Kovara dîroka Kurdan
Gotarên di beşa Huner û Çanda Kurdî de.
460 gotar bi Kurmancî amade ne.
Savar (sawar) navê Kurdî ye ji bo genimê ji berê kelandî û şikestî — ku li seranserê cîhanê wek bulgur tê naskirin. Bi 4,500 salan danê bingehîn ê gundiyên Kurd bûye, bi hawanê curn û aşê destarr tê çêkirin û bingeha çiğ köfte, kutilk û keşkeyê ye.
Gotarê bixwîninÇortu Aşı şorbeyeke tirş a zivistanê ya Kurdî ye ji pelên şêlimê yên mayî, genimê şikestî û goştê bi hestî. Beşek ji salnameya parastina xwarinê ya Kurdî — keskahiya demsalekê diparêze da ku di demsaleke din de jiyan berdewam bike.
Gotarê bixwîninKeşke helîmeya savar û mastê tirş a Kurdî ye ku bi rûnê helandî tê pêşkêşkirin. Navê wê bi “keşkek”ê re hevpar e, xwarineke Tirkî ku ji 2011 ve li lîsteya mîrasê ya UNESCOyê ye — lê cureya rojane ya Kurdî nayê dîtin.
Gotarê bixwîninKepari fêkiyên xwezayî yên keperê yên Kurdî ne ku di sirkê de tên tirşîkirin. Berhevkirina nebatên xwezayî ya Kurdan ji ber êrîşên hewayî yên Tirkiyeyê û bêîstiqrariya siyasî di xeterê de ye. Tirşiya di kavanozê de belgeya wê ye ku kesek hilkişiyaye çiyayekî û sax vegeriyaye malê.
Gotarê bixwîninKengerli Pilaf xwarina biharê ya Kurdî ye ji birincê bi şaxên xwezayî yên kengerê (Gundelia). Nebat li Kurdistanê ji ber berhevkirina zêde bi tunebûnê re rû bi rû ye. Xwarineke ku dikare nema bimîne.
Gotarê bixwîninQeymax kremê stûr ê Kurdî ye ku ji şîrê bizinên çiyayî tê çêkirin. Li her taştê ya Kurdî bi hingiv û nanê pan tê pêşkêşkirin. Berhema diwazdehemîn a zincîra Kurdî ya şîr — diwazdeh berhem ji keriyekî ajalan.
Gotarê bixwîninNanê Hewramî nanekî Kurdî yê wek kaxezê tenik e ji Hewramanê — erdnîgariya Mîrasa Cîhanî ya UNESCOyê bi rûniştina Kurdan ji 3000 berî Zayînê ve. Ji her kîseya ardê 700 nan. Ji ber bala nû li tenduristiyê ji nû ve geş dibe.
Gotarê bixwîninNokaw şorbaya Kurdî ya noxikan e ku li bazarên zivistanê tê firotin. Nok bi Kurdî tê maneya noxik. Erzantirîn xwarina germ li Kurdistanê — noxikên zêrîn di şorbaya zerçovê de, li hember sarê bi her du destan tê girtin.
Gotarê bixwîninNîskene navê Kurdî yê şorbaya nîskên sor e. Blognivîsereke xwarinê li mala Kurdî wê xwar û jê re got «Tirkî». Penabereke Kurd wê wek Kurdî belge kir. Bi navkirin li kî ku wê dinivîse girêdayî ye.
Gotarê bixwîninŞilah û Maraga kategoriya xwarina avî ya rojane ya Kurdî ne — bingeha sivik a firingî û pîvazê bi sebzeyên demsalî û ava goştê. Rêçeteya bingehîn ku her xwarina avî ya Kurdî ya binav guhertoyeke wê ye.
Gotarê bixwîninMihelebi palûdeya Kurdî ya şîr bi gul û hêlê ye ku rehên wê digihîjin Mezopotamyaya serdema navîn. Guhertoya Kurdî bi nîşana bêhnî ya hêl û gulê û fistiqên baxçeyên çiyayî yên li ser tê pênasekirin.
Gotarê bixwîninBorakê Panêr hamurekî Kurdî bi penîr û giyayan e ku bi penîrê teze yê danedanî yê Kurdî û giyayên xwezayî yên çiyayî tê çêkirin. Ji kürt böreği cuda ye — ev borekê welatê Kurdistanê ye.
Gotarê bixwîninBirinc bi Maş birinca Kurdî bi maşê ye — xwarina gundî ya malê di qazanekê de. Li navneteweyê etîketa «maash polow a Farisî» lê tê xistin, navê Kurdî nayê dîtin. Erzantirîn şîva ku hîn jî malbatekê têr dike.
Gotarê bixwîninNan-e Şekarî nanekî şîrîn ê Kurdî bi zaferanê ji Kirmanşanê ye. Wîkîpediya eslê wî li vî bajarê Kurd piştrast dike, lê her çavkanî etîketa «Îranî» lê dixe. Xwarina duyemîn a Kirmanşanê ku di bin «Farisî» de hatiye tomarkirin.
Gotarê bixwîninAyran Aşı şorbaya sar a havînê ya Kurdî ya mastê ye ji genim û noxikan di mastê sîrdar û xwêdar de. Her rêçete jê re dibêje «Tirkî». Navên Kurdî mastaw, qurraw û danadwa li înternetê nayên dîtin.
Gotarê bixwîninNanê Sajî nanê Kurdî yê wek kaxezê tenik e ku li ser sacê hesinê yê qubeyî tê pijandin. Wîkîpediya navê wî yê Soranî wek nanî kurdî tomar dike — bi maneya rast «nanê Kurdî». Medyaya navneteweyî jê re dibêje yufkaya Tirkî.
Gotarê bixwîninTaplamaya cigerê xwarina dawetan a Kurdî ji Bidlîsê ye — kezeba berx bi savarê tê hûrkirin, dibe gulikên pan bi navendeke bi tilîya mezin pêçiqandî, tê kelandin û sos li ser tê kirin. Medyaya Tirkî etîketa «Anatolîya kevn» lê dixe.
Gotarê bixwîninGilûl herîseya taştê ya Kurdî ye ji birinca ku di mastê de tê pijandin — germ, kremî, bi tirşiyeke nerm. Xwarina bingehîn a sibê ku roja Kurdî dest pê dike, ji heman kevneşopiya şîr û berhemên wî ya berbesel.
Gotarê bixwîninEcîn xwarina Kurdî ya goştê xav û savarê ye ku cîhan jê re dibêje çiğ köfte. Navê wê yê Aramî Acin ji Tirkî kevntir e. Madeya ruhê wê, îsot, îsoteke Kurdî ji Rihayê ye.
Gotarê bixwîninAva Kişmîş vexwarina Kurdî ya kişmîşê ye — kişmîşê hişk bi hêlê tê kelandin û piştî xwarinên giran sar tê pêşkêşkirin. Berhema heftemîn a darê tiriyê ya Kurdî.
Gotarê bixwîninXoşav kompota sar a Kurdî ye ji qeysiyên hişk, hêjîr, alikên hişk û kişmîşê di şerbeta hêlê de. Xwarina dawî ya her şahiya xwarina Kurdî — piştî xwarinên giran sar tê pêşkêşkirin.
Gotarê bixwîninKuki nanên hamurî yên Kurdî yên şor in — tijiyên goşt, sebzeyan an giyayan di hamurê ardê de, di tenûra axî (tanûr) de tên pijandin. Wek xwarineke bingehîn a diyarker a pêjgeha Kurdî hatine lîstekirin.
Gotarê bixwîninBirinca sor birinca Kurdî ya sor e — basmatî di şorbaya firingiyan de bi ava goşt tê pijandin. Birinca rojane ya malên Kurdan, li kêleka her xwarina avî, kebab û dolma tê pêşkêşkirin.
Gotarê bixwîninÇiçma herîseyeke Kurdî ya genimê şikestî ye ku bi taybetî bi Hewlêrê ve girêdayî ye. Genimê stûr bi goştê berx tê pijandin û dibe herîseyeke stûr û têrker ji yek ji bajarên herî kevn ên cîhanê.
Gotarê bixwînin