قەدریجان، بە گشتی 1911–1972، شیعر و چیرۆک و وەرگێڕانی نووسی. بەشێکە لە ئەدەبیاتی نوێی کرمانجی و ڕۆژنامەوانیی تاراوگە.

دیمەنی دێرکی مەردین، بینا و باخی سەوز و کێڵگە لە ژێر گردە وشکە چین‌چینەکان
دێرکی مەردین؛ Dûrzan Cîrano، 19 تشرینی دووەمی 2020، CC BY-SA 4.0. دیمەنی هاوچەرخی شوێنی لەدایکبوونە، نە وێنەی شارەکە لە منداڵییدا. © Dûrzan Cîrano · 19 November 2020 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

نووسەر عەبدولقادر جان

قەدریجان ناوی قەڵەمیی ئەبدیلقادر عەزیز جان بوو. ئەلپەرسلان لەدایکبوونی لە دێرکی مەردین لە 1911 دادەنێت، بەڵام 1916یش تۆمار دەکات. خوێندنی مامۆستایەتی لە قۆنیا، وانەگوتنەوە لە قامیشلۆ و عاموودە و نیشتەجێبوون لە دیمەشق دەگێڕێتەوە. [1]

تاراوگە و سیاسەت

ئەلپەرسلان چوونە سووریای لە 1928 دادەنێت، پەیوەندیی بە سیاسەتی سۆسیالیستی و فێستیڤاڵی گەنجانی مۆسکۆی 1957 دەدات و مردنی لە 9 ئابی 1972 لە دیمەشق تۆمار دەکات. [1]

چیرۆک و کۆتاییەکانیان

ئەلپەرسلان چواردە چیرۆک دەناسێنێت و دوازدەیان دەکۆڵێتەوە. تاراوگە، یادەوەری، پێکهاتەی گێڕانەوە و کۆتایی گرنگن. Sond و Serencam بە گونجاندنی عومەر سەیفەدین دەناسێنێت و چیرۆک لەناو چیرۆک دەکۆڵێتەوە. [1] گونجاندن و چیرۆکی ڕەسەن و یادەوەریی کەسی هەمیشە یەک جۆری نووسین نین.

هاوار زیاتر لە ناوی گۆڤارێکە

ناساندنی ئەرشیفی ناوەندی کەلتووری کوردیی نیویۆرک ژمارەی یەکەم بە 15 ئایاری 1932 لە دیمەشق، بە خاوەن و سەرنووسەر جەلادەت عەلی بەدرخان، تۆمار دەکات. فێرکردنی ئەلفوبێی لاتینی و لێکۆڵینەوەی زمان و ئەدەب و فۆلکلۆر ڕوون دەکاتەوە. 23 ژمارەی یەکەم هەردوو نووسینی لاتینی و عەرەبی-فارسییان هەبوو؛ دواتر کرمانجیی لاتینی بوو. [2] قەدریجان لە جیهانی چاپ و فێرکردن و ئاڵوگۆڕی ئەدەبیدا دەخوێندرێتەوە. ئەرشیف پێنج ژمارەی ساڵی یەکەم لە کۆمەڵەیەکی تایبەت پێشکەش دەکات، نە هەموو زنجیرەکە.

خوێندنەوەی تاسەی دێرک

Sara Distribution شیعری Dêrika Çayê Mazî بە ناوی قەدری جان بڵاو دەکاتەوە. دەنگەکە لە دوورەوە ڕوو لە شوێنی لەدایکبوون دەکات؛ باخ و کێڵگە و کانیی سارد و شوێنە ناوبراوەکان بیردەهێنێتەوە و تاسەی دووبارەبینین دەکات. ئارەزووی فڕینی باڵندە دەبێتە وێنەی گەڕانەوە. [3] شوێنە بیرکراوەکان و ئارەزووی گەڕانەوە هێزی هەستی بە شوێنی لەدایکبوون دەدەن.

کۆکراوەیەکی تۆمارکراو

کتێبخانەی پەیمانگەی کوردیی پاریس Qedrîcan [Qedrî Can] (1911–1972)، بە کۆکردنەوەی دلاوەر زەنگی، کۆماڵ، ئەستەنبوڵ، 2004 تۆمار دەکات: 144 پەڕە، کوردیی باکوور/کرمانجی، وتار و شیعر و چیرۆک و بەرهەمە کۆکراوەکان. [4]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Erdoğan Alparslan, Nirxandinek li ser Çîrokên Qedrîcan, Kurdiname 4 (2021), pp. 176–195; biography and story analysis.
  2. New York Kurdish Cultural Center, Hawar Archive; periodical introduction, alphabet and scope of the five-issue collection.
  3. Sara Distribution, Qedrî Can; reproduced poem Dêrika Çayê Mazî. Text consulted directly; no complete-edition claim.
  4. Kurdish Institute of Paris library, record 13799: Qedrîcan [Qedrî Can] (1911–1972), compiled by Dîlawer Zengî, Komal, 2004.
  5. Dûrzan Cîrano, Dêrika Çiyayê Mazî, 19 November 2020; own photograph, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.