پێشەکی
هیلڤان (بە کوردی: جورنێ ڕەش، هەروەها خیلڤان) شارۆچکەیەکی کوردییە لە باکووری پارێزگای شانلی‌ئورفا لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا، لە بەرزاییەکانی نێوان شاری ئورفا و فورات هەڵکەوتووە. شارۆچکەیەکی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییە لە ناوچەیەکی هۆزنشین، نزیک کۆگای ئاوە زەبەلاحەکەی بەنداوی ئەتاتورک، لە ناوچەیەک کە دەشتە وشکەکانی ئورفا بەرەو ڕووبارەکە و بەرزاییە کوردییەکانی ئەوبەری بەرز دەبنەوە.
هیلڤان شارۆچکەیەکی سادەیە بە ڕیشەی قووڵ لە خاک و خەڵکەکەیدا، لە بەشە باکوورییەکانی ناوچەی ئورفا هەڵکەوتووە. ئەم ناساندنە لە شوێن، تایبەتمەندی و جێگەی لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ناوچە کوردییەکان دەکۆڵێتەوە.
خاڵە سەرەکییەکان
• هیلڤان (بە کوردی: جورنێ ڕەش) شارۆچکەیەکی کوردییە لە باکووری پارێزگای شانلی‌ئورفا لە تورکیا.
• لە بەرزاییەکانی نێوان شاری ئورفا و فورات هەڵکەوتووە.
• شارۆچکەکە نزیک کۆگای ئاوە گەورەکەی بەنداوی ئەتاتورکە.
• شارۆچکەیەکی کشتوکاڵ و ئاژەڵدارییە بە ڕیشەی هۆزایەتیی بەهێز.
• هیلڤان بەشێکە لە خاکە کوردییەکانی باکووری ناوچەی ئورفا.
زانیاریی خێرا
ناو بە کوردی: جورنێ ڕەش (خیلڤان)
ناو بە تورکی: هیلڤان
وڵات / ناوچە: تورکیا (باکوور)
پارێزگا: شانلی‌ئورفا
شوێن: بەرزاییەکانی باکووری ئورفا
نزیکە لە: کۆگای ئاوی بەنداوی ئەتاتورک
ئابووری: کشتوکاڵ و ئاژەڵداری
تایبەتمەندی: شارۆچکەیەکی کوردیی هۆزایەتی
ناوەڕۆک
کەسان، شوێنەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکان
هیلڤان لە کوێیە؟
هیلڤان لە باکووری پارێزگای شانلی‌ئورفا، لەسەر ئەو ڕێگایەی لە شاری ئورفاوە بەرەو دیاربەکر دەڕوات هەڵکەوتووە؛ لە هەمان ناوچەی فراوانی کوردیدایە کە سیڤەرەک لە ڕۆژهەڵاتی تێیدا هەڵکەوتووە. لە زەوییەکی بەرز و کراوەدایە کە دەشتەکانی ئورفا بەرەو فورات بەرز دەبنەوە، و بەسەر بەشێک لە بەرزاییە باکوورییەکانی نێوان ڕووبارەکە و شارەکەدا دەڕوانێت.
شارۆچکەیەکی دەشتەکانی باکوور
هیلڤان شارۆچکەیەکی دەشتە وشکەکانی باکووری ناوچەی ئورفایە، کە لە مێژە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری بنەما سەرەکییەکانی ژیان بوون. خاکی دەوروبەر کراوە و پشتەوپشتەیە، بۆ کێڵگەی دانەوێڵە و لەوەڕگا بەکاردێت و شارۆچکەکە وەک بازاڕ و ناوەندێکی خۆجێیی بۆ گوندەکانی دەوروبەری کار دەکات. وەک بەشێکی زۆری ئەم ناوچەیە، تایبەتمەندییەکی خۆڕاگر و گوندیی هەیە کە پێداویستییەکانی سروشتی هەندێک جار سەخت داڕشتوویەتی.
لە تەنیشت بەنداوی ئەتاتورک
لە باکوور و ڕۆژاوای هیلڤان کۆگای ئاوە زەبەلاحەکەی بەنداوی ئەتاتورک درێژ دەبێتەوە؛ یەکێکە لە بەنداوە گەورەکانی فورات کە وەک بەشێک لە پڕۆژە گەشەپێدانە فراوانەکەی باشووری ڕۆژهەڵات دروست کراون. بەرزبوونەوەی ئاوەکان سروشتی ناوچەکەی گۆڕی، ئاودێریی بۆ هەندێک ناوچە هێنا و لە ناوچەکانی دیکەدا زەوی و گوندەکانی نوقمی ئاو کرد. بۆ هیلڤان، دەریاچە نزیکەکە ئێستا بەشێکە لە دیمەن و جوگرافیای گۆڕاوی ناوچەیەکی گوندی کە بە بەنداوکردنی ڕووبارە گەورەکە گۆڕاوە.
ناوچەیەکی هۆزایەتی
هیلڤان لە بەشێکی باشووری ڕۆژهەڵاتی ناوچە کوردییەکان هەڵکەوتووە کە پێکهاتەکانی هۆز و تیرە لە مێژوودا بەهێز بوون و خاوەندارێتیی زەوی، ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسەتی خۆجێییان داڕشتووە. وەک ناوچەکانی دراوسێ، بنەماڵە گەورەکان و زەوییەکانیان بۆ ماوەیەکی درێژ بەسەر ناوچە گوندییەکاندا زاڵ بوون، و شارۆچکەکە بەشداریی لەو گۆڕانکاری و گرژییە کۆمەڵایەتییە فراوانترانەدا کردووە کە لە سەردەمی نوێدا بە ناو ئەم ناوچەیەدا تێپەڕیوون. لە سەرتاسەری ئەو ماوەیەدا، هیلڤان هەر کۆمەڵگەیەکی کوردیی ڕیشەدار ماوەتەوە، بە خاک و نەریتەکانیەوە بەستراوە.
هیلڤانی ئەمڕۆ
ئەمڕۆ هیلڤان شارۆچکەیەکی کوردیی هێمنە لە باکووری پارێزگای شانلی‌ئورفا، هێشتا بە کێڵگە و مەڕوماڵاتەکەی دەژیت و خزمەتی گوندەکانی ناوچەکەی دەکات. کۆگای ئاوە نزیکەکە، ڕێگاکانی ئورفا و دیاربەکر و گۆڕانە هێواشەکانی ژیانی نوێ، هەموویان ئێستای دەڕێژن. هیلڤان هەر شارۆچکەیەکی بچووک بەڵام بەردەوامە لە بەرزاییەکانی باکووری ئورفا، بەشێکە لە سروشتی فراوانی کوردیی باشووری ڕۆژهەڵات.
هێڵی کات
لە مێژوودا — هیلڤان وەک شارۆچکەیەکی کشتوکاڵ و ئاژەڵداری لە دەشتەکانی باکووری ئورفا گەشە دەکات.
بە نەریت — پێکهاتەکانی هۆز و تیرە ژیانی شارۆچکەکە و ناوچە گوندییەکەی دادەڕێژن.
سەدەی 20 — ناوچەکە بەشداریی لە گۆڕانکاری و گرژییە کۆمەڵایەتییەکانی باشووری ڕۆژهەڵاتی ناوچە کوردییەکاندا دەکات.
کۆتایی سەدەی 20 — بەنداوی ئەتاتورک سروشتی فورات لە نزیک شارۆچکەکە دەگۆڕێت.
ئەمڕۆ — هیلڤان هەر شارۆچکەیەکی کوردیی هێمنی باکووری ناوچەی ئورفایە.
پرسیارە باوەکان
ناوی کوردیی هیلڤان چییە؟
بە کوردی شارۆچکەکە بە جورنێ ڕەش و هەروەها بە خیلڤان ناسراوە.
هیلڤان لە کوێیە؟
هیلڤان شارۆچکەیەکە لە باکووری پارێزگای شانلی‌ئورفا لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا، لە بەرزاییەکانی نێوان شاری ئورفا و فورات.
هیلڤان نزیک چییە؟
هیلڤان نزیک کۆگای ئاوە گەورەکەی بەنداوی ئەتاتورک لەسەر فورات هەڵکەوتووە، لەسەر ڕێگای نێوان ئورفا و دیاربەکر.
هیلڤان بە چی ناسراوە؟
وەک شارۆچکەیەکی کوردیی کشتوکاڵ و ئاژەڵداری ناسراوە، بە ڕیشەی هۆزایەتیی بەهێز لە بەرزاییەکانی باکووری ناوچەی ئورفا.
کەسان، شوێنەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکان
بەنداوی ئەتاتورک · دەشتەکانی باکووری ئورفا · باشووری ڕۆژهەڵاتی ناوچە کوردییەکان · شانلی‌ئورفا · سیڤەرەک · دیاربەکر.