گۆڤاری مێژووی کورد
وتارەکانی پۆلی «هونەر و کولتووری کوردی».
460 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
خۆرەشتی ڕێواس خواردنێکی کوردیی کوڵێنراوی ڕێواس و گۆشتی بەرخە لە کرماشان — لە ژێر ناوی «چێشتی فارسی» دانراوە چونکە سنوورەکانی ئێران ناسنامەی کوردی هەڵدەمژن. پێنجەمین ترشکەرە لە نەریتی ترشیی کوردیدا.
وتارەکە بخوێنەوەپارێڤ تۆبوولی خواردنێکی کوردیی ئاهەنگە؛ گۆشتی بەرخی بە هێواشی لێنراو لەسەر گەنمی ساوەر. ویکیپیدیا وەک خواردنێکی بنەڕەتیی پێناسەکەر ناوی دەبات و دانەوێڵەی مانەوەی کوردی بە ئاهەنگی کوردییەوە دەبەستێتەوە.
وتارەکە بخوێنەوەشێخمەحشی باینجانە پڕکراوە کوردییەکەیە؛ گۆشتی بەرخ و گوێزی سنەوبەر لە سۆسی هەنار و تەماتەدا. ویکیپیدیا ناوە کوردییەکە تۆمار دەکات؛ هەموو بلۆگێکی ڕێچکەی چێشتلێنان لوبنانی یان سووری ناوی دەبات.
وتارەکە بخوێنەوەشەکالۆک خواردنێکی ئاوداری کوردیی گۆشتی بەرخە لەگەڵ سپێناخ و قەیسی؛ هاوسەنگیی خوێیی و شیرین کە تێیدا نەریتی ترشیی کوردی و شیرینیی کوردی لە یەک مەنجەڵدا پێک دەگەن.
وتارەکە بخوێنەوەترشکلی دۆڵمە دۆڵمەی کوردیی کەلەرمە کە لە شۆربای ترشی سەماقدا بە هێواشی دەکوڵێنرێت. چوارەم جۆری دۆڵمەی ئەم زنجیرەیەیە؛ ئەو شوێنەی نەریتی ترشیی کوردی و نەریتی پڕکردنەوەی کوردی پێک دەگەن.
وتارەکە بخوێنەوەئەیران دۆڵمە جۆرێکی کوردیی دۆڵمەی گەڵای ترێیە کە لەبری تەماتە لە شۆربای ماستی شلکراودا بە هێواشی دەکوڵێنرێت؛ ئەو شوێنەی نەریتی دۆڵمە و نەریتی ماست پێک دەگەن.
وتارەکە بخوێنەوەمەقلووبی برنجە سەرەوخوارەکەی کوردییە؛ چینەکانی گۆشتی بەرخ، باینجان، پەتاتە و برنج سەرەوخوار دەکرێنە سەر سینییەکی هاوبەش. وەشانی کوردی یاپراخ لە بنەوە زیاد دەکات.
وتارەکە بخوێنەوەلۆبیێن چێکری لۆبیای سەوزی کوردییە کە لە ڕۆنی زەیتووندا لەگەڵ تەماتە، سیر و نەعنای وشک بە هێواشی سور دەکرێتەوە؛ ڕۆژانەترین خواردنی ماڵی کوردی و ناوەندە بێدەنگەکەی چێشتلێنانی کوردی.
وتارەکە بخوێنەوەشیرین کەینانا («خەسووی شیرین») شیرینییەکی کوردیی ڕیزە خەمیری سورکراوەیە کە بە چین لەگەڵ گوێز و شەربەتی هێل ڕادەخرێت. ناوەکە پەیوەندییەکی خێزانی هەڵدەگرێت؛ خواردن وەک دیپلۆماسی.
وتارەکە بخوێنەوەکەیسەفە شیرینییەکی کوردیی قەیسییە؛ زەردەڵووی لەبەر خۆر وشککراوە لە کەرە و هەنگویندا دووبارە تەڕ دەکرێتەوە و گوێزی بەسەردا دەکرێت. میوەی هاوینی باخەکانی زاگرۆس بۆ زستان هەڵدەگیرێت.
وتارەکە بخوێنەوەپەلوول پودینگێکی کوردییە کە دۆشاوی ترێ لەگەڵ ئارد و کەرە دەکوڵێنرێت تا ببێتە شیرینییەکی چڕ و تاریک؛ سادەترین دەربڕینی کولتووری ترێی کوردی.
وتارەکە بخوێنەوەزەلابیە شیرینییەکی هەویری سوورکراوەی کوردییە کە جولەکە کوردەکان لە کوردستانەوە بۆ ئیسرائیل بردوویانە. بۆ حانوکا و پوریم و شاڤوۆت ئامادە دەکرێت و دەیسەلمێنێت کە خواردنی کوردی لە ئاوارەییدا دەمێنێتەوە.
وتارەکە بخوێنەوەکورت تاتلیسی (شیرینیی کوردی) نانەوا کوردێکی خەڵکی بەدلیس دروستی کرد و لە سەرتاسەری ئەستەنبوڵ دەفرۆشرا. لە دەیەی 1960دا، پارێزگاری ئەستەنبوڵ بە بڕیارێکی دەوڵەتی ناوە کوردییەکەی قەدەغە کرد.
وتارەکە بخوێنەوەتاسەکەبابی شلەیەکی کوردیی گۆشتی بەرخ و پیازە کە لە ڕووی مێژووییەوە لە مەنجەڵی گڵیدا لێ دەندرا. لە کوردستان پێی دەڵێن «ئاوی پیاز»؛ بە سادەییەکەیەوە چێشتی کوردی بەرجەستە دەکات و خواردنێکی تەواو دڵگەرمکەری زستانە.
وتارەکە بخوێنەوەترشک شلەیەکی کوردیی گۆشتی بەرخ و باینجانە کە بە هێواشی لە ئاوی پەمەیی سماقدا دەپەژێندرێت. ناوەکەی لە وشە کوردییەکە بۆ ترشییەوە هاتووە و نزیکترین خواردنە لە خواردنێکی نەتەوەیی گەلێکی بێ‌وڵات.
وتارەکە بخوێنەوەترخەنە شێوازێکی کوردیی هەڵگرتنی گیا بە ترشاندنە؛ سەوزەکانی بەهار دەکرێنە کولکە، دەترشێندرێن و بۆ شلەکانی زستان لە خۆردا وشک دەکرێنەوە. پێشکەوتووترین زانستی خۆراک لە کەلتووری شاخاویی کوردیدا.
وتارەکە بخوێنەوەگۆزبێز شیرینییەکی کوردییە؛ هەنگوینی کێویی چیا لەگەڵ گوێز و هێل دەکوڵێندرێت و بە فشار دەکرێتە پارچەی چڕ. سادەترین دەربڕینی شیرینیی شاخەکانی کوردستان.
وتارەکە بخوێنەوەهەلوای کوردی ئاردە کە لە کەرەی پاککراوەدا لەگەڵ هێل و هەنگوین دەبرژێت؛ ئەو شیرینییەی لە پرسە و بووکگواستنەوە و نەورۆز و هەموو قۆناغێکی ژیانی کوردیدا پێشکەش دەکرێت. نەریتە سەدساڵەکەی سلێمانی.
وتارەکە بخوێنەوەڕیهیک گۆشتی مانگای کوردییە کە خوێ و بەهاراتی لێ دەدرێت و بە هەوا وشک دەکرێتەوە؛ بە شەمبەلێلە و زیرە و سیر و بیبەری سوور تام دەکرێت. هەمان ئەو شێوازەیە کە جیهان بە پاستیرما یان پاسترامی دەیناسێت، بەڵام ناوە کوردییەکە نادیارە.
وتارەکە بخوێنەوەلۆریک پەنیری کوردیی ئاوی پەنیرە؛ لە دووبارە کوڵاندنەوەی شلەی پەنیر دروست دەکرێت و دوا بەرهەمی سیستەمێکی بەرهەمە شیرییە بێبەفیڕۆدانە. لە ڕۆژاوا و باشوور تۆمار کراوە و زنجیرەی کوردیی ماست تا لۆریک تەواو دەکات.
وتارەکە بخوێنەوەشەلکینە کرێپێکی شیرینی کوردییە؛ چینە باریکە زێڕینەکان بە زەعفەران و دۆشاوی ترێ دروست دەکرێن و لەسەر یەک دادەنرێن و لە کەرەی پاککراوە و هەنگوین نوقم دەکرێن. خۆراکێکی بەناوبانگی بۆنەکان و دیاریی گەشتی پارێزگای کوردستانە.
وتارەکە بخوێنەوەکولێچە شیرینییە کوردییەکەیە کە بە خورما، گوێز یان نارگیل پڕ دەکرێت — بۆ جەژن و نەورۆز بەکۆمەڵ دروست دەکرێت. بە «kleicha» بینووسە و دەبێتە «کولێچەی نەتەوەیی عێراق». بە «kulicha» بینووسە و کوردییە.
وتارەکە بخوێنەوەگلۆریک خواردنێکی کوڵێنراوی کوردیی تۆپەگۆشتە — تۆپی گۆشتی مانگا و ساوەر کە لە شۆربای ترشی تەماتە، سماق و پوونەدا دەکوڵێنرێن. بەشێکە لە نەریتی شۆربای ترش لە شاخەکانی کوردستان.
وتارەکە بخوێنەوەکولێرە نانی ئەستووری کوردیی ساجە کە لەگەڵ پەنیر و چای دەخورێت. کولێرەناسکە هاوتا زۆر تەنکەکەیە — کرێپێکی کوردی. پێکەوە نانە ڕۆژانەکانی بەیانیی کوردستانن.
وتارەکە بخوێنەوە