مقدمه
سپنته آرمئیتی یکی از جاودانان مقدس در سنت زرتشتی و ایرانی است؛ امشاسپندِ دلدادگی مقدس و زمین، موجود ایزدیِ مؤنثی که تجسم دلدادگی، پارسایی و ایمان است و بر زمین پربرکت و باروری آن سرپرستی دارد.
در جهان‌بینیِ اهورامزدا، سرور دانا، سپنته آرمئیتی دختر سرور دانا دانسته می‌شود؛ جاودان مقدسی که دلدادگی و پارسایی مؤمنان را در خود دارد و با زمین نیک، خاک پرورنده‌ای که بنا بر سنت، آفریدگان از راه آن زندگی می‌کنند، یکی دانسته می‌شود. او مادر زمین پربرکت و باروری آن است و با باروری، زنان و رسیدگی وفادارانه به زمین پیوند دارد.
سپنته آرمئیتی نیز، همچون دیگر جاودانان مقدس و ایزدان سنت زرتشتی، به میراث کهن و مشترک دینی و اساطیری مردمان ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند. شناخت سپنته آرمئیتی، دیدار با قلب مهربان و پرورندهٔ جهان‌بینی زرتشتی است؛ دلدادگی مقدسی که مؤمنان را به امر ایزدی پیوند می‌دهد و زمین نیکی که پشتیبان همهٔ زندگی است.
فهرست مطالب
سپنته آرمئیتی کیست؟
سپنته آرمئیتی، که نامش به معنای دلدادگی مقدس یا دلدادگی بخشنده است، یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدس یا موجودات ایزدیِ نیک‌خواهی است که نخستین فیضان‌ها و آفریده‌های اهورامزدا هستند و سرور دانا از راه آنان در جهان عمل می‌کند. سپنته آرمئیتی جاودان مقدسی مؤنث و تجسم دلدادگی، پارسایی و ایمان، یعنی دلدادگی درست و فروتنانهٔ مؤمنان به امر ایزدی، است. او همچنین به‌گونه‌ای تنگاتنگ با زمین نیک یکی دانسته می‌شود و بر خاک پربرکت و باروری آن سرپرستی دارد؛ ازاین‌رو هم جاودان مقدس دلدادگی است و هم جاودان مقدس زمین. در سنت، او دختر اهورامزدا دانسته می‌شود و در مقام چهره‌ای پرورنده و مادرانه گرامی است که با باروری، زنان، کشاورزی و رسیدگی وفادارانه به زمین و برکتی که آفریدگان از راه آن زندگی می‌کنند پیوند دارد. جشن خاص خود و جایگاهی در گاه‌شماری دارد و برای مؤمنان در مقام تجسم دلدادگی و نگهبان زمین نیک، عزیز است. سپنته آرمئیتی، جاودان مقدس دلدادگی و زمین، در شمار نیروهای مهربان و پرورندهٔ جهان‌بینی زرتشتی جای دارد.
معنای نام او
نام سپنته آرمئیتی از دو بخش ساخته شده است: سپنته، به معنای مقدس، بخشنده یا نیک‌خواه، واژه‌ای که برای جاودانان مقدس و آفرینش نیک به کار می‌رود؛ و آرمئیتی، به معنای دلدادگی، پارسایی، درست‌اندیشی یا دلدادگی فروتنانه. این دو در کنار هم به معنای دلدادگی مقدس یا دلدادگی بخشنده‌اند؛ پارسایی درست و فروتنانهٔ مؤمنان در برابر امر ایزدی.
این معنا در سرشت سپنته آرمئیتی نقشی محوری دارد، زیرا او تجسم دلدادگی و پارسایی و جاودان مقدسی است که دلدادگی وفادارانه، فروتنانه و مهرآمیزِ پیونددهندهٔ نیایشگر به امر ایزدی را در خود دارد. دلدادگی‌ای که او نمایندهٔ آن است، تنها رعایت ظاهری مناسک نیست، بلکه گرایش درونی به پارسایی و درست‌اندیشی و روی‌آوردن مهرآمیز و فروتنانهٔ دل به حقیقت و سرور داناست. در صورت‌های متأخر، نام او به شکل سپندارمذ یا سپندارمز آمده و گیاه اسپند که در منطقه به کار می‌رود، با او پیوند دارد. پس معنای نام او سرشت بنیادینش را آشکار می‌کند: جاودان مقدس دلدادگی و پارسایی، تجسم گرایش مؤمنانهٔ دل. یکی‌دانستن تنگاتنگ او با زمین، طنین دیگری به این نام می‌دهد، زیرا زمین بردبار، پرورنده و وفادار، خود نمادی شایسته از دلدادگی است. بنابراین معنای نام سپنته آرمئیتی، دلدادگی مقدس، کلید اهمیت اوست؛ جاودان مقدس مهربانی که تجسم پارسایی مهرآمیز مؤمنان و دلدادگی پرورندهٔ زمین نیک است.
نکات کلیدی
سپنته آرمئیتی به معنای دلدادگی مقدس یا دلدادگی بخشنده است.
او یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدس پیرامون اهورامزدا، است.
او تجسم دلدادگی، پارسایی و ایمان است و بر زمین سرپرستی دارد.
او دختر اهورامزدا و چهره‌ای پرورنده و مادرانه دانسته می‌شود.
او با باروری، زنان، کشاورزی و برکت زمین پیوند دارد.
او در جشن خاص خود و در گاه‌شماری زرتشتی گرامی داشته می‌شود.
اطلاعات کوتاه
نام: سپنته آرمئیتی، دلدادگی مقدس؛ در دوره‌های بعد سپندارمذ
معنا: دلدادگی مقدس یا بخشنده، پارسایی، درست‌اندیشی
ماهیت: یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدس
جنسیت: جاودان مقدسِ مؤنث
تجسمِ: دلدادگی، پارسایی، ایمان
سرپرستِ: زمین و باروری آن
خانواده: دختر اهورامزدا؛ مادر اَشی
پیوندها: باروری، زنان، کشاورزی، برکت زمین
جشن: جشن زمین و زنان، سپندارمذگان
میراث: سنت مشترک دینی و اساطیری ایرانی
دختر سرور دانا
در سنت، سپنته آرمئیتی دخترِ اهورامزدا، سرور دانا، دانسته می‌شود؛ یکی از جاودانان مقدسی که نخستین فیضان‌های اویند و در نظم ایزدی نزدیک‌ترین جایگاه را به او دارند.
این نسبتِ دختری با سرور دانا، که پیامبر، زرتشت، آن را به زبان استعاره بیان می‌کند، سپنته آرمئیتی را موجودی در مرتبهٔ نخست نشان می‌دهد که به حلقهٔ درونی آفرینش نیک، خاندان درخشان جاودانان مقدسی که خدای یگانه از راه آنان در جهان عمل می‌کند، تعلق دارد. در سنت تکامل‌یافته، او همچنین مادرِ اَشی، ایزد پاداش، دانسته می‌شود و با دیگر ایزدان بزرگ آفرینش نیک پیوند دارد. او در مقام جاودان مقدس دلدادگی، به‌درستی چنین نسبت نزدیکی با سرور دانا دارد، زیرا دلدادگی گرایشی است که مؤمنان را به امر ایزدی پیوند می‌دهد و سپنته آرمئیتی، در مقام تجسم دلدادگی، با مهر در نزدیکی اهورامزدا قرار دارد. جایگاه او در میان جاودانان مقدس، در مقام دختر سرور دانا، منزلت و اهمیتش را در جهان‌بینی زرتشتی استوار می‌کند؛ جاودان مقدس مهربان دلدادگی که در شمار نخستین و نزدیک‌ترین موجودات آفرینش نیک است. سپنته آرمئیتی در مقام دختر اهورامزدا و یکی از جاودانان مقدس، جایگاه گرامی خود را دارد؛ تجسم دلدادگی در خاندان درخشان موجودات ایزدی که سرور دانا از راه آنان جهان را می‌آفریند و اداره می‌کند.
دلدادگی و پارسایی
معنای بنیادین سپنته آرمئیتی، دلدادگی و پارسایی است؛ گرایش مقدس و فروتنانهٔ دل مؤمن به امر ایزدی و روی‌آوردن مهرآمیز نیایشگر به حقیقت و سرور دانا.
در جهان‌بینی زرتشتی، دلدادگی تنها رعایت ظاهری مناسک نیست، بلکه گرایش درونی به پارسایی، ایمان، فروتنی و تعهد مهرآمیز است که مؤمنان را به امر ایزدی پیوند می‌دهد و به اندیشه، گفتار و کردار درست برمی‌انگیزد. سپنته آرمئیتی تجسم این گرایش است؛ جاودان مقدسی که دلدادگی را در خود دارد و مؤمنان از راه او در پارسایی خود هدایت و پاسداری می‌شوند. پروردن دلدادگی و روکردن دل با ایمان و فروتنی به حقیقت، سهیم‌شدن در ویژگی‌ای است که سپنته آرمئیتی آن را در خود دارد و نزدیک‌شدن به امر ایزدی است. در سنت، او مؤمن پارسا را هدایت و پاسداری می‌کند و مؤمنان فراخوانده می‌شوند تا با پروردن دلدادگی و پارسایی‌ای که او نمایندهٔ آن است، وی را گرامی بدارند. این نقش در مقام تجسم دلدادگی، در اهمیت او محوری است؛ جاودان مقدسی که تجسم گرایش مؤمنانهٔ دل و پارسایی مهرآمیز و فروتنانه‌ای است که بنیاد درونی زندگی دینی را می‌سازد. دلدادگی‌ای که سپنته آرمئیتی در خود دارد، از جهتی همان گرایشی است که سراسر زندگی نیک را ممکن می‌کند، زیرا دلدادگی دل را به سوی حقیقت می‌گرداند و به نیکی برمی‌انگیزد. سپنته آرمئیتی، در مقام جاودان مقدس دلدادگی و پارسایی، برای مؤمنان عزیز است، زیرا تجسم تعهد مهرآمیزی است که آنان را به امر ایزدی پیوند می‌دهد.
جاودان مقدس زمین
در میان جاودانان مقدس، سپنته آرمئیتی به‌ویژه با زمین یکی دانسته می‌شود و بر خاک نیک و پربرکت و باروری آن سرپرستی دارد؛ ازاین‌رو هم جاودان مقدس دلدادگی است و هم موجود ایزدی زمین.
در سنت، هر یک از امشاسپندان با جنبه‌ای از آفرینش نیک پیوند دارد و سپنته آرمئیتی با زمین مرتبط است؛ خاک بردبار، پرورنده و باروری که پشتیبان همهٔ زندگی است. این یکی‌دانستن چنان نزدیک است که در بخش‌هایی از سنت، نام او هم‌معنای خودِ زمین به کار می‌رود. این پیوند شایسته و ژرف است، زیرا زمین وفادار و بردبار که همواره زندگی را می‌پرورد و پدید می‌آورد، نمادی زیبا از دلدادگی و پارسایی‌ای است که سپنته آرمئیتی در خود دارد. او در مقام جاودان مقدس زمین، بر باروری خاک، برکت محصول و رسیدگی وفادارانه به زمین سرپرستی دارد و با باروری و شکوفایی زندگی پیوند دارد. مراقبت وفادارانه از زمین، رسیدگی درست به آن و حرمت‌نهادن به برکتش، در جهان‌بینی زرتشتی راهی برای بزرگداشت سپنته آرمئیتی و دلدادگی‌ای است که در خود دارد. این یکی‌دانستن با زمین، از مهم‌ترین جنبه‌های سپنته آرمئیتی است که جاودان مقدس دلدادگی را به خاک نیک و پرورنده پیوند می‌دهد تا دلدادگی و زمین در پیکر یگانهٔ او یکی شوند. او در مقام جاودان مقدس زمین، نگهبان ایزدیِ خاکی است که پشتیبان همهٔ زندگی است؛ نیروی پرورنده‌ای که بنا بر سنت، برکتش چنان است که آفریدگان از راه او زندگی می‌کنند.
مادر زندگی و مؤمنان
سپنته آرمئیتی در مقام جاودان مقدس زمین، به عنوان چهره‌ای پرورنده و مادرانه گرامی است؛ مادر برکتی که زندگی با آن پایدار می‌ماند و، در سنت مرتبط با زمین، حتی مادر نوع بشر.
سپنته آرمئیتی، از آن رو که با زمین یکی دانسته می‌شود، چهره‌ای همچون مادر طبیعت است؛ خاک پرورنده‌ای که زندگی از آن می‌روید و با آن پایدار می‌ماند و با باروری، پدیدآوردن و پروردن زندگی و زنان پیوند دارد. در سنت، او در مقام زمین حتی مادر نوع بشر دانسته می‌شود، زیرا در کیهان‌شناسی، زمین نطفهٔ نخستین انسان، کیومرث، را پذیرفت و پرورد و به‌مرور نخستین جفت انسانی از آن روییدند. ازاین‌رو یک زرتشتی می‌توانست تبار خود را از نخستین انسان بداند و سرور دانا را پدر و سپنته آرمئیتی، زمین، را مادر خویش بشناسد. او همچنین نگهبان مؤمنان است و به‌ویژه با زنان و نیکوکاران و پارسایان پیوند دارد. این نقش مادرانه و پرورنده، جنبه‌ای زیبا از سپنته آرمئیتی است؛ جاودان مقدس زمین که مادر زندگی و پرورش‌دهندهٔ مؤمنان و نیروی مهربانی است که آفریدگان از راه او پایدار می‌مانند. سپنته آرمئیتی در مقام مادر زندگی و نگهبان مؤمنان، جنبهٔ پرورنده، پایدارکننده و پاسدارِ زمین نیک و دلدادگی را در خود دارد؛ جاودان مقدس مهربانی که زندگی را پدید می‌آورد و عزیز می‌دارد. بخش بزرگی از گرمی و زیبایی چهرهٔ سپنته آرمئیتی در همین سرشت پرورنده و مادرانه است؛ جاودان مقدس دلدادگی و زمین که مادر و نگهبان زندگی و مؤمنان است.
نمادپردازی و معنا
سپنته آرمئیتی بیش از هر چیز اصل دلدادگی و پارسایی را در خود دارد؛ گرایش مهرآمیز، فروتنانه و مؤمنانهٔ دل به امر ایزدی که بنیاد درونی زندگی دینی است. او در مقام تجسم دلدادگی مقدس، نمایندهٔ تعهد و ایمانی است که مؤمنان را به حقیقت و سرور دانا پیوند می‌دهد.
سپنته آرمئیتی زمین نیک و پرورنده را نیز در خود دارد؛ خاک بردبار و باروری که پشتیبان همهٔ زندگی است، چنان‌که دلدادگی و زمین در او یکی می‌شوند. زمین وفادار نمادی زیبا از دلدادگی است و دل دلداده، سرپرستی شایسته برای زمین. او در مقام چهره‌ای مادرانه و پرورنده نیز تجسم باروری، پدیدآوردن و عزیزداشتن زندگی و مراقبت از مؤمنان، به‌ویژه زنان و پارسایان، است. در همهٔ اینها، سپنته آرمئیتی از جاودانان مقدس مهربان و مهم سنت دینی ایرانی است که دلدادگی، پارسایی، زمین پرورنده و پیدایش زندگی را در خود دارد. او جاودان مقدس دلدادگی مقدس و زمین، تجسم دل مؤمن و خاک پربرکت و از چهره‌های گرم و محبوب میراث دینی‌ای است که کردها با دیگر وارثان سنت ایرانی در آن سهیم‌اند. در او، پیوند دلدادگی درونی با مراقبت وفادارانه از زمین نیک، پیوندی با طنین ژرف و پایدار، تجسم ایزدی خود را می‌یابد؛ در کنار خواهران امشاسپندش همچون اشه وهیشته، جاودان مقدس حقیقت.
سپنته آرمئیتی و کردها
سپنته آرمئیتی نیز، همچون دیگر جاودانان مقدس و ایزدان سنت زرتشتی، به میراث کهن و مشترک دینی و اساطیری مردمان ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها در مقام مردمی ایرانی، با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند. حرمت‌نهادن به دلدادگی و زمین نیک بخشی از میراث ژرف سراسر منطقه است.
برای کردها، میراث کهن دینی ایرانی، از جمله جهان‌بینی زرتشتی دربارهٔ دلدادگی و زمین مقدس، بخشی از پس‌زمینهٔ ژرف جهان فرهنگی و معنوی آنان است. ارزش‌هایی که سپنته آرمئیتی در خود دارد، دلدادگی مهرآمیز دل مؤمن و مراقبت احترام‌آمیز از زمین نیک، بخشی از میراث گستردهٔ اخلاقی و دینیِ مشترک در سراسر جهان ایرانی است و به‌ویژه در میان مردمی نزدیک به زمین طنین دارد. بزرگداشت زمین و برکت آن با سنت‌های گسترده‌تر فصل‌ها و سال نو، از جمله نوروز، که در سراسر جهان ایرانی و در میان کردها گرامی است، پیوند دارد. درست و صادقانه آن است که سپنته آرمئیتی را بخشی از این میراث مشترک ایرانی و زرتشتی بدانیم، نه چهره‌ای منحصراً کردی؛ او به سنت کهن و مشترک دینی مردمان ایرانی تعلق دارد. کردها در مقام مردمی ایرانی با ریشه‌های کهن در این جهان، در کنار دیگر وارثان سنت ایرانی در این میراث سهیم‌اند که جاودان مقدس دلدادگی و زمین بخشی از آن است. پس با معرفی سپنته آرمئیتی، چهره‌ای از میراث کهن و مشترک ایرانی را معرفی می‌کنیم که کردها وارث آن‌اند؛ جاودان مقدس مهربانی که دلدادگی و مراقبتش از زمین، ارزش‌هایی با ژرف‌ترین و پایدارترین طنین‌اند.
بحث‌ها و برداشت‌های نادرست
آیا سپنته آرمئیتی الهه‌ای مستقل است؟ خیر؛ در برداشت زرتشتی، سپنته آرمئیتی یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدسی است که نخستین فیضان‌ها و آفریده‌های خدای یگانه، اهورامزدا، هستند و سرور دانا از راه آنان در جهان عمل می‌کند. بهتر است او را جنبه، فیضان یا صفتی از خدای یگانه بدانیم، نه الهه‌ای مستقل؛ تجسم دلدادگی و زمین نیکی که از آنِ اهورامزدا هستند و از او سرچشمه می‌گیرند. این برداشت، سرشت بنیادین یکتاپرستانهٔ دین را حفظ می‌کند؛ دینی که در آن جاودانان مقدس وسیله‌هایی‌اند که خدای یگانه از راه آنان جهان را می‌آفریند و اداره می‌کند و با وجود نقش‌های متمایز، در امر ایزدی یگانه‌اند.
آیا یکی‌دانستن سپنته آرمئیتی با زمین، نوعی زمین‌پرستی است؟ در برداشت زرتشتی، زمین که با سپنته آرمئیتی یکی دانسته می‌شود، در مقام آفریده‌ای مقدس و نیرویی نیک‌خواه از خدای یگانه گرامی است؛ بخشی از آفرینش نیک که نظم ایزدی از راه آن عمل می‌کند، نه خدایی مستقل و جدا از سرور دانا. بزرگداشت زمین و سپنته آرمئیتی، بزرگداشت جنبه‌ای مقدس از آفرینش نیک و از راه آن، بزرگداشت آفریدگار است. در این نگرش، مراقبت وفادارانه از زمین وظیفه‌ای دینی و نوعی دلدادگی و بزرگداشت جاودان مقدس زمین و سرور دانایی است که آن را آفرید. بهتر است این موضوع را در چارچوب یکتاپرستانهٔ دین و حرمت آن به آفرینش نیک بشناسیم.
آیا سپنته آرمئیتی چهره‌ای مشخصاً کردی است؟ خیر؛ او نیز، همچون دیگر جاودانان مقدس، به میراث کهن و مشترک دینی ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند، نه چهره‌ای منحصراً کردی. کردها در مقام مردمی ایرانی، همراه همسایگان خود در این میراث گسترده و کهن که سپنته آرمئیتی بخشی از آن است، سهیم‌اند.
موضوعات مرتبط
امشاسپندان: جاودانان مقدس که سپنته آرمئیتی یکی از آنهاست
اهورامزدا: سرور دانا، پدر سپنته آرمئیتی
اشه وهیشته: جاودان مقدس حقیقت، خواهر او
اَشی: ایزد پاداش که دختر او دانسته می‌شود
کیومرث: نخستین انسان که زمین نطفهٔ او را پذیرفت
سروش: ایزد گوش‌سپردن و فرمان‌برداری برخاسته از دلدادگی
نوروز: سال نو، بزرگداشت زمین و برکت آن
زرتشت: پیامبری که او را دختر سرور دانا نامید
پرسش‌های متداول
سپنته آرمئیتی در آیین زرتشتی کیست؟
سپنته آرمئیتی، به معنای دلدادگی مقدس، یکی از امشاسپندان، جاودانان مقدسی است که نخستین فیضان‌ها و آفریده‌های اهورامزدا هستند. او جاودان مقدسی مؤنث و تجسم دلدادگی، پارسایی و ایمان است و به‌گونه‌ای تنگاتنگ با زمین نیک یکی دانسته می‌شود و بر باروری آن سرپرستی دارد. او که دختر اهورامزدا و چهره‌ای پرورنده و مادرانه دانسته می‌شود، با باروری، زنان و رسیدگی وفادارانه به زمین پیوند دارد و در جشن خاص خود گرامی داشته می‌شود.
نام سپنته آرمئیتی به چه معناست؟
این نام از ترکیب سپنته، به معنای مقدس، بخشنده یا نیک‌خواه، و آرمئیتی، به معنای دلدادگی، پارسایی یا درست‌اندیشی، ساخته شده و به معنای دلدادگی مقدس یا دلدادگی بخشنده است. این نام پارسایی درست و فروتنانهٔ دل مؤمن در برابر امر ایزدی را بیان می‌کند؛ نه تنها رعایت ظاهری مناسک، بلکه گرایش درونی به ایمان و تعهد مهرآمیز. نام او در صورت‌های متأخر به شکل سپندارمذ آمده و گیاه اسپند با او پیوند دارد.
چرا سپنته آرمئیتی با زمین یکی دانسته می‌شود؟
در میان امشاسپندان، هر یک با جنبه‌ای از آفرینش نیک پیوند دارد و سپنته آرمئیتی با زمین مرتبط است؛ خاک بردبار، پرورنده و باروری که پشتیبان زندگی است. این پیوند شایسته است، زیرا زمین وفادار و همواره پرورنده، نمادی زیبا از دلدادگی‌ای است که او در خود دارد. این یکی‌دانستن چنان نزدیک است که نام او گاه هم‌معنای خودِ زمین به کار می‌رود و او بر باروری آن، برکت محصول و رسیدگی وفادارانه به زمین سرپرستی دارد.
سپنته آرمئیتی چگونه مادر نوع بشر است؟
سپنته آرمئیتی، از آن رو که با زمین یکی دانسته می‌شود، چهره‌ای همچون مادر طبیعت است و در کیهان‌شناسی، زمین نطفهٔ نخستین انسان، کیومرث، را پذیرفت و پرورد و به‌مرور نخستین جفت انسانی از آن روییدند. ازاین‌رو یک زرتشتی می‌توانست تبار خود را از نخستین انسان بداند و سرور دانا را پدر و سپنته آرمئیتی، زمین، را مادر خویش بشناسد. بنابراین او در مقام مادر پرورندهٔ زندگی گرامی است و با باروری و پیدایش نوع بشر پیوند دارد.
سپنته آرمئیتی چگونه گرامی داشته می‌شود؟
سپنته آرمئیتی در جشن خاص خود گرامی داشته می‌شود؛ روز زمین و زنان که گاه سپندارمذگان نامیده می‌شود و یک روز و یک ماه از گاه‌شماری زرتشتی نیز به او اختصاص دارد. مؤمنان با پروردن دلدادگی و پارسایی درون خود و با مراقبت احترام‌آمیز و وفادارانه از زمین نیک، رسیدگی به آن و حرمت‌نهادن به برکتش، او را گرامی می‌دارند. اسپندی که بر سفرهٔ آیینی نوروز گذاشته می‌شود با او پیوند دارد و بزرگداشتش را به آیین‌های سال نو مرتبط می‌کند.
آیا سپنته آرمئیتی چهره‌ای کردی است؟
سپنته آرمئیتی به میراث کهن و مشترک دینی زرتشتی و ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند، نه چهره‌ای منحصراً کردی. کردها در مقام مردمی ایرانی با ریشه‌های کهن در این جهان، همراه همسایگانشان در این میراث سهیم‌اند که جاودان مقدس دلدادگی و زمین بخشی از آن است. حرمت دلدادگی و زمین نیکی که او در خود دارد، در سراسر منطقه طنین گسترده‌ای دارد.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
امشاسپند ـ دانشنامهٔ بریتانیکا