Suleiman al-Halabi doodde de Franse bevelhebber Kléber op 14 juni 1800 in Caïro. Eigentijdse documenten en latere verhalen geven verschillende soorten bewijs.

Later schilderij: Kléber zakt naast een officier ineen terwijl Suleiman weggaat met een dolk
Moord op Kléber, atelier Antoine-Jean Gros, rond 1820, Historisch Museum Straatsburg. Foto Ji-Elle, 2010; latere interpretatie. Photograph © Ji-Elle · CC BY-SA 3.0 · Painting: workshop of Antoine-Jean Gros, Strasbourg Historical Museum, MH 941.

Student uit Aleppo

Al-Jabarti noemt hem een Syriër uit Aleppo die zei in al-Azhar te logeren. [1] Anadolu beschrijft in 2021 een Koerdische familie uit Kukan bij Afrin en noemt geboortejaar 1777. [2] De eigentijdse plaatsaanduiding en latere familieherkomst zijn verschillende bewijzen.

Gebeurtenis en angst

In al-Jabarti’s fragment wandelt Kléber met een ingenieur in de tuin van zijn woning in Azbakiyya. Suleiman valt de bevelhebber aan en verwondt de tussenkomende ingenieur. Soldaten vinden hem bij een muur in een nabije tuin. De tekst beschrijft angst in Caïro, Franse verdenking van bredere Egyptische deelname en de ontdekking dat de verdachte Syriër was. [1]

Proces

De Amerikaanse Universiteit Caïro bewaart Arabische processtukken uit 1800. [3] Potenza behandelt verspreiding in drie talen en verandering van Suleimans verklaring na mishandeling. [4] De Fransen executeerden hem dagen later. [2] De omstandigheden van verklaringen zijn belangrijk.

Debat en literatuur

Tchoudinov betwist grootvizier Yusuf Pasja’s schuld met Frankini’s rapporten: de moord verstoorde zijn onderhandelde evacuatieplan. De organisatoren zijn niet zeker vast te stellen. [5] Potenza vergelijkt misdadiger-, slachtoffer- en heldbeelden bij Tamir 1963, Farajs in 1964 geschreven drama en Ibrahims roman van 2008. [4]

Bronnen en verder lezen

  1. Abd al-Rahman al-Jabarti, Aja’ib al-athar, Arabic excerpt reproduced as L’assassinat de Kléber au Caire, TextArab 14, March–April 1992, p. 2. Primary chronicle excerpt.
  2. Alaattin Dogru, Suleiman al-Halabi: a Kurdish scholar who struck French occupation in Egypt, Anadolu, 18 June 2021; account of family origin and execution.
  3. American University in Cairo, Rare Books and Special Collections Digital Library, Pièces relatives à la procédure et au jugement de Soleyman El-Hhaleby, 1800; catalogue record and Arabic proceedings.
  4. Daniela Potenza, Literary Trajectories of Sulaymān al-Ḥalabī, a Hero Who Was Born a Criminal, Annali di Ca’ Foscari, Serie orientale 56, 2020, pp. 81–104; especially pp. 82–88. DOI: 10.30687/AnnOr/2385-3042/2020/56/003.
  5. Alexander Victorovich Tchoudinov, Assassination of Kléber: qui prodest?, Izvestia, Ural Federal University Journal, Series 2, Humanities and Arts 21/2 (187), 2019, pp. 11–25; abstract and argument concerning Frankini’s diplomatic reports.