پێشەکی
دەریاچەی نەمرود گەوهەری یەکێک لە گەورەترین چاڵە ئاتەشفشانییەکانی سەر زەوییە — دەریاچەیەکی شینی قووڵ کە لە ناو کالدێرا فراوانەکەی چیای نەمروددا حەساوەتەوە، ئەو ئاتەشفشانە گەورەیەی لە تەنیشت تەتڤان لە گۆشەی باشووری ڕۆژاوای دەریاچەی وان سەری هەڵداوە. لە ناو بازنەی ئاتەشفشانە داڕماوەکەدا دەریاچەی ناو چاڵ، مێرگ و دارستان هەن، لە بەرزایی سەرووی کەنارەکانی دەریاچە گەورەترەکەدا شاراونەتەوە. دەریاچەی نەمرود سەرسوڕهێنەرێکی سروشتیی بەرزاییە کوردییەکانە، جیهانێکی جیاوازە کە لە ناو لێواری ئاتەشفشانێکی نووستوودا پارێزراوە.
(ئەم نەمرودە، کە ئاتەشفشانێکە لە کەناری دەریاچەی وان لە بەدلیس، شوێنێکی جیاوازە لە چیای نەمرودی ناسراوی ئادیامان بە پەیکەرە زەبەلاحەکانی.) ئەم ناساندنە کالدێراکە، دەریاچەکان و شوێنەکەی دەخاتە بەرباس.
خاڵە سەرەکییەکان
• دەریاچەی نەمرود دەریاچەیەکی ناو چاڵە لە ناو کالدێرای ئاتەشفشانی نەمرود، لە تەنیشت دەریاچەی وان.
• کالدێرای نەمرود یەکێکە لە گەورەترین چاڵە ئاتەشفشانییەکانی جیهان.
• لە نزیک تەتڤان لە پارێزگای بەدلیس، لە گۆشەی باشووری ڕۆژاوای دەریاچەی وان هەڵکەوتووە.
• کالدێراکە دەریاچەیەکی گەورەی سارد و دەریاچەیەکی بچووکتر و گەرمی تێدایە، لەگەڵ مێرگ و دارستان.
• ئەم نەمرودە جیاوازە لە چیای نەمرودی ئادیامان کە پەیکەر لە لووتکەکەیدایە.
زانیاریی خێرا
ناو: دەریاچەی نەمرود / کالدێرای نەمرود
جۆر: کالدێرای ئاتەشفشانی و دەریاچەی ناو چاڵ
وڵات / ناوچە: تورکیا (باکوور)
پارێزگا: بەدلیس (نزیک تەتڤان)
لە تەنیشت: دەریاچەی وان
تایبەتمەندی: لە گەورەترین کالدێراکانی جیهانە
لە ناویدا: دەریاچەیەکی گەورەی سارد و دەریاچەیەکی گەرم
تێبینی: چیای نەمرودی ئادیامان نییە
ناوەڕۆک
کەسان، شوێنەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکان
دەریاچەی نەمرود لە کوێیە؟
دەریاچەی نەمرود لە ناو چاڵی ئاتەشفشانی نەمرود هەڵکەوتووە، ڕاست لە ڕۆژاوای شارۆچکەی تەتڤان لە پارێزگای بەدلیس، لە سەرە باشووری ڕۆژاواییەکەی دەریاچەی وان. ئاتەشفشانەکە لە سەرووی کەناری دەریاچەکە سەری هەڵداوە، نەک زۆر دوور لە شاری بەدلیس؛ لەو دیوی ئاوەکەش شێوە مەخرووتییە گەورەکەی چیای سوپان، ئاتەشفشانە خوشکەکەی، ڕاوەستاوە. ڕێگایەکی پێچاوپێچ لە تەتڤانەوە بۆ لێوارەکە هەڵدەکشێت؛ لەوێوە جیهانە شاراوەکەی ناو چاڵەکە دەردەکەوێت.
کالدێرایەکی زەبەلاح
چیای نەمرود ئاتەشفشانێکە کە لە مێژە، دوای تەقینەوە گەورەکان، لووتکەکەی بەرەو ناوەوە داڕما؛ چاڵێکی زەبەلاحی کاسەئاسای بەجێهێشت — کالدێرایەک — کە پانییەکەی چەند کیلۆمەترە و دیواری لێژ دەوری داوە. لە گەورەترین کالدێراکانی جیهان ئەژمار دەکرێت. ڕاوەستان لەسەر لێوارەکە و ڕوانین بۆ خوارەوە، بۆ ناو ئەم بۆشاییە فراوانە بە دەریاچە و سەوزاییەکەی لە خوارەوەی دوور، یەکێکە لە سەرسوڕهێنەرترین دیمەنەکانی ناوچەکە، دیمەنێکی شاراوە کە لە ناو خودی چیاکەدا نزم بووەتەوە.
دەریاچەکان لە ناو چاڵەکە
بنی کالدێراکە ئاو هەڵدەگرێت. دەریاچەیەکی گەورە و قووڵ و سارد بەشێکی زۆری چاڵەکە پڕ دەکاتەوە — ئەو دەریاچەیەی شوێنەکە بە ناوبانگ دەکات — ڕووی شینەکەی وەک ئاوێنە دیوارەکانی دەوروبەری پیشان دەدات. لە نزیکیدا دەریاچەیەکی بچووکتر هەیە کە گەرمای ئاتەشفشانیی هێشتا جوڵاو لە خوارەوە ئاوەکانی گەرم دەکات؛ بەمەش هەردووکیان لە تەنیشت یەکدان، یەکێکیان فێنک و ئەوی دیکە گەرمە. لە دەوروبەریاندا مێرگ، دارستانەکانی داری تۆز و کانییە گەرمەکان بڵاو بوونەتەوە؛ بنی چاڵەکە دەکەن بە جیهانێکی سەوز و زیندوو کە بازنەی چیاکە دەوری داوە.
ئاتەشفشانەکە و دەریاچەی وان
چیرۆکی نەمرود بە چیرۆکی خودی دەریاچەی وانەوە بەستراوە. پێ دەچێت لە سەردەمە کۆنەکاندا ڕەوتەکانی گڕکانی ئاتەشفشانەکە یارمەتیی بەندکردنی دەرچەی حەوزەکەیان دابێت و ئەو ئاوەیان گیر کردبێت کە بوو بە دەریاچە گەورەکە. ئاتەشفشانەکە کوژاوە نییە، بەڵکو نووستووە؛ کانییە گەرمەکان و دەریاچە گەرمکراوەکەی ئاماژە بۆ ئەو ئاگرە دەکەن کە هێشتا لە ژێریدا نووستووە. نەمرود لەگەڵ چیای سوپان لەو دیوی ئاوەکە یەکێکە لە ئاتەشفشانە گەورەکانی پێکهێنەری هەموو ئەم گۆشەیەی بەرزاییە کوردییەکان.
دەریاچەی نەمرودی ئەمڕۆ
ئەمڕۆ کالدێرای نەمرود و دەریاچەکانی سەرسوڕهێنەرێکی سروشتیی پارێزراو و مەبەستێکی ڕوو لە گەشەن بۆ سەردانکەران، کە بە ئۆتۆمبێل بۆ لێوارەکە هەڵدەکشن بۆ ڕوانین بۆ ناو چاڵەکە، پاشان دادەبەزن بۆ سەیرانکردن لە کەنار ئاو و خۆشۆردن لە کانییە گەرمەکان. لە بەرزایی سەرووی دەریاچەی وان هەڵکەوتووە؛ ئەم جیهانە شاراوەیەی ناو ئاتەشفشانەکە هەر یەکێک لە نائاساییترین دیمەنەکانی بەرزاییە کوردییەکانە — دەریاچەیەک لە ناو چیایەکدا، لە جیهانی دەرەوە پارێزراوە.
هێڵی کات
تەقینەوە کۆنەکان — ئاتەشفشانی نەمرود دەتەقێتەوە و لووتکەکەی دادەڕمێت و کالدێرایەک پێک دەهێنێت.
پێش مێژوو — ڕەوتەکانی گڕکان یارمەتیی بەندکردنی حەوزەکە دەدەن و دەریاچەی وان پێک دەهێنن.
بە تێپەڕبوونی کات — دەریاچە، مێرگ و دارستان بنی چاڵە گەورەکە پڕ دەکەنەوە.
سەردەمی نوێ — کالدێراکە دەبێت بە ناوچەیەکی سروشتیی پارێزراو و مەبەستی گەشت.
ئەمڕۆ — دەریاچەی نەمرود سەرسوڕهێنەرێکی سروشتیی ناسراوە لە سەرووی تەتڤان.
پرسیارە باوەکان
دەریاچەی نەمرود لە کوێیە؟
دەریاچەی نەمرود لە ناو چاڵی ئاتەشفشانی نەمرود لە نزیک تەتڤان، لە پارێزگای بەدلیس، لە گۆشەی باشووری ڕۆژاوای دەریاچەی وان لە ڕۆژهەڵاتی تورکیا هەڵکەوتووە.
کالدێرای نەمرود چییە؟
چاڵە زەبەلاحە داڕماوەکەی ئاتەشفشانی نەمرودە، یەکێکە لە گەورەترین کالدێراکانی جیهان، کە دەریاچەی ناو چاڵ، مێرگ و کانیی گەرمی تێدایە.
ئەمە هەمان چیای نەمرودە کە پەیکەرەکانی لێیە؟
نەخێر. ئەم نەمرودە ئاتەشفشانێکە لە تەنیشت دەریاچەی وان لە بەدلیس؛ چیای نەمرودە ناسراوەکە بە سەرە بەردینە زەبەلاحەکان، چیایەکی جیاوازە لە پارێزگای ئادیامان.
بۆچی دوو دەریاچە لە چاڵەکەدا هەن؟
دەریاچە گەورەکە ساردە، لە کاتێکدا دەریاچەیەکی بچووکتر لە نزیکیدا بەهۆی ئەو گەرما ئاتەشفشانییەی هێشتا لە ژێر کالدێراکەدا هەیە گەرم دەکرێت؛ بەمەش هەردووکیان لە تەنیشت یەکدان.
کەسان، شوێنەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکان
ئاتەشفشانەکانی دەریاچەی وان · دەریاچەکانی ناو چاڵ · حەوزەی وان · تەتڤان · چیای سوپان · بەدلیس.