Tomarên 2015 revandinên DAIŞê, hevkariya leşkerî, kuştina Dawid Cendo û dadgeheke nakok digirin nav xwe. Her bûyer delîlên xwe dixwaze.

Erdê hişk û têla sînorê di navbera Nisêbîn û Qamişlo de, avahiyên nizm li dûr û şaxên tazî
Herêma sînorê Nisêbîn–Qamişlo, Oystercard, 22 çileya 2023. Konteksta erdnîgarî ye, ne wêneyê êrîş an qurbaniyên 2015. © Oystercard · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

Sedema nakokiyê

The Assyria Post di 30 çileya 2026 de îdiayên rojnamevan Shamoun Zitou yên li Assyria TV weşand. Nivîs berawirdkirina miriyên Aşûrî yên bi destê hêzên kurdî û DAIŞê bi bombeyên xwaringehan ên kanûna 2015 û kuştina Cendo ve girê dida, bê daneyên kes bi kes ên berawirdê. [1] Weşandina îdiayê rastiya wê îspat nake. Rexne jî mafê tawanbarkirina weşanê bi piştgiriya terorê nade. Bûyer divê cuda werin vekolîn.

Revandinên Xabûrê

Beşa Sûriyeyê ya rapora Amnesty 2015/16 dibêje DAIŞê di 23 sibata 2015 de nêzî 253 sivîl ji gundên piraniya wan Aşûrî li Xabûrê revandin. Azadkirin û xemên wê demê yên derbarê rehîneyên mayî de têne gotin. [2] Hejmara revandiyan hejmara kuştiyan nîne; koçberkirin jî cureyeke din e. Ev cudahî çarenûsa kesan diyar dikin. Rapora wê demê lîsteya îroyîn a wendayan nîne.

Hevkarî û kuştina Cendo

Rûdaw di 26 gulana 2015 de ragihand ku YPGê girtina çar kesan di lêkolîna kuştina fermandarê Parêzvanên Xabûrê Dawid Cendo ya 22 nîsanê de ragihandiye. Daxuyanî berpirsiyariya sazî red dikir, gumanbar wek kesayet dibêjî û endamtiya wan zelal nedikir. Rûdaw jî Parêzvan û Encûmena Leşkerî ya Suryanî li kêleka YPGê li dijî DAIŞê nas dikir. [3] Hevkarî kuştinê ji holê ranake; daxuyaniya YPGê helwesta wê ye, ne encama serbixwe.

Rexne li dadgehê

Tora Mafên Mirovan a Aşûrî di daxuyaniya 1 tebaxa 2015 a ku Welatê Me weşandiye de cezayên 25 tîrmehê ragihand: bist sal ji bo du kesan, pênc ji bo yekê, salek ji bo çarem û dadgehkirina pêncem di nebûna wî de. Elyas Nasir wek rizgarbûyê ku êrîşkar nas kirin tê gotin. Torê serbixwebûn, nasname û bicihanîna cezayan pirs kir û lêkolîn li ser yên ji derveyî pêkaneran xwest. [4] Ev tomara rexneya wan e, ne biryareke dadgehê ku li vir hatiye piştrastkirin. Ragihandina ceza tamî û bêalîbûna lêkolînê îspat nake.

Bombeyên xwaringehan bûyereke cuda ne

Nûçeya wê demê ya AFPê teqînên Qamişlo yên 30 kanûna 2015 û li gor SOHRê herî kêm şanzdeh mirî û sî birîndar vedibêje. Nûçegihanek êrîşeke li taxa xiristiyan nas dike; girtina berpirsiyariyê ya DAIŞê bi Amaqê jî hatiye ragihandin. [5] Girtina berpirsiyariyê vekolîna edlî nîne. Gumanbarên girêdayî YPGê di doza Cendo de rêxistina êrîşeke din heşt meh paşê îspat nakin. Ev çavkanî îdiaya xwaringehan a li dijî YPGê piştrast nakin.

Sînorên raporên mafan

HRW di hezîrana 2014 de binçavkirina keyfî, xerabmuamele, kêmasiyên dadgehî û kuştinên neçareserkirî di bin PYDê de belge kir. Rapora xwe bi eşkere îdiayên li dijî civakên herêmî yên nekurd ji çarçovê derdixist. [6] Ji ber vê hemû gilîyên Aşûriyan an bûyerên 2015 venekolîn. Rapora paşîn a Amnesty koçberkirina bi zor û dadgehên neadil jî belge kir. [2] Ev tenê nakokiyên îdarî nînin; lê berpirsiyariya her dozeke din jî yekser diyar nakin.

Berawird pêdivî bi dozên nas heye

Dem û erdnîgariya hevbeş, qurbaniyên nas, cuda kirina sivîl û şervanan û rêbaza veqetandina berpirsiyariyê lazim in. Wenda û miriyên piştrast divê cuda bin û dubarejimartin tune be. Çavkaniyên vir daneyên wisa nadin; rêzeke hejmarî ya pêbawer jê dernakeve. Kurd û Aşûrî partî, kom, şahid û qurbaniyên cuda digirin nav xwe. Biryara partiyekê nayê dayîn hemû neteweyê. Bûyer, kiryar, delîl û nezelalî divê bi awayekî zelal bên gotin.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. The Assyria Post, 30 January 2026; primary record of the allegations being discussed, not independent substantiation.
  2. Amnesty International Report 2015/16, Syria, printed p. 353; Khabur abductions and abuses under the PYD-led administration.
  3. Rudaw Arabic, 26 May 2015, report on four arrests in David Jendo’s killing; quotes the YPG statement and describes military cooperation.
  4. Assyrian Human Rights Network, 1 August 2015, statement on the Jendo trial, reproduced by Welatê Me; attributed criticism.
  5. AFP reporting in Hürriyet Daily News, 31 December 2015; Qamishli bombings, correspondent’s observation and reported ISIS claim.
  6. Human Rights Watch, Under Kurdish Rule, 19 June 2014; selected summary, methodology and recommendations, with explicit scope limits.
  7. Oystercard, View of the border zone between Qamishli and Nusaybin, 22 January 2023; CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.