Kovara dîroka Kurdan
Gotarên di beşa Kesayetiyên Navdar ên Kurd de.
546 gotar bi Kurmancî amade ne.
Xulamriza Reşîd Yasemî (1895-1951) zanyar, helbestvan û dîroknivîsekî Kurd bû, ku Kord va Peyvastegi-ye Nezhadi va Tarikhi-ye U nivîsand, yekem dîroka akademîk a nûjen a gelê Kurd a bi Farisî hatî nivîsandin.
Gotarê bixwînin Celadet Alî Bedirxan (1893-1951), zanyar û mîrzayê Kurd, di 1932 de alfabeya Kurdî (Kurmancî) ya li ser bingeha Latînî afirand û kovara Hawar damezrand: kevirên bingehîn ên çanda nivîskî ya nûjen a Kurd.
Gotarê bixwînin Kara Fatma Xanim (sedsala 19an) şervan û serokeke leşkerî ya Kurd ji Amedê bû, ku di Şerê Qirimê (1853-1856) de fermandariya leşkerên Kurd ên nebirêkûpêk kir û xelatên leşkerî yên Osmanî wergirt.
Gotarê bixwînin Îhsan Nûrî (1892-1976) generalekî Kurd bû ku serokatiya Serhildana Agiriyê (1927-1930) kir. Ev mezintirîn serhildana Kurd li Tirkiyeyê di navbera serhildana Şêx Seîd û serdema nûjen de bû û ji quntarên Çiyayê Agiriyê hat birêvebirin.
Gotarê bixwînin Hepse Xan (1891-?) serokeke eşîrî ya Kurd a destpêka sedsala 20an bû, yek ji jinên kêm ên ku di civaka kevneşopî ya eşîrî ya Kurd de desthilata siyasî û leşkerî girtin.
Gotarê bixwînin Tewfîq Wehbî (1891-1984) zimannas, helbestvan û dîplomatekî Kurd ji Silêmaniyê bû, ku yek ji ferhengên Kurdî yên sîstematîk ên destpêkê berhev kir û di kariyereke dirêj de zimanê Kurdî parast.
Gotarê bixwînin Ekrem Cemîlpaşa (1891-1974) rewşenbîrekî Kurd û hevdamezrînerê Komeleya Kurd (Kürt Teavün ve Terakki Cemiyeti) li Stenbolê bû, yek ji parêzvanên destpêkê yên mafên çandî yên Kurd di serdema Osmanî de.
Gotarê bixwînin Bekir Sidqî (1890-1937), generalê Kurd ê artêşa Îraqê, di 1936 de yekem darbeya leşkerî ya cîhana Erebî pêk anî û demeke kurt bû mirovê herî bihêz ê Îraqê, berî ku di 1937 de were kuştin.
Gotarê bixwînin Simko Şikak (1887-1930) serokekî eşîrî yê Kurd bû, ku di salên 1920î de li bakurê rojavayê Îranê herêmeke Kurd a di pratîkê de xweser ava kir, generalekî Îranî kuşt û li hember hem desthilata Îranî hem jî ya Osmanî berxweda.
Gotarê bixwînin Şêx Ubeydullah Nehrî (mirî 1883) di 1880 de serokatiya yekem serhildana mezin a Kurd a serdema nûjen kir. Wî bi 10,000 şervanan sînorê Îranê derbas kir û berî tepeserkirina Osmanî demeke kurt xakên girîng kontrol kirin.
Gotarê bixwînin Sureyya Bedir Xan (1883-1938) mîrzayekî Kurd û pêşengê rojnamevaniya Kurdî bû, ku di 1898 de Kurdistan, yekem rojnameya Kurdî, damezrand û bû kesayetiyeke sereke ya neteweperestiya Kurd a destpêkê.
Gotarê bixwînin Îshaq Sukutî (1868-1902) bijîşk û şoreşgerekî Kurd bû, ku di damezrandina Komîteya Yekîtî û Pêşketinê (CUP) de beşdar bû: rêxistina Tirkên Ciwan a ku dê Împaratoriya Osmanî biguherîne.
Gotarê bixwînin Şerîf Paşa (1865-1951) dîplomatekî Osmanî yê Kurd bû, ku li Konferansa Aştiyê ya Parîsê di 1919 de nûneratiya daxwazên neteweyî yên Kurd kir û piştî Şerê Cîhanê yê Yekem ji bo mafê Kurdan ê diyarkirina çarenûsa xwe danûstandin kir.
Gotarê bixwînin Mewlanzade Rifat Beg (1869-1930) rojnamevanekî Kurd û rewşenbîrekî Osmanî bû, ku rojname û bîranîn weşandin û salên dawî yên Împaratoriya Osmanî û serdema Tirkên Ciwan belge kirin.
Gotarê bixwînin
Ebdulhekîm Arwasî (1865-1943) zanyarekî tesewifî yê Kurd ê Neqşebendî bû. Hînkariyên wî yên kevneşopî yên îslamî ew kirin yek ji dijberên olî yên herî berçav ên sekularîzekirina Kemalîst li Tirkiyeyê.
Gotarê bixwînin
Ebdullah Paşa Bacelan serokekî Kurd ê sedsala 18an ê konfederasyona eşîrî ya Bacelan bû, yek ji eşîrên Kurd ên girîng ên herêma Silêmanî li Kurdistana Osmanî.
Gotarê bixwînin
Îbrahîm Paşa el-Delatî parêzgarekî Osmanî yê Kurd ê sedsala 18an bû, beşek ji kevneşopiya paşayên Kurd ên ku di destpêka serdema nûjen de di sîstema îdarî ya Osmanî de xizmet kirin.
Gotarê bixwînin
Heyder Xan Zengene kesayetiyeke navdar a Kurd a sedsala 18an ji konfederasyona eşîrî ya Zengene bû: nifşa dawî ya xanedana siyasî ya berçav a Zengene, ku Îrana Sefewî ava kir.
Gotarê bixwînin Osman Siraced-Dîn Neqşebendî (1781-1867) mamosteyekî tesewifî yê Kurd ê Neqşebendî ji malbata Berzince bû, ku terîqeta wî gelek nifşan jiyana olî û siyasî ya başûrê Kurdistanê ava kir.
Gotarê bixwînin Xalidê Şarezûrî (1779-1827), sufiyê Kurd ji Şarezûrê, şaxa Xalidîye ya Neqşebendîyê damezrand. Ew bû terîqeta sufî ya serdest a Împaratoriya Osmanî û îro jî bandora wê ya cîhanî heye.
Gotarê bixwînin Silêman el-Helebî (1777-1800) xwendekarekî Kurd ji Helebê bû, ku di 1800 de generalê Fransî Jean-Baptiste Kleber li Misrê kuşt û bû sembola berxwedana li hember dagirkeriya Napoleonî.
Gotarê bixwînin
Ellahqulî Xan Zengene kesayetiyeke navdar a Kurd ji konfederasyona eşîrî ya Zengene bû: beşek ji xanedana siyasî ya berçav a ku dîroka Sefewî û piştî Sefewiyan a rojavayê Îranê ava kir.
Gotarê bixwînin
Xulam Riza Xan Erkewazî (1765-?) kesayetiyeke navdar a Kurd ji herêma Erkewazê bû, ku di nav Kurdên navdar ên dawiya sedsala 18an a serdema Osmanî û Îranî de tê rêzkirin.
Gotarê bixwînin El-Berzencî zanyarekî Kurd ê îslamî yê sedsala 18an ji malbata Berzencî bû, yek ji malbatên herî navdar ên zanyarên olî li Kurdistanê, ku endamên wê berhemên girîng ên edebiyata îslamî afirandin.
Gotarê bixwînin