkirina dîlan hat bikaranîn. Ev kiryar wek yek ji serkeftinên wî yên herî girîng tê bîranîn, çalakiyeke ku jêhatîbûna şerî bi armanca birûmet a azadkirina Îraniyên din ji destê dijmin re dihevgirt. Herwiha balkêş e ku mijara azadkirina dîlan di kiryarên dûndehên wî û lehengên din ên şeran de dubare dibe; bi vî awayî Keşwad di vê kiryara xwe de li serê kevneşopiya rizgarkirinên wiha yên ku di destanê de berdewam dikin disekine. Ji ber vê yekê azadkirina dîlan yek ji kiryarên diyarker ên Keşwad e, serkeftineke ku hem wêrekiya wî hem xizmeta wî ya birûmet ji doza Îranî re nîşan dide û payeya wî wek yek ji pehlewanên hêja yên destpêka serdema lehenge bilindtir dike.
Bavê Gûderz
Girîngiya herî mezin a Keşwad di destanê de di wê yekê de ye ku ew bavê Gûderz e, sermalbatê mezin ê ku dê navê xwe bide malbata lehenge ya herî navdar a Îranê. Bi rêya Gûderz, Keşwad bû kalê rêzeke tevahî ya pehlewanan, kalê damezrîner ê eşîra Gûderziyan.
Gûderz, kurê Keşwad, bû yek ji kesayetiyên herî rêzgirtî û girîng ên Şahnameyê, sermalbat û fermandarekî xwedî jiyaneke dirêj ku hêzên Îranî di gelek şerên li dijî Tûranê de bi rê ve bir û bavê hejmareke pir mezin a kurên lehenge bû. Gûderz bû yê ku rûmeta malbata ku Keşwad damezrandibû berdewam û mezintir kir, ji ber vê yekê malbat bi navê wî hat nasîn, Malbata Gûderz an eşîra Gûderziyan. Lê Gûderz bi xwe kurê Keşwad bû û di dawiyê de neseb ji Keşwad derdikeve. Di nesebnameya destanê de Keşwad wek sermalbatê damezrîner disekine, bavê Gûderz û bi vî awayî kalê hemû lehengên pirhejmar ên eşîrê. Ji ber vê yekê bûna wî wek bavê Gûderz bingehê girîngiya wî ya mayînde ye, ji ber ku bi rêya vî kurê navdar û nevî û dûndehên hê navdartir malbata ku Keşwad damezrand gihişte rûmeta xwe ya bêhempa. Keşwad wek bavê Gûderz rehê neseba Gûderziyan a mezin e, sermalbatê ku malbata lehenge ya herî birûmet a Îranê jê derdikeve. Girîngiya wî wek damezrîner berî her tiştî li ser vê yekê disekine, anîna wî kurî ku malbata wî dê bi rêya wî bibe mezintirîn a eşîrên şervan ên destanê.
Malbata Gûderz ya Mezin
Malbata ku Keşwad damezrand û bi navê kurê wî yê navdar wek Malbata Gûderz hat nasîn bû malbata ku herî zêde leheng jê derketin û yek ji malbatên lehenge yên herî birûmet ên Şahnameyê. Tu eşîreke din a destanê ew qas leheng dernexist û neseba Gûderziyan bi nifşan rêzên pehlewanên Îranê dagirt.
Ji neseba Keşwad û Gûderz komeke mezin a lehengên navdar derket: Gîv, pehlewanê bi hêz ê ku li padîşahê pêşerojê Key Xusrew geriya û ew anî welêt; Rohham û Hocîr, şervanên mêrxas ên şeran; û di nifşeke paşê de Bîjen, lehengê çîroka evînê ya navdar a bi Manîje re. Kevneşopî dibêje Gûderz gelek kur hebûn û eşîr gelek pehlewanên ku di şerên li dijî Tûranê de şer kirin dihewand, çend ji wan di şerên mezin ên wek Şerê Duwazdeh Rox de ketin. Malbata Gûderz eşîra şervan a mezin a Îranî ye, malbata li aliyê Îranî li hember malbatên birûmet ên dijmin û ya herî pirhejmar a hemû malbatên lehenge yên destanê, ya ku herî zêde leheng jê derketin. Keşwad wek sermalbatê damezrîner ê vê malbatê kalê vê neseba navdar a tevahî ye, rehê ku malbata şervan a herî birûmet a Îranê jê derket. Mezinahiya Malbata Gûderz şahidiya herî mezin a girîngiya Keşwad e, ji ber ku ew sermalbatê bi kumikê şerê zêrîn wek damezrînerê vê eşîra lehengan a bêhempa cihekî birûmet di destanê de digire. Mîrata wî malbata mezin e ku bi rêya kurê wî û dûndehên wî yên pirhejmar doza Îranî di şerên dirêj ên serdema lehenge de hilgirt.
Sembolîzm û Wate
Keşwad berî her tiştî sermalbatê damezrîner ê malbateke lehenge ya mezin tîne ziman, kalê birûmet ê ku rêzeke tevahî ya pehlewanan jê derdikeve. Wek têkbirê artêşan ê bi kumikê şerê zêrîn û bavê Gûderz, ew girîngiya eşîrên şervan ên mezin û bavên wan ên damezrîner di cîhana lehenge ya destanê de nîşan dide, kalên ku mêrxasî û birûmetiya wan bi rêya dûndehên wan di nav nifşan de berdewam dike.
Keşwad herwiha îdealên mêrxasiya birûmet û xizmeta doza Îranî tîne ziman. Wek fermandarekî wêrek, têkbirê artêşan û azadkerê dîlan, ew fazîletên pehlewanê lehenge nîşan dide: jêhatîbûna şerî, serkêşî û bikaranîna birûmet a hêzê ji bo xizmeta gelê xwe û rizgarkirina wan. Kumikê wî yê şer ê zêrîn nîşana birqok a vê birûmetiyê ye, nîşana pehlewanekî mezin û damezrînerê malbateke rêzgirtî. Û bi rêya Malbata Gûderz ya mezin a ku wî damezrand, Keşwad berdewamiya mêrxasiya lehenge di nav nifşan de tîne ziman, derbasbûna birûmetî û jêhatîbûnê ji sermalbatê damezrîner ber bi gelek dûndehên wî yên navdar ve. Di van hemûyan de Keşwad kesayetiyeke girîng e, rola sermalbatê damezrîner, îdealên mêrxasiya birûmet û xizmetê û berdewamiya neseba lehenge tîne ziman. Ew têkbirê artêşan ê bi kumikê şerê zêrîn e, kalê birûmet ê malbata şervan a herî birûmet a Îranê, ku mîrata wî eşîra mezin a lehengan e ya ku ji wî derket û doza Îranî di şerên serdema lehenge de hilgirt.
Keşwad û Kurd
Keşwad, mîna hemû kesayetiyên Şahnameyê, aîdî mîrata destanî û mîtolojîk a hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Destana mezin a Firdewsî, bi leheng û malbatên xwe yên birûmet, mîrata hevpar a van gelan e, ku kevneşopiya mîtolojîk a kevn a Îranî ya ku ew jê derdikeve parve dikin. Bi rastgoî û rastî divê Keşwad û Malbata Gûderz wek beşek ji vê mîrata hevpar bên nasîn, li şûna kesayetiyên tenê Kurdî.
Ji bo Kurdan, wek gelekî Îranî, kesayetî û çîrokên Şahnameyê beşek ji cîhana çandî û mîtolojîk a firehtir a ku ew jê ne ne; destan û malbatên wê yên lehenge di mîrata fireh a Îranî ya ku Kurd parve dikin de cih digirin. Kesayetiya Keşwad, sermalbatê bi kumikê şerê zêrîn ê Malbata Gûderz, beşek ji xezîneya hevpar a kevneşopiya destanî ya Îranî ye ku li seranserê welatên Îranî tê nasîn. Ji ber vê yekê dema em Keşwad pêşkêş dikin em ne lehengekî bi taybetî Kurdî, lê sermalbatê damezrîner ê yek ji malbatên mezin ên destana Îranî ya hevpar pêşkêş dikin, aîdî mîrata ku Kurd bi gelên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Ev çarçoveya rastgo Keşwad bi rastî di nav kevneşopiya fireh û dewlemend a destana Îranî de cih dide ku Kurd, wek gelekî Îranî, digel cîranên xwe mîratgirên wê ne. Lehengên Malbata Gûderz, ji damezrînerê wan ê bi kumikê şerê zêrîn û pê ve, beşek ji xezîneya hevpar a çîrokên lehenge ne ku Kurd digel mîratgirên din ên kevneşopiya Îranî wek ya xwe hêja dibînin.
Nîqaş û Têgihiştinên Şaş
Gelo Keşwad heman Gûderz e? Na; divê her du bên cudakirin, her çiqas wek bav û kur bi hev ve nêzîk girêdayî ne. Keşwad sermalbatê damezrîner e, bav; Gûderz kurê wî ye, sermalbatê mezin ê xwedî jiyaneke dirêj ê ku navê xwe da malbatê. Gûderz, kur, di gelek şerên destanê de kesayetiya ku zêdetir derdikeve pêş e, fermandarê hêzên Îranî û bavê hejmareke pir mezin a kurên lehenge. Keşwad, bav, damezrînerê nesebê û lehengekî nifşa berê ye, bi kumikê xwe yê şer ê zêrîn û navdêra xwe ya têkbirê artêşan navdar. Malbat bi navê Gûderz tê nasîn, lê kalê wê yê damezrîner Keşwad e û her du kesayetiyên cuda ne, bav û kur.
Gelo Keşwad kesayetiyeke bi taybetî Kurdî ye? Na; mîna hemû kesayetiyên Şahnameyê ew aîdî mîrata destanî ya hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna kesayetiyeke tenê Kurdî. Wek gelekî Îranî Kurd vê mîrata fireh parve dikin û lehengên destanê, Keşwad û tevahiya Malbata Gûderz jî di nav de, beşek ji kevneşopiya hevpar a Îranî ne ku Kurd digel cîranên xwe mîratgirên wê ne.
Gelo Keşwad bi xwe di destanê de çiqas pêş e? Derketinên Keşwad bi xwe di Şahnameyê de bi nisbî kêm in, di şerên pêşîn û kiryarên wî yên wek azadkirina dîlan de kom dibin û ew bi kesayetiya xwe ji kurê xwe yê navdar Gûderz û dûndehên xwe yên navdar kêmtir pêş e. Girîngiya wî berî her tiştî di rola wî ya sermalbatê damezrîner ê Malbata Gûderz ya mezin de ye, kalê ku eşîra lehenge ya herî birûmet a Îranê jê derdikeve, û di wêneya wî ya lehenge wek têkbirê artêşan ê bi kumikê şerê zêrîn de. Bi rastgoî divê ew wek kesayetiyeke bê pêşkêşkirin ku girîngiya wî bi piranî li ser rola wî ya damezrîner û taybetmendiyên wî yên lehenge yên nîşandar disekine, li şûna mezinkirina qasê hebûna wî bi xwe di gelek beşên destanê de. Lê Keşwad wek sermalbatê malbata şervan a herî mezin a Îranê cihekî birûmet û girîng di kevneşopiyê de digire.
Mijarên Têkildar
Gûderz: kurê Keşwad, sermalbatê mezin ê malbatê
Gîv: pehlewanê bi hêz ê Malbata Gûderz
Rohham: lehengekî mêrxas ê eşîra Gûderziyan
Hocîr: lehengekî din ê Malbata Gûderz
Bîjen û Manîje: Bîjen, lehengekî nifşeke paşê yê eşîrê
Rustem: lehengê herî mezin ê Îranê, hevalbendê Gûderziyan
Nowzer: padîşahekî pêşîn ê Îranî ku Keşwad xizmeta wî kir
Qaren: lehengekî din ê mezin ê şerên pêşîn
Pirsên Pir Tên Pirsîn
Keşwad di Şahnameyê de kî ye?
Keşwad, ku Kaşwad jî tê nivîsîn, lehengekî Îranî yê Şahnameyê ye, sermalbatê Malbata Gûderz ya mezin. Ew bi kumikê xwe yê şer ê zêrîn navdar bû û wek têkbirê artêşan dihat nasîn; wek fermandarekî birûmet û bi ezmûn di şerên li dijî Tûranê de xizmeta padîşahên pêşîn ên Îranê kir û bi azadkirina dîlên Îranî tê bîranîn. Berî her tiştî ew bavê sermalbat Gûderz û kalê damezrîner ê eşîra Gûderziyan e, malbata lehenge ya Îranê ku herî zêde leheng jê derketin.
Çima ji Keşwad re têkbirê artêşan tê gotin?
Keşwad ji ber jêhatîbûn û hêza xwe ya mezin wek şervan û fermandar bi navdêra têkbirê artêşan (laşkerşiken) tê nasîn. Ew wek yek ji şervanên herî wêrek ên dema xwe tê danasîn, serkêşekî birûmet û bi ezmûn ku di şerên li dijî Tûranê de xizmeta padîşahên pêşîn ên Îranî kir. Ev navdêr wî wek lehengekî diyar dike ku dikarî artêşên dijmin bişikîne û ser bikeve wan, fermandarekî ku dikarî berê şer biguherîne, û li kêleka kumikê wî yê şer ê zêrîn ê navdar yek ji taybetmendiyên wî yên lehenge yên diyarker e.
Dûndehên Keşwad kî bûn?
Keşwad bavê Gûderz bû, sermalbatê mezin ê ku navê xwe da Malbata Gûderz. Bi rêya Gûderz komeke mezin a lehengên navdar derketin, Gîv jî di nav de, pehlewanê bi hêz ê ku Key Xusrew anî welêt; Rohham û Hocîr, şervanên mêrxas ên şeran; û di nifşeke paşê de Bîjen, lehengê çîroka evînê ya bi Manîje re. Eşîra Gûderziyan, ku ji Keşwad derket, malbata lehenge ya destanê bû ku herî zêde leheng jê derketin û bi nifşan rêzên pehlewanên Îranê dagirt.
Malbata Gûderz çi ye?
Malbata Gûderz an eşîra Gûderziyan malbata lehenge ya Şahnameyê ye ku herî zêde leheng jê derketin û yek ji yên herî birûmet e, ku Keşwad damezrand û bi navê kurê wî yê navdar Gûderz hat nasîn. Tu eşîreke din ew qas leheng dernexist û neseb bi nifşan rêzên pehlewanên Îranê dagirt, Gîv, Rohham, Hocîr û Bîjen jî di nav de. Ew eşîra şervan a mezin a Îranî ye û Keşwad, sermalbatê bi kumikê şerê zêrîn, kalê wê yê damezrîner e.
Keşwad bi Gûderz re çi xizmayetî heye?
Keşwad bavê Gûderz e. Keşwad sermalbatê damezrîner ê nesebê ye, lehengekî nifşa berê ku bi kumikê xwe yê şer ê zêrîn û navdêra xwe ya têkbirê artêşan navdar e; Gûderz, kurê wî, sermalbatê mezin ê xwedî jiyaneke dirêj e ku navê xwe da malbatê û di gelek şerên destanê de kesayetiya ku zêdetir derdikeve pêş e. Malbat bi navê Gûderz tê nasîn, lê kalê wê yê damezrîner Keşwad e û her du kesayetiyên cuda ne, bav û kur.
Gelo Keşwad kesayetiyeke Kurdî ye?
Keşwad aîdî mîrata destanî ya hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna kesayetiyeke tenê Kurdî. Wek gelekî Îranî Kurd vê mîrata fireh parve dikin û lehengên destanê, Keşwad û tevahiya Malbata Gûderz jî di nav de, beşek ji kevneşopiya hevpar a Îranî ne ku Kurd digel cîranên xwe mîratgirên wê ne.
Çavkanî û Xwendina Zêdetir
Kesayetiyên Şahnameya Firdewsî - Îrec Beşîrî