پێشەکی
گۆڕخانەی زەینەل بەگ یەکێکە لە نامۆترین و جوانترین یادگارەکانی ناوچە کوردییەکە؛ گۆڕخانەیەکی بەرزی لوولەییە کە کاشییە فیرووزەیی و شینە بریسکەدارەکان داپۆشیویانە و لە کەناری دیجلەی حەسەنکەیف هەڵکەوتووە. لە سەدەی 15دا بۆ شازادەیەکی بنەماڵەیەکی تورکمان دروست کراوە؛ شێوە بازنەییەکەی و خشتە ڕەنگدار و بریسکەدارەکەی لە هیچ شوێنێکی دیکەی ناوچەکە ناچێت، بەڵکو یاد لە گۆڕخانە تاوەرە گەورەکانی ئاسیای ناوەڕاست و ئێران دەکاتەوە. گەوهەرێکی تەلارسازیی سەدەکانی ناوەڕاستە، لە دیمەنە پڕچیرۆکەکەی دیجلەی سەرەوەدا.
تاوەرێکی کاشیی شین لە تەنیشت ڕووبارە گەورەکە؛ گۆڕخانەی زەینەل بەگ یادگارێکی ماوەی جیهانێکی لەناوچووە. ئەم ناساندنە سەیری یادگارەکە و سەرەتاکانی و ڕزگارکردنە سەرنجڕاکێشەکەی دەکات.
خاڵە سەرەکییەکان
• گۆڕخانەی زەینەل بەگ گۆڕخانەیەکی لوولەیی سەدەی 15ە لە حەسەنکەیف، لەسەر دیجلە.
• بە کاشییە فیرووزەیی و شینە بریسکەدارەکان ڕازاوەتەوە.
• شێوەی تاوەرە بازنەییەکەی یاد لە گۆڕخانە تاوەرەکانی ئاسیای ناوەڕاست و ئێران دەکاتەوە.
• بۆ زەینەل بەگ، شازادەیەکی بنەماڵەی ئاق‌قۆیونلوو، دروست کراوە.
• بۆ ڕزگارکردنی لە ئاوە بەرزبووەوەکانی بەنداوێک، گوازراوەتەوە بۆ زەوییەکی بەرزتر.
زانیارییە خێراکان
ناو: گۆڕخانەی زەینەل بەگ
جۆر: گۆڕخانەیەکی لوولەیی داپۆشراو بە کاشی
وڵات / ناوچە: تورکیا (باکوور)
پارێزگا: باتمان (حەسەنکەیف)
دروستکردن: سەدەی 15
بۆ کێ دروست کراوە: زەینەل بەگی ئاق‌قۆیونلوو
ڕازاندنەوە: کاشییە فیرووزەیی و شینە بریسکەدارەکان
تێبینی: بۆ خۆپاراستن لە ئاوی دەریاچەی بەنداو گوازراوەتەوە
پێڕست
کەسایەتی و شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
گۆڕخانەی زەینەل بەگ لە کوێیە؟
گۆڕخانەی زەینەل بەگ لە تەنیشت دیجلەی حەسەنکەیف هەڵکەوتووە؛ ئەو شارۆچکە دێرینەی پارێزگای باتمان کە بە لێوارە بەردینە بەرزەکان و ئەشکەوتەکان و پردە ڕووخاوەکەی بەناوبانگە. ناوچەکە لە خاکی دیجلەی سەرەوەدایە، لە نێوان شاری باتمان و خاکە مێژووییەکانی بەرەو ماردین. گۆڕخانەکە لە کەنار ڕووبار، لە نزیک یادگارە گەورەکانی دیکەی حەسەنکەیف هەڵکەوتووە؛ بەشێکە لە یەکێک لە دەوڵەمەندترین دیمەنە مێژووییەکانی سەرانسەری ناوچەکە.
تاوەرێکی کاشیی شین
ئەوەی گۆڕخانەی زەینەل بەگ جیا دەکاتەوە، شێوە و ڕەنگەکەیە. لەبری گۆڕخانە چوارگۆشە گومبەزدارە باوەکانی ناوچەکە، ئەمە لوولەیەکی بەرزی خشتە، گومبەزێک بەسەریدا هەیە؛ ڕووکەشەکەی بە کاشییە فیرووزەیی و شینە تۆخە بریسکەدارەکان داپۆشراوە، کە بە نەخشە ئەندازەییەکان و ڕیزەکانی نووسین ڕێک خراون. ئەم شێوازە هی جیهانی ئێران و ئاسیای ناوەڕاستە، کە ئەم جۆرە گۆڕخانە تاوەرە بازنەییە کاشیپۆشانەی تێدا بە نرخ دەزانرا؛ هەبوونی لەسەر دیجلە بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش یاد لە پەیوەندییە دووربڕەکانی خاکە کوردییەکانی سەدەکانی ناوەڕاست دەکاتەوە.
شازادەیەکی ئاق‌قۆیونلوو
گۆڕخانەکە لە سەدەی پانزدەهەمدا بۆ زەینەل بەگ دروست کرا؛ شازادە و کوڕی فەرمانڕەوای ئاق‌قۆیونلوو، یەکێتییە تورکمانەکەی «مەڕی سپی» کە لەو سەردەمەدا بەسەر بەشێکی زۆری ناوچەکەدا دەسەڵاتی هەبوو. دەگوترێت لە شەڕدا کوژراوە، و ئەم گۆڕخانە شکۆدارە بۆ یادکردنەوەی ئەو هەڵنرا. وەک یەکێک لە کەم یادگارەکانی ئەو بنەماڵەیە کە بەو جۆرە باشی ماونەتەوە، تۆمارێکی بە نرخە لە دەوڵەتێکی بەهێز بەڵام ئێستا کەم یادکراوە، کە جاران لە چیاکانەوە تا دەشتەکان ئەم خاکانەی فەرمانڕەوایی دەکرد.
ڕزگارکراو لە ئاو
لە ساڵانی ئەم دواییانەدا گۆڕخانەی زەینەل بەگ ڕووبەڕووی وێرانبوون بووەوە. دروستکردنی بەنداوێکی گەورە لەسەر دیجلە دەریاچەیەکی پێک هێنا کە بەشێکی زۆری حەسەنکەیفی کۆنی ژێر ئاو خست، و گۆڕخانەکە ڕێک لە ڕێگای ئاوە بەرزبووەوەکاندا بوو. بۆ ڕزگارکردنی، ئەندازیاران هەموو تەلارەکەیان هەڵگرت و لەسەر ئامێرێکی گواستنەوەی زەبەلاح گواستیانەوە بۆ زەوییەکی بەرزتر، لە پارکێکی نوێی کولتووری لە سەرووی دەریاچەکە؛ دەستکەوتێکی سەرنجڕاکێشی پاراستنی یادگار بوو. ڕزگارکردنی گۆڕخانەکە، لەگەڵ ژمارەیەکی کەم لە یادگارەکانی دیکە، ڕێگای دا لانیکەم بەشێک لە کەلەپووری حەسەنکەیف دوای لەدەستدانی شارۆچکە کۆنەکە بمێنێتەوە.
گۆڕخانەکەی ئەمڕۆ
ئەمڕۆ گۆڕخانەی زەینەل بەگ لە ماڵە نوێیەکەی لە سەرووی دەریاچەی بەنداوی دیجلە هەڵکەوتووە، و کاشییە شینەکانی هێشتا لە خۆردا دەبریسکێنەوە. ئەوانە سەردانی دەکەن کە دێن بۆ خەمخواردن لە شارۆچکە ژێرئاوکەوتووەکەی حەسەنکەیف و سەرسامبوون بە یەکێک لەو گەنجینانەی ڕزگار کران. یادگارێکە گوازراوەتەوە بەڵام لەدەست نەچووە؛ وەک هێمایەک هەم بۆ کەلەپوورە دەوڵەمەندەکەی ناوچەکە و هەم بۆ ئەو گۆڕانکارییە ئازاربەخشانەی شێوەیان بە خاکی دیجلەی سەرەوە بەخشیوەتەوە، بەردەوامە.
ڕیزبەندیی کاتیی ڕووداوەکان
سەدەی 15 — گۆڕخانەکە بۆ زەینەل بەگی ئاق‌قۆیونلوو لە حەسەنکەیف دروست دەکرێت.
بە درێژایی سەدەکان — لە تەنیشت دیجلە لە نێو یادگارەکانی شارۆچکە کۆنەکە هەڵکەوتووە.
دەیەی 2010 — بەنداوێکی دیجلە بە ژێرئاوکردنی حەسەنکەیف و گۆڕخانەکە هەڕەشە دەکات.
2017 — هەموو گۆڕخانەکە بۆ ڕزگارکردنی دەگوازرێتەوە بۆ زەوییەکی بەرزتر.
ئەمڕۆ — گۆڕخانەی زەینەل بەگ لە پارکێکی کولتووری لە سەرووی دەریاچەی بەنداو هەڵکەوتووە.
پرسیارە باوەکان
گۆڕخانەی زەینەل بەگ چییە؟
گۆڕخانەیەکی لوولەیی سەدەی 15ە لە حەسەنکەیف، بە کاشییە فیرووزەیی و شینە بریسکەدارەکان داپۆشراوە و بۆ شازادەیەکی بنەماڵەی ئاق‌قۆیونلوو دروست کراوە.
گۆڕخانەی زەینەل بەگ لە کوێیە؟
لە تەنیشت دیجلەی حەسەنکەیفی پارێزگای باتمان، لە باشووری ڕۆژهەڵاتی تورکیا هەڵکەوتووە؛ ئێستا گوازراوەتەوە بۆ پارکێکی کولتووری لە سەرووی دەریاچەی بەنداو.
بۆچی گۆڕخانەکە گوازرایەوە؟
بەنداوێکی دیجلە بەشێکی زۆری حەسەنکەیفی کۆنی ژێر ئاو خست؛ بۆیە لە ساڵی 2017دا هەموو گۆڕخانەکە هەڵگیرا و گوازرایەوە بۆ زەوییەکی بەرزتر، بۆ ڕزگارکردنی لە ئاوە بەرزبووەوەکان.
زەینەل بەگ کێ بوو؟
زەینەل بەگ شازادەیەکی ئاق‌قۆیونلوو بوو، ئەو یەکێتییە تورکمانەی «مەڕی سپی»؛ ئەم گۆڕخانە کاشیپۆشە دوای مردنی بۆ ئەو دروست کرا.
کەسایەتی و شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
ئاق‌قۆیونلوو · یادگارەکانی حەسەنکەیف · دیجلە · حەسەنکەیف · باتمان · ماردین.