Avestische, Middelperzische en middeleeuwse teksten bewaren verschillende versies van de legende.

Perzisch manuscript met gepantserde Garshasp tegenover een gestreepte tijger bij een donker paard, omgeven door verskolommen
Garshasp tegenover een tijger, Garshasp-nama, Tabriz 1354, Topkapı H. 674. Middeleeuwse illustratie, geen eindstrijd met Dahag. Publiek domein. Unknown artist, Tabriz, 1354 · Topkapı H. 674 · Wikimedia Commons · Public domain.

Held en religieuze verantwoordelijkheid

Garshasp heet Keresaspa in de Avesta; verhalen veranderen tussen teksten. [1] Yasna 9 noemt Thrita als vader en Urvakhshaya als broer. De jonge knotsdrager verslaat een gehoornde draak. Als hij op diens rug kookt, beweegt het dier, kantelt de ketel en schrikt hij. Het korte vers bevat niet alle details van latere gevechten. [2] In het door West vertaalde Pahlavi-verhaal verdedigt zijn ziel de heldendaden, maar Ohrmazd verwijt hem het doven van vuur. Zoroaster bemiddelt; deze versie breekt af zonder volledig uitgewerkte afloop. [3]

Slaap en laatste opdracht

Hoofdstuk 29.7–9 van de Indiase Bundahishn noemt hem Sam en beschrijft verwonding tijdens slaap, lethargie en tienduizend beschermgeesten. Hij moet Dahag doden zodra die ontsnapt uit Fariduns gevangenschap op de Damavand. [4] Andere teksten verschillen in aantallen bewakers en in ontwaken of opstanding. Ze leveren geen volledig gelijklopende levensbeschrijving. [1]

Het middeleeuwse epos

Asadi Tusi voltooide het Garshasp-nama in 1066. De Blois benadrukt de verschillen met oudere religieuze verhalen. De held dient eerst Zahhak, erkent later Faridun en sterft uiteindelijk. Nariman is hier zijn geadopteerde neef; andere genealogieën verschillen. [5] Het beeld uit Tabriz, 1354, toont een tijgergevecht binnen deze epische traditie. [6]

Bronnen en verder lezen

  1. Prods Oktor Skjærvø, Karsasp, Encyclopaedia Iranica, 2011, updated 2016; textual variants, names, sleep, guardians and final task.
  2. Yasna 9.9–11, translated by L. H. Mills, The Zend-Avesta III, Sacred Books of the East 31 (1887), pp. 233–234: Thrita’s sons and the dragon episode.
  3. E. W. West, Pahlavi Texts II, Sacred Books of the East 18 (1882), Appendix I, Legends Relating to Keresasp, especially pp. 373–381; translated Pahlavi Rivayat narrative and its unfinished ending.
  4. Indian Bundahishn, West’s translation (1880), Chapter 29.7–9, reproduced by CAIS: Sam’s lethargy, protective spirits and Dahag’s future defeat.
  5. François de Blois, Garsasp-nama, Encyclopaedia Iranica, 2000, updated 2013; completion in 1066, plot, source relationships and differing genealogies.
  6. Unknown artist, Garshasp confronting a tiger, Garshasp-nama manuscript, Tabriz, 1354, Topkapı Palace Library H. 674; public-domain reproduction, Wikimedia Commons.