گۆڤاری مێژووی کورد
وتارەکانی پۆلی «کەسایەتییە ناودارەکانی کورد».
546 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
ئەلعادلی دووەم، سوڵتانی کوردی ئەییووبیی میسر لە 1238-1240، کوڕی ئەلکامیل بوو کە فەرمانڕەواییی کورت و ناکاراکەی کۆتاییی هات کاتێک براکەی، ئەسساڵح ئەییووب، لەکاری لابرد.
وتارەکە بخوێنەوە ئەلکامیل، سوڵتانی کوردی ئەییووبیی میسر لە 1218-1238، پێنجەمین هەڵمەتی خاچپەرستانی شکست پێ هێنا و بە پەیمانی یافا لە 1229، بە کردەوەیەکی جێی ناکۆکی قودسی بە فرێدریکی دووەم ڕادەست کرد.
وتارەکە بخوێنەوە ئەلموعەززەم عیسا، کوڕی ئەلعادلی یەکەم، فەرمانڕەواییی دیمەشقی بۆ ئیمپراتۆریای کوردیی ئەییووبی کرد و لە 1219 بە بڕیارێکی جێی ناکۆکی دیوارەکانی قودسی ڕووخاند بۆ ئەوەی نەکەونە دەستی پێنجەمین هەڵمەتی خاچپەرستان.
وتارەکە بخوێنەوە ئەڵئەشرەف مووسا، کوڕی ئەلعادلی یەکەم، فەرمانڕەوایەکی کوردی ئەییووبی بوو کە ناوچەی جەزیرەی کۆنترۆڵ کرد و لە 1229 بوو بە سوڵتانی دیمەشق؛ شاعیر و پشتیوانێکی ئیمپراتۆریای کوردی.
وتارەکە بخوێنەوە ئەززاهیر غازی (1172-1216)، کوڕە کوردە ئەییووبییەکەی سەلاحەددین، بۆ 30 ساڵ وەک بنیاتنەر و دیپلۆمات و جەنگاوەر فەرمانڕەواییی حەلەبی کرد و شارەکەی کرد بە گەوهەرێکی ئیمپراتۆریای کوردی.
وتارەکە بخوێنەوە عادلی I (سەفادین)، سوڵتانی کوردی میسر و سووریا لە 1200-1218، برای سەلاحەددین کە ئیمپراتۆریەتی کوردی ئەیوبیی دوای نزیکبوونەوەی لە داڕمان ڕزگار کرد و یەک خست.
وتارەکە بخوێنەوە عەزیز عوسمان (دەوروبەری 1172–1198 ز) کوڕی سەلاحەددین و یەکەم سوڵتانی سەربەخۆی ئەیوبیی میسر بوو. ڕۆڵەکەی لە گواستنەوەی ئیمپراتۆریەتی کورد دوای سەلاحەددین بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەفزەڵ کوڕی سەلاحەددین (دەوروبەری 1169–1225 ز) گەورەترین کوڕی سەلاحەددین و یەکەم فەرمانڕەوای ئەیوبیی دیمەشق بوو. ڕۆڵەکەی لە گواستنەوەی ئیمپراتۆریەتی کورد دوای سەلاحەددین بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە سەلاحەددین (1137–1193 ز) دامەزرێنەری کوردی ئیمپراتۆریەتی ئەیوبی بوو؛ لووتکەی باڵادەستیی جیۆسیاسیی کورد. لە 1187دا ئۆرشەلیمی گەڕاندەوە و ئیمپراتۆریەتێکی بنیاد نا کە میسر، سووریا، فەلەستین و خاکی زیاتر دەگرتەوە.
وتارەکە بخوێنەوە نەجمەددین ئەیوب باوکە کوردەکەی سەلاحەددین و ئەو پیاوە بوو کە ناوەکەی ناسنامەی ئیمپراتۆریەتی ئەیوبی کوردە. باوباپیرەی گەورەترین بنەماڵەی کورد لە مێژوودا بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە شێرکۆ (کۆچی دوایی کردووە لە 1169 ز) مامی کوردی هەزەبانیی سەلاحەددین بوو کە بە گرتنی میسر دامەزراندنی ئیمپراتۆریەتی ئەیوبی کوردی مومکین کرد. شێری شاخ بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە
سوڵتان کوڕی مەحموود (فەرمانڕەوایی: 1174–دەوروبەری 1199 ز) کۆتا فەرمانڕەوای بنەماڵەی شەدادی کورد بوو و 248 ساڵ فەرمانڕەوایی کوردی لە باشووری قەفقازی کۆتایی پێ هێنا. بەشی کۆتایی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە شاهەنشاه کوڕی مەحموود (1164–1174 ز) میرێکی کوردی شەدادی بوو کە ناوەکەی، «پاشای پاشایان»، نەریتی ئیمپراتۆریی دێرینی ئێرانی دەهێنایەوە یاد. پێگەکەی لە مێژووی کورد بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە فەزڵی V کوڕی مەحموود (1155–1161 ز) میرێکی کوردی شەدادی بوو کە دوای فەخرەددین شەداد بنەماڵەکەی بەردەوام کرد. پێگەکەی لە بەشە کۆتاییەکانی ئەم بنەماڵە گەورە کوردەدا بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە فەخرەددین شەداد (1131–1155 ز) دوای لەدەستدانی ئانی درێژترین ماوەی فەرمانڕەوایی لە نێو فەرمانڕەوا کوردە شەدادییەکاندا هەبوو؛ لە قەفقاز وەک ژێردەستێکی سەلجوقی 24 ساڵ فەرمانڕەوایی کرد.
وتارەکە بخوێنەوە فەزڵی چوارەم (1125–1130 زایینی) فەرمانڕەوایەکی کوردی شەدادی بوو کە دوای لەدەستدانی ئانی بەرامبەر هێزە گورجییەکان بنەماڵەکەی بەردەوام کرد. شوێنی ئەو لە مێژووی کوردیی قەفقازدا بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەبولئەسوار شاووری دووەم (1118–1124 زایینی) دوا فەرمانڕەوای کوردی شەدادیی ئانی بوو، پێش ئەوەی گورجییەکان شارەکە بگرن. دوا بەشی ئانیی ئەم بنەماڵە مەزنە کوردییە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە مەنووچهر کوڕی شاوور (1072–1118 زایینی) درێژترین فەرمانڕەواییی شەدادیی کوردی هەبوو؛ بنیادنەری مزگەوتی مەنووچهر لە ئانی، کە شاهکارێکی تەلارسازیی کوردی لە سەردەمی ناوەڕاستدایە.
وتارەکە بخوێنەوە فەزلوون کوڕی فەزڵ (1073–1075 زایینی) فەرمانڕەوایەکی کورتماوەی کوردی شەدادیی گەنجە بوو، لە قۆناغی ئاڵۆزی جێنشینیی دوای شاووری یەکەمدا. شوێنی ئەو لە مێژووی کورددا بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە ئانوشیروان کوڕی لەشکەری (مردوو: نزیکەی 1067 زایینی) داواکارێکی کوردی شەدادی بوو کە لە قۆناغی جێنشینیی دوای شاووری یەکەمدا چالاک بوو. شوێنی ئەو لە مێژووی کوردیی قەفقازدا بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە ئاشۆت کوڕی شاوور (1068–1069 زایینی) لە ماوەیەکی کورتدا داواکاری ڕکابەری دەسەڵاتی کوردیی شەدادی لە گەنجە بوو، لە جێنشینیی جێی ململانێی دوای شاووری یەکەمدا.
وتارەکە بخوێنەوە فەزڵی دووەم کوڕی شاووری یەکەم (1067–1073 زایینی) وەک فەرمانڕەوای کوردی شەدادیی گەنجە، لە سەردەمی پڕئاژاوەی دوای مەلازگیرددا بووە جێنشینی باوکی، ئەبولئەسوار شاووری یەکەم.
وتارەکە بخوێنەوە ئەبولئەسوار شاووری یەکەم (1049–1067 زایینی) بەناوبانگترین فەرمانڕەوای کوردی شەدادی بوو؛ لەگەڵ بیزەنتی جەنگا و بە لێهاتوویییەکی سەرسوڕهێنەر لەگەڵ هاتنی سەلجوقییەکاندا هەڵسوکەوتی کرد. چیرۆکە بەرجەستەکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە لەشکەری دووەم کوڕی موسا (1034–1049 زایینی) بۆ 15 ساڵ فەرمانڕەوای بنەماڵەی کوردیی شەدادیی گەنجە بوو، پێش دەسەڵاتە بەناوبانگەکەی ئەبولئەسوار شاووری یەکەم. شوێنی ئەو لە مێژووی کورددا بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە