پێشەکی
یادمانی هەڵەبجە شوێنی یادکردنەوە و ماتەمینییە؛ یادمانێک لە شاری کوردیی هەڵەبجە کە ڕێز لەو هەزاران هاووڵاتییە مەدەنییە دەگرێت کە لە هێرشی چەکی کیمیایی ساڵی 1988دا کوژران؛ یەکێک لە تاریکترین ساتەکانی مێژووی نوێی گەلی کورد. یادمانەکە وەک شاهیدێکی بەشکۆی ئەوانەی گیانیان لەدەست دا و ئاگادارکردنەوەیەک بۆ دووبارەنەبوونەوەی ئەم جۆرە تاوانانە وەستاوە، و بووەتە هێمایەکی بەهێزی ئازار و یادەوەری و خۆڕاگریی کورد. شوێنی سەردان و بیرکردنەوەیە؛ لەوێ ڕێز لە ڕابردوو دەگیرێت و گیانلەدەستداوان لەبیر ناکرێن.
یادمانێک کە لەسەر برینێکی گەورەی مێژووی کوردستان هەڵچنراوە؛ یادمانی هەڵەبجە وەفادار بە گیانلەدەستداوان دەمێنێتەوە. ئەم وتارە بە وریایی و ڕێزەوە یاد لەوە دەکاتەوە کە ڕوویدا و واتای یادمانەکە دەخاتە بەر باس.
خاڵە سەرەکییەکان
• یادمانی هەڵەبجە یادەوەریی قوربانییەکانی هێرشە کیمیاییەکەی ساڵی 1988 بۆ هەڵەبجە زیندوو دەهێڵێتەوە.
• هێرشەکە لە یەک ڕۆژدا هەزاران هاووڵاتیی مەدەنیی کوردی کوشت.
• یادمانەکە لە شاری هەڵەبجەی کوردستانی عێراق هەڵکەوتووە.
• شوێنی ماتەمینی و یادکردنەوە و بیرکردنەوەیە.
• بووەتە هێمای ئازار و خۆڕاگریی کورد.
زانیارییە خێراکان
ناو: یادمانی هەڵەبجە
مەبەست: یادمانی هێرشەکەی ساڵی 1988
وڵات / ناوچە: عێراق (باشوور / هەرێمی کوردستان)
شار: هەڵەبجە
یاد دەکاتەوە: قوربانییەکانی هێرشە کیمیاییەکە
کاتی هێرشەکە: ئاداری 1988
واتا: یادکردنەوە و خۆڕاگری
ڕۆڵ: شوێنی ماتەمینی و بیرکردنەوە
ناوەڕۆک
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
یادمانی هەڵەبجە لە کوێیە؟
یادمانەکە لە شاری هەڵەبجە، لە چیاکانی باشووری ڕۆژهەڵاتی کوردستانی عێراق، هەڵکەوتووە؛ نزیک سنووری ئێرانە و لە شاری سلێمانییەوە دەکرێت بگەیتە ئەوێ. ئەم ناوچەیە لە ملمڵانێکانی کۆتایی سەدەی بیستەمدا ئازارێکی زۆری چێشت و یادەوەریی ئەو ساڵانە لە شوێنەکانی سەرانسەری خاکە سنوورییەکاندا هەڵگیراوە؛ لەوانە لە شارەکانی وەک سەردەشت لە لای ئێران، کە ئەویش ڕووبەڕووی هێرشێکی کیمیایی بووەوە. یادمانەکە لە هەڵەبجە وەک سەرەکیترین شوێنی یادکردنەوەی ئەم ڕووداوانە بەرز دەبێتەوە.
کارەساتەکەی ساڵی 1988
لە ئاداری 1988دا، لە قۆناغی کۆتایی جەنگی ئێران و عێراق، شاری هەڵەبجە تووشی هێرشێکی چەکی کیمیایی بوو کە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا هەزاران هاووڵاتیی مەدەنی، لە پیاو و ژن و منداڵ، کوشت. هەزاران کەسی تریش بریندار و تووشی ئازار کرد، بە کاریگەرییەکانێک کە بۆ چەندین نەوە بەردەوام بوون. ئەمە یەکێکە لە گەورەترین هێرشە کیمیاییەکان کە بەسەر دانیشتووانی مەدەنیدا ئەنجام دراون و یەکێکە لە قورس‌ترین کارەساتەکانی مێژووی نوێی گەلی کورد. قەبارەی گیانلەدەستدان و ئازارەکە شوێنەوارێکی نەسڕاوەی لەسەر نەتەوەی کورد بەجێ هێشت.
شوێنێک بۆ یادکردنەوە
یادمانی هەڵەبجە بنیاد نرا تا ئەوانەی گیانیان لەدەست دا هەرگیز لەبیر نەکرێن. وەک یادمان و شوێنی ماتەمینی خزمەت دەکات؛ لەوێ ڕێز لە ناو و یادەوەریی قوربانییەکان دەگیرێت و سەردانکەران دێن بۆ بیرکردنەوە لەوەی لەدەست چوو. بۆ ڕزگاربووان و خێزانەکانی گیانلەدەستداوان، هەروەها بۆ کورد لە هەر شوێنێک، خاکێکی پیرۆزە؛ شوێنێک بۆ ماتەمینی و یادکردنەوە و شاهیدی‌دان. هەموو ساڵێک ساڵیادی هێرشەکە لەم شوێنە بە یادکردنەوەیەکی بەشکۆ بەڕێوە دەچێت.
هێمایەکی خۆڕاگری
جگە لە ماتەمینی، یادمانەکە بووەتە هێمای بەردەوامی و خۆڕاگریی گەلی کورد. هەڵەبجە، کە ئەوەندە ئازاری چێشت، خۆی لەنوێوە بنیاد نا و ژیانی بەردەوام کرد؛ یادەوەریی کارەساتەکەش بووەتە بەشێک لە چیرۆکی کورد بۆ مانەوە بە نێوان سەختییەکاندا. یادمانەکە، هاوشانی تۆمارکردنی ئازار، بانگەوازێکە بۆ یادکردنەوە و ڕێزگرتن لە خۆڕاگریی ئەوانەی بەرگەیان گرت، و پێداگری لەسەر ئەوەی ئەم جۆرە تاوانانە هەرگیز دووبارە نەبنەوە. بەم شێوەیە خەم بە هیوایەکی بێدەنگ و بەئیرادەوە دەبەستێتەوە.
یادمانەکە لە ئەمڕۆدا
ئەمڕۆ یادمانی هەڵەبجە هێشتا شوێنێکی ناوەندیی یادەوەریی گەلی کوردە. ئەوانە سەردانی دەکەن کە دێن بۆ ڕێزگرتن و فێربوونی ئەوەی ڕوویدا و هاوپشتی لەگەڵ ڕزگاربووان. ناسنامەی شارەکە وەک شوێنێکی خەم و خۆڕاگری بەهێز دەکات. بە تێپەڕبوونی ساڵەکان و گەشەکردنی نەوە نوێیەکان، یادمانەکە دڵنیا دەکاتەوە کە یادەوەریی ساڵی 1988 بۆ داهاتوو دەگوازرێتەوە؛ پاسەوانێکی بەشکۆی یادەوەری لە دڵی ناوچەی کوردستاندا.
هێڵی کات
ئاداری 1988 — هەڵەبجە تووشی هێرشێکی وێرانکەری کیمیایی بۆ سەر هاووڵاتییە مەدەنییەکانی دەبێت.
دوای کارەساتەکە — قەبارەی گیانلەدەستدان نیشانەی یەکێک لە قورس‌ترین کارەساتەکانی کوردە.
ساڵەکانی دواتر — یادمانێک لە هەڵەبجە بنیاد دەنرێت بۆ ڕێزگرتن لە قوربانییەکان.
هەموو ساڵێک — ساڵیادی هێرشەکە لە یادمانەکە بە یادکردنەوەیەکی بەشکۆ بەڕێوە دەچێت.
ئەمڕۆ — یادمانەکە وەک شوێنی یادەوەری و خۆڕاگری وەستاوە.
پرسیارە باوەکان
یادمانی هەڵەبجە چییە؟
یادمانێکە لە شاری هەڵەبجە کە ڕێز لەو هەزاران هاووڵاتییە مەدەنییە کوردە دەگرێت کە لە هێرشی چەکی کیمیایی ساڵی 1988دا کوژران؛ هەروەها شوێنی ماتەمینی و یادکردنەوەیە.
یادمانی هەڵەبجە لە کوێیە؟
لە شاری هەڵەبجە، لە باشووری ڕۆژهەڵاتی کوردستانی عێراق، هەڵکەوتووە؛ نزیک سنووری ئێرانە و لە سلێمانییەوە دەکرێت بگەیتە ئەوێ.
لە ساڵی 1988دا لە هەڵەبجە چی ڕوویدا؟
لە ئاداری 1988دا، لە جەنگی ئێران و عێراقدا، هەڵەبجە تووشی هێرشێکی چەکی کیمیایی بوو کە هەزاران هاووڵاتیی مەدەنیی کوشت؛ یەکێک لە قورس‌ترین کارەساتەکانی مێژووی نوێی کورد.
بۆچی یادمانەکە گرنگە؟
ڕێز لە قوربانییەکان دەگرێت و شوێنێک بە ڕزگاربووان و خێزانەکان دەبەخشێت بۆ ماتەمینی و یادکردنەوە؛ بووەتە هێمایەکی بەهێزی ئازار و یادەوەری و خۆڕاگریی کورد.
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
یادکردنەوەی کورد · جەنگی ئێران و عێراق · یادەوەری و خۆڕاگری · هەڵەبجە · سلێمانی · سەردەشت.