Iarlagaş di Lîsteya Padîşahên Sumerê de guhertoyeke destnivîsê ya bi Şulme ve girêdayî ye. Cudakirina ji Yarla belge û sînorên jînenîgariyê zelal dike.

Du stûnên nivîsa mîxî li ser prîzma axî ya dirêj li ser standeke şeffaf a muzeyê
Prîzma AN1923.444 ya Ashmolean, nêzî 1800 BZ, belkî ji Larsa. Ev şahideke paşîn a kevneşopiya lîsteyê ye, ne bîrdariya Iarlagaş. Wêneya serbixwe, 2017. [3] [5] © Gts-tg, 15 March 2017 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Resized independent photograph; no creative changes.

Iarlagaş û Şulme

ETCSL ya Oxfordê Yarlagaş, di kodê kevn de Yarlagac, li cihê Şulme wek guhertoya L1+N1 dide û şeş sal jê re dinivîse. [1] Jacobsen di 1939 de jî Iarlagaş alternatîfa Şulme dike. [2] Ev guhertoyeke navî ye, ne padîşahekî din ku li rêzê hatiye zêdekirin.

Navê piştî Ibate

Di Oxfordê de piştî Ibate Yarla tê, bi guhertoya Yarlangab, paşê Kurum. [1] Jacobsen li vê cihê paşîn Iarla<ngab> çap dike. [2] Iarlagaş û Iarla nayên yekgirtin. Gotina padîşahê dehem ê piştî Ibate van qeydan tevlihev dike; jimartin jî bi awayê xwendina destpêka beşa Gutî ve girêdayî ye.

Belgeyek paşîn û siyasî

Ashmolean prîzmê nêzî 1800 BZ, belkî Larsa, dîrok dike. Çîrok efsane, mît û zanîna dîrokî tevlihev dike. Muzey rave dike ku veguhestina hêzê di nav bajaran de desthilata xwedayî û rewayiya serokên Isin piştgirî dike. [3] Ev bîranîna padîşahiyê nîşan dide; ne dîroka heman kesên pêşîn e.

Çarçoveya desthilata Gutî

Van De Mieroop zehmetiya vegerandina hêza Gutî piştî Akkad dide. Destnivîs cuda ne; hin serok dibe hemdem li bajarên cuda bûbin, hin bajar jî di destên herêmî de. [4] Qeyda kurt a nav û salê bernameya rêveberiya nenavendî, sînorên teqez an destpêka 2124 BZ nade. Çavkanî çîroka kesane ya Iarlagaş nadin.

Ziman, herêm û neseb

Van De Mieroop belgeya zimanî bi piranî navên kesan dibîne; Gutium û Gutî di deman de wateyê diguherînin. [4] Têkiliya Zagrosê ji bo dîroka erdên îro bi Kurdan ve girêdayî girîng e. Lê zincîra zimanî ya îspatkirî Guti–Kurti–Kurd an bavê Kurd ê belgekirî di vê kesê de nîşan nade.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. University of Oxford, ETCSL 2.1.1, The Sumerian King List, lines 308–334; Shulme/Yarlagash and Yarla/Yarlangab variants.
  2. Thorkild Jacobsen, The Sumerian King List, Assyriological Studies 11, 1939, pp. 118–119 and textual notes.
  3. Ashmolean Museum, Sumerian King List, AN1923.444; date, form, probable origin and political interpretation.
  4. Marc Van De Mieroop, Gutians, Encyclopaedia Iranica XI/4, 2002, updated 2013, pp. 408–410; chronology, terminology and linguistic limits.
  5. Gts-tg, Sumerian King List, photograph of 15 March 2017, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.