پێشەکی
تاڤگەی ئەحمەدئاوا یەکێکە لە خۆشەویستترین شوێنە جوانە سروشتییەکانی هەرێمی کوردستانی عێراق؛ تاڤگەیەک بە لێژاییەکی سەوزی چیادا دەڕژێتە خوارەوە لە دۆڵێکی پڕسەوزایی بەرزاییەکانی هەورامان، نزیک سنووری ئێران لە ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە. ڕووباری زەڵم کە بە ناو چیاکاندا بۆ خوارەوە دەڕوات ئاوی دابین دەکات، تاڤگە و گەشتگە پڕدارودرەختەکەی دەوروبەری ئاپۆڕەی سەردانکەران ڕادەکێشن، بە تایبەتی لە مانگە گەرمەکاندا، کە دێن بۆ سەیران لە تەنیشت ئاوە خێراڕەوەکە، پیاسە بە ڕێچکە سێبەردارەکاندا و ڕزگاربوون لە گەرمای زەوییە نزمەکان. لە ناو هەندێک لە سەرنجڕاکێشترین دیمەنە شاخاوییەکانی ناوچەکەدا هەڵکەوتووە، ئەحمەدئاوا پەناگەیەکی بەنرخە.
تاڤگەیەک لە دۆڵێکی سەوزی شاخاویدا نزیک سنووری ئێران، وەک پەناگەیەکی هاوینە خۆشەویستە، ئەحمەدئاوا گەوهەرێکی بەرزاییەکانی هەورامانە. ئەم ناساندنە باس لە تاڤگەکە، ژینگەکەی و ژیانەکەی دەکات.
خاڵە سەرەکییەکان
• ئەحمەدئاوا تاڤگەیەکی بەناوبانگە لە هەرێمی کوردستانی عێراق.
• لە بەرزاییەکانی هەورامان، لە ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە، نزیک سنووری ئێران هەڵکەوتووە.
• ڕووباری زەڵم کە لە چیاکانەوە بۆ خوارەوە دەڕوات ئاوی دابین دەکات.
• گەشتگە و شوێنێکی زۆر بەناوبانگی سەیرانە، بە تایبەتی لە هاویندا.
• لە ناو دیمەنی سەوزی سەرنجڕاکێشی چیادا هەڵکەوتووە.
زانیارییە خێراکان
ناو: تاڤگەی ئەحمەدئاوا (ئەحمەد ئاوا)
جۆر: تاڤگە و گەشتگە
وڵات / هەرێم: هەرێمی کوردستان، عێراق (باشوور)
شوێن: نزیک خورماڵ، لە ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە
ڕووبار: ڕووباری زەڵم (زالیم)
ناوچە: بەرزاییەکانی هەورامان
دووری: نزیکەی 84 کیلۆمەتر لە ڕۆژهەڵاتی سلێمانی
بەناوبانگە بە: سەیرانی هاوینە، جوانیی سروشتی
ناوەڕۆک
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
ئەحمەدئاوا لە کوێیە؟
ئەحمەدئاوا لە چیاکانی ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە هەڵکەوتووە، نزیک شارۆچکەی خورماڵ و نزیک سنووری ئێران، لە دڵی بەرزاییەکانی هەورامان؛ ناوچەیەکی دۆڵی قووڵ و لووتکەی بەرز کە بە جوانی و کولتوورە تایبەتە کوردییەکەی بەناوبانگە. نزیکەی هەشتا کیلۆمەتر لە ڕۆژهەڵاتی شاری سلێمانییە، بە ڕێگایەک دەگەیتە ناوی کە بە ناو گوند و دیمەنی چیادا بەرەو سەرەوە دەچەمێتەوە. تاڤگەکە لە نێو چەند تاڤگەیەکی خۆشەویستی هەرێمی کوردستاندایە، وەک تاڤگە بەناوبانگەکەی گەلی عەلی بەگ لە باکوور.
ئاوە داکەوتووەکە
ڕووباری زەڵم ئاوی تاڤگەکە دابین دەکات، بە ناو چیاکاندا بۆ خوارەوە دەڕوات و بەسەر بەردەکاندا بە زنجیرەیەک تاڤگە دەڕژێت، هەندێک جار بە ناوی ڕووبارەکە تاڤگەکانی زەڵمی پێ دەگوترێت. ئاوەکە بە لێژاییە سەوزەکەی چیادا لە ناو دار و بەرددا بەخێرایی دەڕژێتە خوارەوە، تەنانەت لە گەرمای هاویندا فێنک و تازەیە، و سەردانکەران دەتوانن بە ڕێچکەکانی تەنیشت ئاوە داکەوتووەکەدا سەر بکەون. دیمەن و دەنگی تاڤگەکە لە دۆڵە پڕدارودرەختەکەیدا دڵی سەرنجڕاکێشیی شوێنەکە پێک دەهێنن، جیاوازییەکی فێنک و تازەبەخش لەگەڵ دەشتە وشکەکانی خوارەوە.
گەشتگەیەکی شاخاوی
لە ماوەی ساڵاندا ئەحمەدئاوا گەشەی کردووە و بووەتە گەشتگەیەکی بەناوبانگ، بە ڕیزێک دوکان و چایخانە و چێشتخانە کە بەرەو سەرەوە بۆ تاڤگەکە دەچن، و شوێنی سێبەردار بۆ ئەو سەیرانانەی لە ژیانی کورددا بەشێکی زۆر خۆشەویستن. لە مانگە گەرمەکاندا ئاپۆڕەیەکی گەورە ڕادەکێشێت و دەبێتە یەکێک لە قەرەباڵغترین مەبەستەکانی گەشتوگوزار لە ناوچەکە، بە خێزانەکان زیندووە کە چێژ لە هەوای فێنک و ئاوی ڕەوان و دیمەنەکانی چیا دەبینن. بۆ زۆر کەسی شارەکانی ناوچەکە، ڕۆژێک لە ئەحمەدئاوا نەریتێکی خۆشەویستی هاوینەیە، و تاڤگەکە بووەتە ناوێک کە خۆشییە سروشتییەکانی چیاکانی کورد بە بیر دەهێنێتەوە.
خاکی هەورامان
ئەحمەدئاوا لە ناو هەورامان هەڵکەوتووە، یەکێک لە پڕچیرۆکترین و جوانترین ناوچەکانی کوردستان؛ خاکێکی چیای لێژ و پلەپلە کە لە هەردوو لای سنووری عێراق و ئێران هەیە، ماڵی کولتوور و زار و شێوازی ژیانێکی تایبەتی کوردی و نەریتە کۆنەکانە. داننان بە دیمەنی کولتووریی هەورامان وەک شوێنێکی خاوەن گرنگیی جیهانی قووڵیی ژیانی مرۆڤ لەم چیایانەدا دەردەخات. تاڤگەکە یەکێکە لە گەوهەرە سروشتییەکانی ئەم خاکە بەرزە سەرسوڕهێنەرە، لە نێو گوند و لووتکە خاوەن خەسڵەتە دیارەکاندا هەڵکەوتووە.
ئەحمەدئاوا لە ئەمڕۆدا
ئەمڕۆ ئەحمەدئاوا هەر یەکێکە لە بەناوبانگترین و خۆشەویستترین شوێنە سەرنجڕاکێشە سروشتییەکانی هەرێمی کوردستان، سەردانکەران لە سەرتاسەری هەرێم و دەرەوەی ڕادەکێشێت، بە تایبەتی لە بەهار و هاویندا. وەک هەموو شوێنە قەرەباڵغەکان، ڕووبەڕووی ئاڵنگاریی ئاپۆڕە و گەشەپێدان دەبێتەوە، بەڵام جوانیی ئاوە داکەوتووەکە لە دۆڵە سەوزەکەیدا بەردەوامە. تاڤگەیەک لە چیاکاندا نزیک سنووری ڕۆژهەڵات، خێزان و گەشتیاران لە لێژاییە فێنک و پڕدارودرەختەکانی کۆ دەکاتەوە، ئەحمەدئاوا وەک یەکێک لە گەنجینە سروشتییەکانی بەرزاییەکانی کورد ڕاوەستاوە.
ڕیزبەندیی کاتی
کاری سروشت — ڕووباری زەڵم تاڤگەکەی بە لێژایی چیادا هەڵدەکۆڵێت.
هەورامان — تاڤگەکە لە ناو ناوچە بەرزە پڕچیرۆکەکەی هەوراماندایە.
سەردەمی نوێ — ئەحمەدئاوا گەشە دەکات و دەبێتە گەشتگەیەکی بەناوبانگی شاخاوی.
هاوینان — هەموو ساڵێک ئاپۆڕەی سەیرانکەران و سەردانکەران ڕادەکێشێت.
ئەمڕۆ — هەر یەکێکە لە خۆشەویستترین شوێنە سروشتییەکانی ناوچەکە.
پرسیارە باوەکان
ئەحمەدئاوا چییە؟
ئەحمەدئاوا تاڤگە و گەشتگەیەکی بەناوبانگی شاخاوییە لە هەرێمی کوردستانی عێراق، لە دۆڵێکی سەوزی بەرزاییەکانی هەورامان لە ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە هەڵکەوتووە و ڕووباری زەڵم ئاوی دابین دەکات.
لە کوێیە؟
نزیک شارۆچکەی خورماڵ، لە ڕۆژهەڵاتی هەڵەبجە و نزیک سنووری ئێران هەڵکەوتووە، نزیکەی 84 کیلۆمەتر لە ڕۆژهەڵاتی سلێمانی.
بۆچی بەناوبانگە؟
تاڤگەکەی لە دۆڵێکی فێنک و سەوزی شاخاویدا دەیکاتە مەبەستێکی خۆشەویستی سەیران و گەشت، ئاپۆڕەیەکی گەورە بە تایبەتی لە مانگە گەرمەکاندا ڕادەکێشێت.
کام ڕووبار ئاوی تاڤگەکە دابین دەکات؟
ڕووباری زەڵم (زالیم) ئاوی تاڤگەکە دابین دەکات، کە بە ناو چیاکاندا بۆ خوارەوە دەڕوات، بۆیە هەندێک جار تاڤگەی زەڵمی پێ دەگوترێت.
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
بەرزاییەکانی هەورامان · کولتووری سەیرانی کوردی · گەشتگە شاخاوییەکان · هەڵەبجە · هەورامان · تاڤگەی گەلی عەلی بەگ.