مقدمه
خشثره ویریه یکی از جاودانان مقدس سنت زرتشتی و ایرانی است؛ امشاسپندِ شهریاری آرمانی، قدرت و نیروی ایزدی و فرمانروایی برحقِ قلمروِ اهورامزدا، فرمانروایی نیکی که باید آن را خواست و در جهان تحقق بخشید.
در نگرش سرور دانا، خشثره ویریه، که نامش به معنای شهریاری آرمانی یا پادشاهی خواستنی است، تجسم نیروی ایزدی و قدرت برحقی است که نیکی با آن پشتیبانی و شر مغلوب می‌شود؛ فرمانروایی آرمانیِ آفرینش نیک. او در شمار جاودانان مقدس است، بر آسمان و فلزات سروری دارد و مؤمنان را فرامی‌خواند تا نیرو و قدرت را درستکارانه و در خدمت نیکی، به پیروی از فرمانروایی عادلانهٔ سرور دانا، به کار گیرند.
خشثره ویریه، همچون دیگر امشاسپندان و ایزدان سنت زرتشتی، به میراث کهن و مشترک دینی و اساطیری مردمان ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن شریک‌اند. شناخت خشثره ویریه، آشنایی با نگرش زرتشتی به قدرت برحق و فرمانروایی نیک است؛ نیروی ایزدیِ به‌کاررفته در خدمت نیکی و پادشاهی آرمانی‌ای که باید خواست و بنا کرد.
فهرست مطالب
خشثره ویریه کیست؟
خشثره ویریه، به معنای شهریاری آرمانی یا پادشاهی خواستنی، یکی از امشاسپندان است؛ جاودانان مقدس یا موجودات ایزدیِ نیکوکاری که نخستین جلوه‌ها و آفریده‌های اهورامزدا هستند و سرور دانا از طریق آنان در جهان عمل می‌کند. خشثره ویریه تجسم قدرت، نیرو و فرمانروایی برحقِ ایزدی است؛ فرمانروایی نیک و عادلانه‌ای که قدرت پادشاهی سرور دانا و شهریاری آرمانیِ خواستنی و تحقق‌یافتنی در جهان است. او هم نمایندهٔ پادشاهی آسمانی سرور دانا و هم نمایندهٔ جامعهٔ نیک و آرمانی بر زمین است؛ قدرت برحقی که در خدمت نیکی به کار می‌رود. در این سنت، بر آسمان و فلزات سروری دارد و با نیرو، دلاوری و فرمانروایی عادلانه پیوند دارد و اغلب به صورت جنگاوری ایزدی تصویر می‌شود. هماورد او دیو بدفرمانی و ستمگری است. خشثره ویریه مؤمنان را فرامی‌خواند که به پیروی از فرمانروایی عادلانهٔ سرور دانا، نیرو و قدرت را درستکارانه به کار گیرند. او، در مقام امشاسپند شهریاری آرمانی، از قدرت‌های بزرگ نگرش زرتشتی و نیروی ایزدیِ پادشاهی نیک است.
معنای نام
نام خشثره ویریه از دو بخش تشکیل شده است: خشثره به معنای شهریاری، پادشاهی، قدرت یا فرمانروایی و ویریه به معنای خواستنی یا برگزیدنی. این نام در مجموع به معنای شهریاری آرمانی، پادشاهی خواستنی یا قدرت برگزیده است؛ فرمانروایی نیک و برحقی که باید آن را آرزو کرد و تحقق بخشید.
این معنا در شخصیت خشثره ویریه محوری است، زیرا او تجسم قدرت برحق و فرمانروایی نیک است؛ نیرو و شهریاری ایزدی‌ای که چون در خدمت نیکی به کار می‌رود، خواستنی است. شهریاری‌ای که او مجسم می‌کند، قدرت برای خودِ قدرت یا ستمگری نیست، بلکه فرمانروایی نیک و عادلانه و قدرت برحقی است که از راستی پشتیبانی می‌کند، نیکی را پاس می‌دارد و بر شر چیره می‌شود؛ آن‌گونه فرمانروایی که باید خواست و برگزید. در صورت‌های متأخر، نام به شکل شهروَر یا شهریور دیده می‌شود که همچنان نام یکی از ماه‌های گاه‌شماری ایرانی است. بنابراین معنای نام، سرشت بنیادی او را آشکار می‌کند: امشاسپند شهریاری خواستنی و قدرت و فرمانروایی نیک و برحق. جزء خشثره، به معنای شهریاری یا قدرت، واژه‌ای مهم در این سنت است و همراهی آن با ویریه، به معنای خواستنی، این قدرت را نیک و برحق معرفی می‌کند؛ شهریاری‌ای که ارزش آرزوکردن دارد. معنای نام خشثره ویریه کلید شناخت اوست: شهریاری آرمانی، فرمانروایی نیک و نیروی برحقی که قدرت پادشاهی سرور دانا و آرمانِ تحقق‌یافتنی در جهان است.
نکات کلیدی
خشثره ویریه به معنای شهریاری آرمانی یا پادشاهی خواستنی است.
او یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدس پیرامون اهورامزدا، است.
او تجسم قدرت، نیرو و فرمانروایی نیک و برحقِ ایزدی است.
او هم نمایندهٔ پادشاهی آسمانی و هم جامعهٔ آرمانی بر زمین است.
او بر آسمان و فلزات سروری دارد و اغلب به صورت جنگاوری ایزدی تصویر می‌شود.
او مؤمنان را به به‌کارگیری درستکارانهٔ نیرو در خدمت نیکی فرامی‌خواند.
اطلاعات کوتاه
نام: خشثره ویریه، شهریاری آرمانی؛ در دوره‌های بعد شهروَر و شهریور
معنا: شهریاری آرمانی، پادشاهی خواستنی، قدرت برحق
ماهیت: یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدس
تجسم: قدرت و نیروی ایزدی، شهریاری برحق، فرمانروایی نیک
نمایندهٔ: پادشاهی آسمانی و جامعهٔ آرمانی بر زمین
سروری بر: آسمان و فلزات
تصویرشده به صورت: جنگاوری ایزدی با کلاه‌خود، نیزه و سپر
هماورد: دیو بدفرمانی و ستمگری
در گاه‌شماری: ماه ششم، شهریور، و یکی از روزهای ماه
میراث: سنت مشترک دینی و اساطیری ایرانی
قدرت پادشاهی نیک
معنای بنیادی خشثره ویریه، قدرت پادشاهی نیک است؛ نیروی ایزدی و شهریاری برحقِ قلمروِ اهورامزدا، هم پادشاهی آسمانی سرور دانا و هم جامعهٔ نیک و آرمانی‌ای که باید بر زمین تحقق یابد.
در نگرش زرتشتی، خشثره ویریه تجسم قدرت برحق و فرمانروایی نیک است؛ نیروی ایزدی‌ای که نیکی با آن پشتیبانی و شر مغلوب می‌شود. در معنای آسمانی، او قدرت پادشاهی سرور دانا و فرمانروایی ایزدیِ قلمرو نیکی است؛ در معنای زمینی و انسانی، آرمان فرمانروایی نیک و جامعهٔ عادلانه و قدرت برحقی است که برای پاسداری از نیکی و برقراری صلح و نظم به کار می‌رود. پژوهشگران یادآور شده‌اند که این مفهوم زرتشتیِ شهریاری آرمانی، پادشاهی نیکی که باید خواست و تحقق بخشید، اندیشه‌ای ژرف و اثرگذار است که برخی آن را با مفهوم متأخر پادشاهی خدا یا ملکوت آسمان در سنت‌های دیگر پیوند داده‌اند. قدرتی که خشثره ویریه مجسم می‌کند، قدرت نیک و برحق و شهریاری‌ای شایستهٔ خواستن است، زیرا به نیکی خدمت می‌کند و بر شر چیره می‌شود. خشثره ویریه، در مقام قدرت پادشاهی نیک، نمایندهٔ شهریاری برحقِ قلمرو سرور دانا و آرمان فرمانروایی نیک بر زمین است؛ شهریاری آرمانی‌ای که باید آرزو کرد و بنا ساخت. این نقشِ قدرت پادشاهی نیک، هستهٔ معنای اوست؛ امشاسپندی که قدرت نیک و برحق و فرمانروایی نیکیِ خواستنی و تحقق‌یافتنی در جهان را مجسم می‌کند.
به‌کارگیری درستکارانهٔ نیرو
یکی از وجوه اصلی خشثره ویریه این اندیشه است که نیرو و قدرت هنگامی نیک‌اند که درستکارانه و در خدمت نیکی به کار روند؛ ازاین‌رو او به صورت جنگاوری ایزدی و الگوی نیروی برحق و قدرت عادلانه تصویر می‌شود.
در نگرش زرتشتی، نیرو و قدرت به خودی خود شر نیستند، بلکه هنگامی که درستکارانه، برای پاسداری از نیکی، چیره‌شدن بر شر و برقراری صلح و نظم عادلانه به کار روند، نیک و ضروری‌اند. خشثره ویریه این نیروی برحق را مجسم می‌کند و در این سنت به صورت جنگاوری ایزدی، مجهز به کلاه‌خود، نیزه و سپر، تصویر می‌شود؛ الگوی قدرتِ به‌کاررفته در خدمت نیکی. این نگرش بر آن است که صلح و نیکی با ناتوانی برقرار نمی‌شوند و شر بدون نیرو مهار نمی‌شود؛ بنابراین نیرو و قدرت، اگر درست به کار روند، مثبت و ضروری‌اند؛ توان برحقی که از راستی پشتیبانی می‌کند و نیکی را پاس می‌دارد. ازاین‌رو خشثره ویریه مؤمنان را فرامی‌خواند که در راه نیکی نیرومند باشند و هر قدرت و نیرویی را که دارند، درستکارانه، در خدمت راستی و پاسداری از نیکی و به پیروی از قدرت برحق پادشاهی سرور دانا، به کار گیرند. این اندیشهٔ به‌کارگیری درستکارانهٔ نیرو، وجهی مهم از خشثره ویریه است؛ جنگاور ایزدی‌ای که کاربرد برحق قدرت را مجسم می‌کند و مؤمنان را به نیرومندبودن در راه نیکی فرامی‌خواند. این اندیشه بیانگر باور زرتشتی است که قدرت و نیرو باید ارج نهاده و به کار گرفته شوند، اما همواره درستکارانه و در خدمت نیکی و چیره‌شدن بر شر.
آسمان و فلزات
در میان امشاسپندان، خشثره ویریه با آسمان و به‌ویژه فلزات پیوند دارد؛ پیوندی که هم کیهان‌شناسی کهن و هم نمادپردازی قدرت برحق او را بازمی‌تاباند.
در این سنت، هر یک از امشاسپندان با وجهی از آفرینش نیک پیوند دارد و خشثره ویریه با آسمان و فلزات مرتبط است. در کیهان‌شناسی کهن، آسمان را از سخت‌ترین سنگ و در دوره‌های بعد از فلز می‌پنداشتند؛ ازاین‌رو سپهر و فلزات با این امشاسپند شهریاری و نیرو پیوند یافتند. ارتباط با فلزات برای امشاسپند قدرت و نیروی برحق برازنده است، زیرا فلزات نیرومند و پایدارند و می‌توانند سخت باشند یا پس از کار بر آنها، در خدمت قرار گیرند؛ همچنین ابزارها و وسایل برقراری عدالت که نظم با آنها حفظ می‌شود، از فلزات ساخته می‌شوند. در این سنت، کاربرد درست و درستکارانهٔ فلزات و مراقبت از سوءاستفاده‌نکردن از آنها، با ارج‌نهادن به خشثره ویریه پیوند دارد. ارتباط با آسمان، برداشت کهن از سپهر و پادشاهی آسمانی را بازمی‌تاباند. این پیوند با آسمان و فلزات، از وجوه متمایز خشثره ویریه است که امشاسپند شهریاری را به فلزات نیرومند و پایدار و سپهر آسمانی، نمادهای برازندهٔ قدرت و نیروی برحق او، پیوند می‌دهد. خشثره ویریه به عنوان امشاسپندِ مرتبط با آسمان و فلزات، در میان نیروهای سرورِ آفرینش نیک جای می‌گیرد؛ نیروی ایزدیِ پیوسته با عناصر نیرومند و پایدار جهان.
پادشاهی‌ای که باید بنا شود
یکی از وجوه ژرف خشثره ویریه آن است که شهریاری آرمانی تنها واقعیتی آسمانی نیست، بلکه پادشاهی‌ای است که باید آن را بر زمین خواست، برگزید و از راه کردار درستکارانهٔ مؤمنان، با راهنمایی راستی و اندیشهٔ نیک، بنا کرد.
در نگرش زرتشتی، پادشاهی نیکی که خشثره ویریه مجسم می‌کند، باید از راه کردار درستکارانهٔ انسان‌ها در جهان تحقق یابد؛ انسان‌هایی که فراخوانده می‌شوند عاملان فعال برقراری فرمانروایی نیک و جامعهٔ آرمانی باشند. مؤمنان هنگامی قدرت خشثره ویریه را تحقق می‌بخشند که با راهنماییِ اشه وهیشته، راستی، و وُهومنه، اندیشهٔ نیک، با نیروی برحق برای پشتیبانی از نیکی، پاسداری از راستی و ساختن نظمی عادلانه و صلح‌آمیز عمل کنند. بدین‌ترتیب شهریاری آرمانی پادشاهی‌ای است که باید بنا شود؛ فرمانروایی نیک و آرمانی‌ای که با کاربرد درستکارانهٔ قدرت در خدمت نیکی تحقق می‌یابد. این نگرش نقشی والا و فعال به انسان‌ها می‌دهد تا همراه سرور دانا در ساختن پادشاهی نیک سهیم باشند؛ شهریاری آرمانی‌ای که از راه کردار درستکارانه تحقق می‌یابد. اندیشهٔ پادشاهی‌ای که باید بنا شود، یکی از الهام‌بخش‌ترین وجوه خشثره ویریه است؛ شهریاری آرمانی‌ای که تنها آرزو نمی‌شود، بلکه برای آن تلاش می‌شود و با نیروی برحق مؤمنان در خدمت نیکی به وجود می‌آید. این اندیشه هر فرد را فرامی‌خواند تا قدرت و نیروی خود را، هر اندازه بزرگ یا کوچک، در ساختن نظم نیک و عادلانه‌ای به کار گیرد که شهریاری آرمانی سرور داناست.
نمادپردازی و معنا
خشثره ویریه بیش از هر چیز تجسم اصل قدرت برحق و فرمانروایی نیک است؛ نیرو و شهریاری ایزدیِ به‌کاررفته در خدمت نیکی و شهریاری آرمانی‌ای که قدرت پادشاهی سرور داناست. او در مقام تجسم شهریاری خواستنی، نمایندهٔ آرمان فرمانروایی نیک و کاربرد برحق قدرت است.
خشثره ویریه همچنین این اندیشه را مجسم می‌کند که نیرو و قدرت، اگر درستکارانه به کار روند، نیک‌اند؛ جنگاور ایزدی‌ای که مؤمنان را به نیرومندبودن در راه نیکی فرامی‌خواند و ساختن فعالانهٔ پادشاهی نیک بر زمین از راه کردار درستکارانه را نمایندگی می‌کند. از این نظر، نمایندهٔ باور زرتشتی است که قدرت باید ارج نهاده و درست به کار گرفته شود و مؤمنان در ساختن نظم نیک سهیم‌اند. از همهٔ این جهات، خشثره ویریه از امشاسپندان بزرگ سنت دینی ایرانی است که قدرت برحق، فرمانروایی نیک، کاربرد درستکارانهٔ نیرو و پادشاهی خواستنی و ساختنی را مجسم می‌کند. او امشاسپند شهریاری آرمانی و قدرت ایزدیِ پادشاهی نیک است؛ یکی از چهره‌های مهم میراث دینی‌ای که کردها با دیگر وارثان سنت ایرانی در آن شریک‌اند، در کنار دیگر امشاسپندان، اشه وهیشته و سپنتا آرمیتی. نگرش قدرت برحقِ به‌کاررفته برای نیکی و پادشاهی عادلانه‌ای که باید بنا شود، از ماندگارترین و الهام‌بخش‌ترین اندیشه‌های اوست.
خشثره ویریه و کردها
خشثره ویریه، همچون دیگر امشاسپندان و ایزدان سنت زرتشتی، به میراث کهن و مشترک دینی و اساطیری مردمان ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها، به عنوان مردمی ایرانی، با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن شریک‌اند. نگرش قدرت برحق و فرمانروایی نیک، بخشی از میراث ژرف اخلاقی و سیاسی سراسر منطقه است.
برای کردها، میراث کهن دینی ایرانی، از جمله نگرش زرتشتی به قدرت برحق و شهریاری آرمانی، بخشی از پیشینهٔ ژرف جهان فرهنگی و معنوی آنان است. ارزش‌هایی که خشثره ویریه مجسم می‌کند، یعنی کاربرد برحق نیرو در خدمت نیکی، آرمان فرمانروایی عادلانه و ساختن نظمی نیک و صلح‌آمیز، بخشی از میراث گستردهٔ اخلاقی و سیاسی مشترک در سراسر جهان ایرانی‌اند؛ آرمان‌هایی با بازتاب ماندگار برای هر مردمی. نگاه صادقانه و دقیق آن است که خشثره ویریه را بخشی از این میراث مشترک ایرانی و زرتشتی بدانیم، نه چهره‌ای منحصراً کردی؛ او به سنت کهن و مشترک دینی مردمان ایرانی تعلق دارد. کردها، به عنوان مردمی ایرانی با ریشه‌های کهن در این جهان، در کنار دیگر وارثان سنت ایرانی در این میراث، که امشاسپند شهریاری آرمانی بخشی از آن است، سهیم‌اند. بنابراین با معرفی خشثره ویریه، چهره‌ای از میراث کهن و مشترک ایرانی را معرفی می‌کنیم که کردها وارث آن‌اند؛ تجسم قدرت برحق و فرمانروایی نیک که از آرمان‌های الهام‌بخش نگرش دینیِ زیربنای سنت‌های منطقه است.
بحث‌ها و برداشت‌های نادرست
آیا خشثره ویریه خدایی مستقل برای جنگ یا قدرت است؟ خیر؛ در برداشت زرتشتی، خشثره ویریه یکی از امشاسپندان است؛ جاودانان مقدسی که نخستین جلوه‌ها و آفریده‌های خدای یگانه، اهورامزدا، هستند و سرور دانا از طریق آنان در جهان عمل می‌کند. بهتر است او را نه خدایی مستقل، بلکه وجه، جلوه یا صفتی از خدای یگانه بدانیم؛ تجسم قدرت برحق و فرمانروایی نیکی که به اهورامزدا تعلق دارد و از او سرچشمه می‌گیرد. او، هرچند به صورت جنگاوری ایزدی تصویر می‌شود، خدای جنگ برای خودِ جنگ نیست، بلکه تجسم قدرت برحقِ به‌کاررفته در خدمت نیکی است. این برداشت، سرشت اساساً یکتاپرستانهٔ دین را حفظ می‌کند.
آیا خشثره ویریه قدرت یا سلطه را می‌ستاید؟ خیر؛ شهریاری‌ای که او مجسم می‌کند، فرمانروایی برحق، نیک و عادلانه و قدرت به‌کاررفته در خدمت نیکی و پاسداری از راستی است، نه قدرت برای خودِ قدرت، سلطه یا ستمگری. در واقع، هماورد او دیو بدفرمانی و ستمگری است. نگرش زرتشتی نیرو و قدرت را ارج می‌نهد، اما همواره در کاربرد درستکارانه و با راهنماییِ اشه وهیشته، راستی، و وُهومنه، اندیشهٔ نیک. شهریاری آرمانی دقیقاً از آن رو خواستنی است که نیک و عادلانه است؛ قدرت برحقی که از نیکی پشتیبانی می‌کند، نه قدرت ناعادلانه‌ای که ستم می‌کند. بنابراین خشثره ویریه نمایندهٔ آرمان فرمانروایی نیک و برحق است، نه ستایش قدرت یا سلطهٔ صرف.
آیا خشثره ویریه چهره‌ای مشخصاً کردی است؟ خیر؛ همچون دیگر امشاسپندان، به میراث کهن و مشترک دینی ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن شریک‌اند، نه چهره‌ای منحصراً کردی. کردها، به عنوان مردمی ایرانی، در کنار همسایگان خود در این میراث گسترده و کهن، که خشثره ویریه بخشی از آن است، سهیم‌اند.
موضوعات مرتبط
امشاسپندان: جاودانان مقدس که خشثره ویریه یکی از آنان است
اهورامزدا: سرور دانا که خشثره ویریه پادشاهی او را مجسم می‌کند
اشه وهیشته: امشاسپند راستی که قدرت برحق را راهنمایی می‌کند
وُهومنه: امشاسپند اندیشهٔ نیک و همتای او
سپنتا آرمیتی: امشاسپند پارسایی و زمین
ورثرغنه: پیروزی، قدرتی همتا در نیرو
میترا: سرور پیمان و فرمانروایی عادلانه
فرّه: شکوه شاهانهٔ پادشاهی برحق
پرسش‌های متداول
خشثره ویریه در دین زرتشتی کیست؟
خشثره ویریه، به معنای شهریاری آرمانی یا پادشاهی خواستنی، یکی از امشاسپندان است؛ جاودانان مقدسی که نخستین جلوه‌ها و آفریده‌های اهورامزدا هستند. او تجسم قدرت، نیرو و شهریاری برحقِ ایزدیِ پادشاهی سرور داناست؛ هم قلمرو آسمانی و هم جامعهٔ نیک و آرمانی بر زمین. او بر آسمان و فلزات سروری دارد، به صورت جنگاوری ایزدی تصویر می‌شود و مؤمنان را به کاربرد درستکارانهٔ نیرو فرامی‌خواند.
نام خشثره ویریه به چه معناست؟
این نام، خشثره به معنای شهریاری، پادشاهی، قدرت یا فرمانروایی را با ویریه به معنای خواستنی یا برگزیدنی ترکیب می‌کند؛ ازاین‌رو معنای شهریاری آرمانی، پادشاهی خواستنی یا قدرت برگزیده می‌دهد. این نام به قدرت برای خودِ قدرت اشاره ندارد، بلکه فرمانروایی نیک و برحقی را بیان می‌کند که از راستی پشتیبانی می‌کند، نیکی را پاس می‌دارد و بر شر چیره می‌شود؛ شهریاری‌ای که ارزش خواستن دارد. نام در صورت‌های متأخر به شکل شهروَر یا شهریور ظاهر می‌شود که همچنان نام یکی از ماه‌های گاه‌شماری ایرانی است.
چرا خشثره ویریه به صورت جنگاور تصویر می‌شود؟
خشثره ویریه به صورت جنگاوری ایزدی با کلاه‌خود، نیزه و سپر تصویر می‌شود، زیرا این اندیشه را مجسم می‌کند که نیرو و قدرت در کاربرد درستکارانه و در خدمت نیکی، نیک‌اند. این نگرش بر آن است که صلح و نیکی با ناتوانی برقرار و شر بدون نیرو مهار نمی‌شود؛ بنابراین توان برحق، هنگامی که برای پشتیبانی از راستی و پاسداری از نیکی به کار رود، مثبت و ضروری است. او مؤمنان را به نیرومندبودن در راه نیکی فرامی‌خواند.
چرا خشثره ویریه بر فلزات سروری دارد؟
در میان امشاسپندان، هر یک با وجهی از آفرینش نیک پیوند دارد و خشثره ویریه با آسمان و فلزات مرتبط است. در کیهان‌شناسی کهن، آسمان را از سخت‌ترین سنگ و در دوره‌های بعد از فلز می‌پنداشتند و بدین‌سان سپهر و فلزات با این امشاسپند شهریاری و نیرو پیوند یافتند. این ارتباط برازنده است، زیرا فلزات نیرومند و پایدارند و ابزارها و وسایل برقراری عدالت که نظم با آنها حفظ می‌شود، از فلزات ساخته می‌شوند.
شهریاری آرمانی‌ای که باید بنا شود چیست؟
شهریاری آرمانی، فرمانروایی نیک و برحق است؛ هم پادشاهی آسمانی سرور دانا و هم جامعهٔ عادلانه و آرمانی‌ای که باید بر زمین تحقق یابد. در نگرش زرتشتی، این پادشاهی باید از راه کردار درستکارانهٔ مؤمنان بنا شود؛ آنان هنگامی قدرت خشثره ویریه را تحقق می‌بخشند که با راهنمایی راستی و اندیشهٔ نیک، نیروی برحق را برای پشتیبانی از نیکی و ساختن نظمی عادلانه و صلح‌آمیز به کار می‌گیرند و در کنار سرور دانا در ساختن پادشاهی نیک سهیم می‌شوند.
آیا خشثره ویریه چهره‌ای کردی است؟
خشثره ویریه به میراث کهن و مشترک دینی زرتشتی و ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن شریک‌اند، نه چهره‌ای منحصراً کردی. کردها، به عنوان مردمی ایرانی با ریشه‌های کهن در این جهان، در کنار همسایگان خود در این میراث، که امشاسپند شهریاری آرمانی بخشی از آن است، سهیم‌اند. نگرش قدرت برحق و فرمانروایی نیکی که او مجسم می‌کند، بازتابی ماندگار و جهانی دارد.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
خشثره ویریه، با صورت نامِ کشتره ویریه ـ ویکی‌پدیا
خشثره ویریه ـ دانشنامهٔ بریتانیکا
امشاسپند ـ دانشنامهٔ بریتانیکا