Şêx Mend, an Şêx Mend Paşa, kesayeteke pîroz a êzdî ye ku bi malbatên Şemsanî û parastina ji maran ve girêdayî ye.

Ziyaretgeha Şêx Mend li nêzî Çiyayê Şingalê, bi qubeya konî ya ronî, neqşên marên reş û eywana bi stûnan
Ziyaretgeh li başûrê Çiyayê Şingalê, 13 Gulana 2021ê. Wêne: Nawaf shengaly. Wêneker dibêje ew wê salê piştî hilweşandina 2014an hatiye nûavakirin. © Nawaf shengaly · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

Malbat û bîra dîrokî

Lêkolîna Açıkyıldız-Şengül û Mesopotamia Mend wek kurê Şêx Fexredîn û birayê Xatûna Feqra di kevneşopiya Şemsanî de destnîşan dike. Behsa desthilata kurdan li derdora Heleb û Entakyayê û têkiliyên Eyûbiyan dike. Lê vegotinên sedsala sêzdehan li kêleka dîroka pêşniyarkirî ya sedsala çardehan in; jiyannameyeke teqez nayê derxistin. [1]

Têkiliya bi maran re

Nicolaus çîroka veguherîna Mend bo marekî reş û vegerandina Heweriyan ku dixwestin bibin misilman qeyd dike. Ew baweriyên destgirtina maran û alîkariya di dema lêdana maran de ji aliyê neviyên wî ve vedibêje. Ev kevneşopiyên olî ne. Wî şikefta tije mar a tê gotin li Lalişê, tevî lêgerîna Hezîrana 2003an, nekarî piştrast bike. Ew wê ji ziyaretgehên din ên Mend bi neqşa marê reş cuda dike. [2]

Avahiya Bozanê

Li goristana Bozanê, li kêleka ziyaretgeha Şêx Adî, avahiya Mend Paşa bi qasî 3,3 × 2,7 metre ye. Hundirê wê kemerî, banê derve rast, deriyê wê kemerî û pencereyên wê biçûk in. [1] Ev avahiya sade parçeyek ji goristaneke ku gundên cîran jî bikar tînin e.

Hilweşandin û nûavakirin

Rapora RASHID, Yazda û EAMENA ya 2019an du cih qeyd dike. Li Cidalê ya Şingalê hilweşandin di 24 Tebaxa 2014an de hatiye ragihandin; wêneyên peyk û yên paşê zirarê nîşan didin. Li Behzanê dîroka ragihandî 15 Tebaxa 2014an, dîtinên peykê yên 2016an û wêneyên nûavakirina Nîsana 2018an hene. [3] Wêneya vê rûpelê ziyaretgeha din a herêma Şingalê di 2021ê de nîşan dide.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Birgül Açıkyıldız-Şengül and Mesopotamia’s field team, The Yazidi mausoleums in Bozan, architectural survey and June 2018 field observations.
  2. Peter Nicolaus, The Serpent Symbolism in the Yezidi Religious Tradition and the Snake in Yerevan, Iran and the Caucasus 15, 2011, pp. 49–72, especially 54–58; author-uploaded text.
  3. Seán Fobbe et al., Destroying the Soul of the Yazidis, RASHID International, Yazda and EAMENA, 2 August 2019, pp. 62–65 and 90–91.