Yarlaganda staat bij het einde van het Gutische deel van de Sumerische Koningslijst. Een inscriptie uit Umma noemt Yarlagan. Vergelijking scheidt bewijs en reconstructie.

Hoog kleiprisma met twee kolommen spijkerschrift op een doorzichtige museumstandaard
Weld-Blundell-prisma, Ashmolean AN1923.444; Gts-tg, 15 maart 2017. Kopie van circa 1800 v.Chr., eeuwen na de Gutische koningen. © Gts-tg · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Plaats in de koningslijst

Oxford plaatst Yarlaganda na Puzur-Suen, Hablums zoon, met zeven jaar. Een naamloze vermelding met zeven jaar volgt, daarna Tiriga/Tirigan met veertig dagen en de overgang naar Uruk. [1] Hij is dus niet Tirigans directe voorganger. Een rangnummer als zestiende hangt af van getelde vermeldingen en reconstructies.

Yarlagan in Umma

ETCSRI Q001446 beschrijft hoe Nammahni, gouverneur van Umma, het E-ula voor Ninura, moeder van Umma, bouwde en herstelde. De slotregels noemen Yarlagan toen koning van Gutium. [2] Dat verbindt een lokaal bouwproject met een Gutische koning. De genoemde bouwer is Nammahni; diens prestatie mag niet persoonlijk aan Yarlaganda worden toegeschreven.

De namen verbinden

Jacobsen achtte in 1939 identificatie van Iarlaganda met Yarlagan waarschijnlijk en besprak de verkorte vorm. Hij behandelde ook herstel van de volgende beschadigde naam met behulp van de elders bekende Si’um. [3] Dat zijn onzekere wetenschappelijke vergelijkingen; Oxford laat de vermelding naamloos. Een gedeeld naamdeel bewijst geen afstamming of erfelijke macht.

Een hergebruikte stenen kom

Sallaberger en Schrakamp beschrijven in 2015 een kom met een opdracht van Shudurul, koning van Akkad, en een tweede inscriptie van Arlagan, koning van Gutium. Zij verbinden hem met Yarlagan en beoordelen zijn schrift als jonger. [4] Het gaat om relatieve volgorde. Hergebruik bewijst geen nieuwe vervaardiging of gelijktijdige regering.

Een latere historische compositie

Het Ashmolean dateert het prisma rond 1800 v.Chr., waarschijnlijk uit Larsa. Vier zijden hebben elk twee Sumerische kolommen. De lijst mengt mythe, legende en geschiedenis en legitimeert Isin door koningschap tussen steden te laten overgaan. [5] De foto toont de overlevering, geen persoonlijk monument of portret. De prismadatum is niet de regeringsdatum.

Datering en grenzen

De studie van 2015 vergelijkt lijsten, inscripties en stadsgeschiedenis voor de moeilijke chronologie. [4] Zeven jaar levert geen zeker aantredingsjaar. De bronnen geven geen jeugdverhaal, uitgewerkt programma of vader-zoonopvolging. Ze belichten Mesopotamië en oostelijke buren, maar identificeren zijn taal niet als Koerdisch en bewijzen geen ononderbroken genealogie naar huidige Koerden.

Bronnen en verder lezen

  1. University of Oxford, ETCSL, The Sumerian King List, translation, lines 308–340: Gutian sequence and manuscript variants.
  2. ETCSRI, Namahni 1, Q001446, RIME 2.11.12.01: Umma building inscription naming Yarlagan as king of Gutium.
  3. Thorkild Jacobsen, The Sumerian King List, Assyriological Studies 11, 1939, pp. 120–121, especially notes 305a–306.
  4. Walther Sallaberger and Ingo Schrakamp, Philological Data for a Historical Chronology, in History & Philology, ARCANE III, 2015, pp. 117–118 and 127–129.
  5. Ashmolean Museum, Sumerian King List, AN1923.444: date, probable origin, format and political purpose.