لیستی پاشاکانی سۆمەر یەک ساڵ لە نێوان ئیراروم و هابلوم بە ئیبرانوم دەدات. تۆمارە کورتەکە ناو و شوێنی دەقی پاراستووە؛ ژیانی کەسیی بە زۆری نادیارە.

منشورێکی گڵی بەرز بە دوو ستوونی مێخیی سۆمەری لەسەر پایەی ڕوون لە ئەشمۆلیەن
شایەدی دواتری دەق: منشوری AN1923.444، نزیکەی 1800 پ.ز، لەوانەیە لارسا. وێنەی 2017 نەریتی سەرچاوە دەدات، نە شتێکی بە فەرمانی ئیبرانوم. [3] [5] © Gts-tg, 15 March 2017 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Resized independent photograph; no creative changes.

تۆماری یەک ساڵ

ETCSL ئۆکسفۆرد لە بەشی گوتی یەک ساڵ بە ئیبرانوم دەدات. ئیراروم بە دوو ساڵ پێش و هابلوم بە دوو ساڵ دوای ئەوە. [1] یاکۆبسن ناوی ib-ra-nu-um و هەمان ماوە چاپ دەکات. [2] دەق دایک و باوک یان چیرۆکی دەستپێک نادات و تۆماری تەنیشت خزمێتی ناسەلمێنێت.

زنجیرە بەبێ ساڵنامەی دڵنیا

لیستەکە لە پاشایەتیی گوتی دایدەنێت بەبێ بەرواری دەستپێکی پ.ز. [1] ڤان دێ میەرۆپ جیاوازیی کۆی ساڵەکان و ئەگەری حوکمی هاوکات لە شاری جیاواز ڕوون دەکاتەوە. [4] ساڵی جێگیری 2113 یان پاشای سێزدەهەم بەبێ مەرج، لە ژمارەدانێکی نوێ زیاتر بەڵگەی دەوێت. یەک ساڵ جێنشینیی ئارام یان ململا‌نێدار ناسەلمێنێت.

منشورەکە بەڵگەی دواترە

ئەشمۆلیەن شتێکی گڵی چوارڕوو بە دوو ستوونی سۆمەری لە هەر ڕوو دەناسێنێت، نزیکەی 1800 پ.ز، لەوانەیە لارسا. ئەفسانە و چیرۆک و مێژوو تێکەڵن؛ گواستنەوەی پاشایەتیی خودایی نێوان شارەکان ڕەوایی بە ئیسین دەدات. [3] بەروارەکە هی گواستنەوەی دەقە، نە ژیانی ئیبرانوم. ناوەکە بەڵگەی بەهادارە بەبێ ژیاننامەیەکی تەواوی هاوسەردەم.

خوێندنەوەی مێژووی گوتی

ڤان دێ میەرۆپ واتای گۆڕاوی گوتیوم و گوتی، زمانی بە زۆری لە ناوەکان ناسراو و وەسفی دوژمنانەی دەقی میزۆپۆتامی دەدات. [4] خوێندنەوەی ڕەخنەیی دروستکردنی بەرنامەی لامەرکەزی یان پاڵپشتیی کەلتووریی ئیبرانوم ڕەوا ناکات. زاگڕۆس بۆ مێژووی خاکی گرنگی ژیانی کوردی ئەمڕۆ بەهادارە؛ جوگرافیا و ناوی لێکچوو بە تەنیا ڕەچەڵەکی ڕاستەوخۆ ناسەلمێنن.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. University of Oxford, ETCSL 2.1.1, The Sumerian King List, lines 308–334; Ibranum’s one year and neighbouring entries.
  2. Thorkild Jacobsen, The Sumerian King List, Assyriological Studies 11, 1939, pp. 118–119; Ibranum’s name and reign.
  3. Ashmolean Museum, Sumerian King List, AN1923.444; physical description, date, probable origin and political interpretation.
  4. Marc Van De Mieroop, Gutians, Encyclopaedia Iranica XI/4, 2002, updated 2013, pp. 408–410; chronology, hostile portrayals and linguistic evidence.
  5. Gts-tg, Sumerian King List, photograph of 15 March 2017, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.