پێشەکی
بازاڕی قەیسەریی هەولێر بازاڕە مێژووییە سەرداپۆشراوەکەیە لە دڵی یەکێک لە کۆنترین شارە بەردەوام نیشتەجێبووەکانی سەر زەوی؛ تۆڕێکی پێچاوپێچی کۆڵانە تەسک و سەقفدارەکان کە ڕاست لە خوار قەڵا مەزنەکەی هەولێر بڵاو بووەتەوە. بازاڕێکی نەریتیی کوردیی سەرداپۆشراوە لەو جۆرەی لە سەرتاسەری ناوچەکەدا دەبینرێت، یەکەم جار چەندین سەدە لەمەوبەر دامەزراوە و بۆ چەندین نەوە دڵە لێدەرە بازرگانییەکەی شارەکە بووە؛ کۆڵانەکانی پڕن لە ڕەنگ و بۆن و قەرەباڵغیی بازرگانی. بەهارات و قوماش و زێڕ و چا و هەنگوین و هەموو جۆرە کەرەستەیەک لێرە دەست بە دەست دەبن، وەک لە سەردەمەکاندا بووە. قەیسەری یادگارێکی زیندووی ژیانە بەردەوامەکەی هەولێری کۆنە.
قەیسەری، تۆڕێکی پێچاوپێچی کۆڵانە سەرداپۆشراوەکان لە خوار قەڵا، بە بازرگانی زیندووە، هەروەک لە ماوەی سەدەکاندا بووە، و دڵە قەرەباڵغەکەی هەولێری کۆنە. ئەم ناساندنە باس لە بازاڕەکە، ژیانی و شوێنی هەڵکەوتنی دەکات.
خاڵە سەرەکییەکان
• قەیسەری بازاڕە مێژووییە سەرداپۆشراوەکەی هەولێرە.
• ڕاست لە خوار قەڵا کۆنەکە لە ناوەندی شار هەڵکەوتووە.
• یەکەم جار سەدەکان لەمەوبەر دامەزراوە، بەپێی نەریت لە سەردەمی ناوەڕاستدا.
• تۆڕێکی پێچاوپێچی کۆڵانە سەقفدارەکانە، هەر یەکەیان بە کەرەستەی تایبەت بەناوبانگە.
• هەر دڵە قەرەباڵغە بازرگانییەکەی شارە کۆنەکەیە.
زانیارییە خێراکان
ناو: بازاڕی قەیسەری (بازارێ قەیسەری)
جۆر: بازاڕی مێژوویی سەرداپۆشراو
وڵات / هەرێم: هەرێمی کوردستان، عێراق (باشوور)
شار: هەولێر
شوێن: لە خوار قەڵای هەولێر
دامەزراندن: بەپێی نەریت لە سەردەمی ناوەڕاستدا
کەرەستەکان: بەهارات، قوماش، زێڕ، چا، هەنگوین و زیاتر
خەسڵەت: تۆڕی پێچاوپێچی کۆڵانە سەقفدارەکان، بازرگانی بەپێی بەشەکان
ناوەڕۆک
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
قەیسەری لە کوێیە؟
بازاڕی قەیسەری لە خودی ناوەندی هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستانی عێراق، هەڵکەوتووە و ڕاست لە باشووری قەڵا بەناوبانگەکەی هەولێر بڵاو بووەتەوە، ئەو گردە مەزنەی هەزاران ساڵ خەڵکی تێدا ژیاوە. بازاڕەکە بە دەوری بناری قەڵاکەدا دەسووڕێتەوە، لە نێوان ئەو و گۆڕەپانە سەرەکییەکەی شار، بۆیە کۆنترین و پڕچیرۆکترین گەڕەکەکانی هەولێر لە یەک شوێندا کۆ بوونەتەوە؛ قەڵای کۆن لە سەرەوە و بازاڕی قەرەباڵغ لە خوارەوە.
بازاڕێکی سەرداپۆشراو
قەیسەری جۆرێکی تایبەتی بازاڕی سەرداپۆشراوە کە لە سەرتاسەری کوردستان و ناوچە فراوانەکەدا دەبینرێت، و ئەوەی هەولێر لە فراوانترینەکانە. بەپێی نەریت یەکەم جار لە سەرەتای سەدەی سێزدەهەم دامەزراوە و لە ماوەی سەدەکاندا زۆر جار دووبارە بنیات نراوەتەوە و زیادەی بۆ کراوە. کڕیاران بە کۆڵانە زۆرەکانی دەوروبەریدا دەچنە ژوورەوە و خۆیان لە تۆڕێکی پێچاوپێچی ڕێڕەوە تەسکەکانی نێوان دوکانەکاندا دەبیننەوە، لە ژێر سەقفێکدا دەڕۆن کە کۆڵانەکان لە خۆر و باران دەپارێزێت. شێوە سەرداپۆشراوەکە بازاڕەکە لە گەرمای توندی هاویندا فێنک و لە زستاندا وشک دەهێڵێتەوە و ئەو هەوا تایبەت و داخراوەی پێ دەبەخشێت کە هەستی تێپەڕبوونی کات تێیدا نامێنێت.
ژیانی بازاڕەکە
قەیسەری، وەک زۆرجار لە بازاڕە کۆنەکاندا هەیە، بەپێی جۆری بازرگانی ڕێک خراوە؛ کۆڵانی تایبەت بە کەرەستەی تایبەت دەناسرێت، بۆیە کۆڵانێک زێڕ و خشڵ، یەکێکی دیکە قوماش و ڕخت، یەکێکی دیکە بەهارات، و یەکێکی دیکە هەنگوین و ماست و پەنیر پێشکەش دەکات. چافرۆشەکان بە کۆڵانەکاندا پەرداخەکانی چای کوردی دەگێڕن و زۆر دوکان وەک نیشانەی میوانداری بە خۆڕایی بۆ کڕیارەکانیان پێشکەشی دەکەن. بازاڕەکە پێش بۆنە مەزنەکان، پێش هەموو شتێک نەورۆز، سەری ساڵی کوردی، بە تایبەتی زیندوو دەبێت کاتێک ئاپۆڕە کۆڵانەکانی پڕ دەکات. تەنها شوێنی بازرگانی نییە، بەڵکو شوێنی دیدار و گفتوگۆ و ژیانی ڕۆژانەی شارەکەشە.
لە خوار قەڵا
شوێنی قەیسەری لە ژێر قەڵای هەولێر بە مێژووە قووڵەکەی شارەکەوە پەیوەستی دەکات. گردی قەڵاکە، کە بەهۆی هەزاران ساڵ نیشتەجێبوونی بەردەوام بەرز بووەتەوە و وەک شوێنی میراتی جیهانی تۆمار کراوە، بەسەر بازاڕەکەدا بەرز دەبێتەوە، و ئەم دووانە بۆ سەدەکان لە پەیوەندی بە یەکتر ژیاون؛ ناوەندی دەسەڵات و پەنا لە سەرەوە و شوێنی بازرگانی و ئاڵوگۆڕ لە خوارەوە. گەڕان بە کۆڵانەکانی قەیسەریدا و پاشان هەڵگەڕان بۆ قەڵا، تێپەڕینە بە ناو دڵە چین‌چینەکەی یەکێک لە کۆنترین شارەکانی سەر زەوی.
قەیسەری لە ئەمڕۆدا
ئەمڕۆ بازاڕی قەیسەری هەر دڵە قەرەباڵغە بازرگانی و کۆمەڵایەتییەکەی هەولێری کۆنە، هەردوو خەڵکی شارەکە کە کاری ڕۆژانەی خۆیان دەکەن و سەردانکەران کە دێن بۆ ئەزموونکردنی هەواکەی ڕادەکێشێت. هەرچەندە شاری نوێ لە دەوریدا زۆر فراوان بووە، بە ناوەندەکانی کڕین و گەڕەکە نوێیەکان، بازاڕە کۆنە سەرداپۆشراوەکە ژیان و خەسڵەتی خۆی دەپارێزێت. قەیسەری، بازاڕێکی زیندوو لە بناری قەڵایەکی کۆن، وەک یەکێک لە زیندووترین و بەردەوامترین شوێنەکانی پایتەختەکەی کورد بەردەوامە؛ تێلێکی پەیوەندیی بەردەوامە کە بە مێژووە درێژەکەی هەولێردا بۆ دواوە دەگەڕێتەوە.
ڕیزبەندیی کاتی
سەرەتای سەدەی 13 — بەپێی نەریت، بازاڕی قەیسەری یەکەم جار دادەمەزرێت.
لە ماوەی سەدەکاندا — وەک دڵە بازرگانییەکەی شار دووبارە بنیات دەنرێتەوە و فراوان دەکرێت.
2014 — قەڵاکەی سەرەوەی بازاڕەکە وەک شوێنی میراتی جیهانی تۆمار دەکرێت.
سەردەمی نوێ — بازاڕەکە ژیانی خۆی دەپارێزێت لە کاتێکدا شارەکە لە دەوریدا گەشە دەکات.
ئەمڕۆ — قەیسەری هەر دڵە قەرەباڵغەکەی هەولێری کۆنە.
پرسیارە باوەکان
بازاڕی قەیسەری چییە؟
بازاڕە مێژووییە سەرداپۆشراوەکەی هەولێرە، تۆڕێکی پێچاوپێچی کۆڵانە سەقفدارەکان ڕاست لە خوار قەڵا و دڵە نەریتییە بازرگانییەکەی شار.
لە کوێیە؟
لە ناوەندی هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستانی عێراق، هەڵکەوتووە، ڕاست لە باشووری قەڵا کۆنەکە.
بازاڕەکە چەند کۆنە؟
بەپێی نەریت قەیسەری یەکەم جار لە سەرەتای سەدەی سێزدەهەم دامەزراوە و لەو کاتەوە زۆر جار دووبارە بنیات نراوەتەوە و فراوان کراوە.
لەوێ چی دەتوانرێت بکڕدرێت؟
بازاڕەکە بەپێی جۆری بازرگانی ڕێک خراوە، بە کۆڵانەکان کە زێڕ و قوماش و بەهارات و هەنگوین و بەرهەمەکانی شیر و چا و هەموو جۆرە کەرەستەیەک پێشکەش دەکەن، لەگەڵ چای کوردیی خۆڕایی بەناوبانگ.
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
بازاڕە کوردییەکان · نەورۆز · شاری کۆنی هەولێر · هەولێر · قەڵای هەولێر · مۆزەخانەی سلێمانی.