Destpêk
Dîv-e Sepîd, Dêwê Spî yê Mazenderanê, navdartirîn dêwê Şahnameyê, Pirtûka Padîşahan a Farisî, ye: serokê sihrbaz û pir mezin ê dêwan û hevrikê dawî û herî mezin ê leheng Rustem di Heft Ceribandinên wî yên navdar de. Dêwê Spî jêhatîbûna sihra reş hebû û padîşahek û tevahiya artêşa wî kor û dîl kirin; di dawiyê de Rustem di şerekî mezin ê di şikefta wî de ew kuşt, lûtkeya ceribandina herî mezin a leheng.
Çîroka Dêwê Spî aîdî rêza Heft Ceribandinên Rustem, an Heft Xan, e, rêza navdar a ceribandinên ku leheng ji bo rizgarkirina padîşahê Îranî Key Kawûs û artêşa wî derbas kir, yên ku dêwên Mazenderanê girtibûn û kor kiribûn. Kuştina Dîv-e Sepîd ceribandina heftemîn û dawî ye, lûtkeya tevahiya rêzê û yek ji serkeftinên herî bilind ên lehengê herî mezin ê destanê.
Mîna hemû kesayetiyên Pirtûka Padîşahan û mîna cîhana firehtir a dêwan, Dîv-e Sepîd aîdî mîrata mîtolojîk a hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Dêw di folklor û zimanê Kurdî de bi qasî her kevneşopiyeke din a Îranî zindî ye. Nasîna Dêwê Spî hevdîtina dêwê herî navdar ê destanê û dijminê dawî yê ceribandina herî mezin a Rustem ye, sihrbazê pir mezin ê ku têkbirina wî lûtkeya Heft Ceribandinan e.
Naverok
Dîv-e Sepîd Çi Ye?
Dîv-e Sepîd, ku navê wî bi tenê wateya Dêwê Spî dide, serokê pir mezin ê dêwan, dêwên Mazenderanê, yê Şahnameyê ye. Ew heyîneke pir mezin û tirsnak a xwedî hêza bedenî ya mezin û jêhatîbûna sihr û sihra reş e, dêwê herî tirsnak ê destanê û navdartirînê wan. Di çîrokê de Dêwê Spî û dêwên wî artêşa padîşahê Îranî Key Kawûs têk birin, yê ku bêfikir êriş biribû ser Mazenderanê, û padîşah û şervanên wî kor û dîl kirin. Ji bo rizgarkirina wan leheng Rustem Heft Ceribandinên xwe, Heft Xan, derbas kir, ku ya dawî û herî mezin kuştina Dêwê Spî di şikefta wî de bû. Rustem di şerekî mezin de serket dêwê pir mezin û xwîna wî bi kar anî da ku dîtina padîşahê korkirî û artêşa wî vegerîne. Dîv-e Sepîd wek dêwê herî navdar ê destanê û dijminê lûtkeya ceribandina herî mezin a Rustem tê bîranîn.
Dêwên Mazenderanê
Di cîhana Şahnameyê de welatê Mazenderanê ne tenê wek parêzgehekê, lê wek herêmeke mîtolojîkirî û dijminane tê wênekirin, cîhek ku dêwên mîtolojiya Îranî tê de dijîn û hukum dikin. Dîv-e Sepîd, Dêwê Spî, li ser van dêwên Mazenderanê serok û hukumdarê pir mezin bû, yê herî bi hêz ê hemû dêwên wî welatê tarî.
Dêwê Spî di kevneşopiyê de wek heyîneke xwedî mezinahiya pir mezin û hêza bedenî ya bêhempa û bi girîngî wek jêhatîyê sihr û gazîkirina ruhên miriyan tê danasîn, ku dikarî sihra bi hêz û tirsnak bike. Bi vê sihra reş bi qasî hêza xwe Dêwê Spî dijminekî ew qas tirsnak bû, ji ber ku dikarî bahozan bang bike û sihrê bike ku heta artêşeke mezin têk dibe. Dîv-e Sepîd wek serokê dêwên Mazenderanê fermandariya dêwên kêmtir bi hêz ên wî welatî dikir û wan li dijî Îraniyên êrişker bi rê ve dibir. Ji ber vê yekê Mazenderan di destanê de welatekî dêwan e, herêmeke dijminane û sihrî ya li derveyî sînorên ewle yên Îranê û Dêwê Spî hukumdarê wê yê tirsnak e. Ev çarçove, welatê Mazenderanê yê ku dêw lê ne û serokê wî yê sihrbaz, paşxaneya çîroka navdar a korkirina padîşah û Heft Ceribandinên Rustem e. Dêwên Mazenderanê di bin serokê xwe yê Spî û pir mezin de hêzên bi xetere û sihrî yên welatên kovî û dijminane nîşan didin, hêzên dêwî yên ku divê lehengên Îranê li hember wan şer bikin. Dîv-e Sepîd wek hukumdarê wan vê gefa dêwî tîne ziman, yê herî bi hêz û tirsnak ê dêwên wî welatê tarî.
Xalên Sereke
Dîv-e Sepîd, Dêwê Spî, serokê pir mezin ê dêwên Mazenderanê ye.
Ew hem jêhatîyê sihrê hem heyîneke xwedî hêza pir mezin e.
Wî padîşah Key Kawûs û artêşa wî têk birin, kor kirin û girtin dîl.
Rustem ji bo rizgarkirina wan Heft Ceribandinên xwe, Heft Xan, derbas kir.
Kuştina Dêwê Spî ceribandina heftemîn û dawî ye.
Rustem xwîna dêw bi kar anî da ku dîtina padîşah û şervanên korkirî vegerîne.
Agahiyên Kurt
Nav: Dîv-e Sepîd (Dêwê Spî)
Cure: Dêw, serokê dêwên Mazenderanê
Xuy: Heyîneke pir mezin; jêhatîyê sihr û gazîkirina ruhên miriyan
Welat: Mazenderan, welatê dêwan
Kiryara navdar: Korkirin û dîlkirina Key Kawûs û artêşa wî
Hevrik: Rustem, lehengê herî mezin ê Îranê
Têkbirin: Rustem di ceribandina heftemîn de ew kuşt
Encam: Xwîna wî dîtina korkiriyan vegerand
Rêz: Heft Ceribandinên Rustem (Heft Xan)
Mîrat: Kevneşopiya mîtolojîk a hevpar a Îranî
Korkirina Padîşah
Çîroka Dêwê Spî bi quretiya bêfikir a padîşahê Îranî Key Kawûs dest pê dike, yê ku li dijî şîreta şêwirmendên xwe biryar da êriş bibe ser Mazenderanê, welatê dêwan, ku çîrokên dewlemendiyên wê ew kişandin û bi hêza xwe pêbawer bû. Ev êrişa bêfikir dê karesatekê li ser padîşah û artêşa wî bîne.
Dema artêşa Îranî kete Mazenderanê Dîv-e Sepîd sihra xwe ya tirsnak li dijî wan bi kar anî. Dêwê Spî bi sihra xwe ya reş bahozeke mezin û korker anî, bahozeke ji tarî, golikên qeşayê û keviran pêkhatî, ku kete ser artêşa Îranî û têk bir. Di tevlihevî û wêrankirina vê bahoza sihrî de artêşa Key Kawûs hat têkbirin û dêwan padîşah û şervanên wî girtin. Paşê Dêwê Spî padîşah û artêşa wî kor kirin, dîtina wan jê stand û ew avêtin zindaneke tarî an şikeftekê, bêçare û dîl di welatê dêwan de. Ev korkirin û dîlkirina padîşah û tevahiya artêşa wî ji bo Îranê karesatek bû, encama quretiya bêfikir a Key Kawûs, û bingeh ji rizgarkirina mezin re danî ku tenê lehengê herî bi hêz dikarî pêk bîne. Korkirina padîşah ew karesat e ku çîrokê bi hereket dixe, xetereya ku divê Îran jê bê rizgarkirin; ji bo berevajîkirina vê karesatê, ji bo rizgarkirina padîşahê korkirî û artêşa wî ji destê hêza Dêwê Spî, leheng Rustem dê Heft Ceribandinên xwe yên navdar derbas bike. Ji ber vê yekê korkirina padîşah bi sihra Dêwê Spî destpêka tarî ya çîrokê ye, kiryara ku dêw wek dijminê mezin diyar dike û leheng dixe ser ceribandina xwe ya herî mezin.
Heft Ceribandinên Rustem
Ji bo rizgarkirina padîşahê korkirî Key Kawûs û artêşa wî ji destê hêza Dêwê Spî leheng Rustem rêza navdar a ceribandinên ku wek Heft Ceribandin an Heft Xan tê nasîn derbas kir, yek ji rêzên herî navdar ên tevahiya destanê.
Heft Ceribandin rêzek ji heft xetereyên mezin in ku Rustem di rêwîtiya xwe ya Mazenderanê de ji bo rizgarkirina padîşah rastî wan hat, rêzeke birêkûpêk a ceribandinan ku di edebiyata cîhanê de bi Duwazdeh Ceribandinên lehengê Yewnanî Herakles re tê berawirdkirin. Di rê de, li ser hespê xwe yê dilsoz Rexş, Rustem serket rêzeke xetereyan: şêrekî hov, çoleke mirinbar, ejdehayek, jin sihrbaz an jin fêlbazeke sihrî û xetereyên din, ku her yek ceribandineke cuda ya hêz, wêrekî û çarezanîya leheng bû. Bi alîkariya rêberekî bi navê Ewlad an Awlad, yê ku wî girt û neçar kir rê nîşanî wî bide, Rustem ji van ceribandinan ber bi hêlîna Dêwê Spî ve derbas bû. Her ceribandinê leheng bi awayekî cuda ceriband û bi hev re rêzeke tevahî û navdar pêk tînin ku ber bi ceribandina heftemîn û dawî ya lûtkeyê ve diçe. Heft Ceribandin di nav serpêhatiyên herî navdar ên Rustem de ne, nîşandana jêhatîbûna leheng li hember rêzeke xetereyan û armanca wan ew bi hev ve girê dide: rizgarkirina padîşahê korkirî û artêşa wî. Rêz di ceribandina heftemîn de digihêje lûtkeyê, sekinîna li hember Dêwê Spî bi xwe, ceribandina herî mezin û bi xetere, ku tevahiya rêzê ber bi wê ve diçe. Ji ber vê yekê Heft Ceribandin çarçoveya çîroka Dêwê Spî pêk tînin û dêw wek dijminê dawî û herî bilind ê lûtkeya serpêhatiya herî mezin a leheng diyar dikin.
Şerê Di Şikeftê de
Ceribandina heftemîn û dawî, lûtkeya tevahiya rêzê, sekinîna Rustem li hember Dêwê Spî bi xwe di şikeft an hêlîna wî de bû. Rêya mala dêw nîşanî leheng hat dayîn û leheng kete şikefta tarî ya ku Dîv-e Sepîd ê pir mezin lê razayî bû û şerê mezin li wir dest pê kir.
Şerê di navbera Rustem û Dêwê Spî de pevçûneke pir mezin bû, ji ber ku dêw heyîneke xwedî mezinahiya pir mezin û hêza mezin bû, dijminê herî tirsnak ê hemû dijminên ku leheng li hember wan sekinîbû. Di tariya şikeftê de her du heyînên pir mezin guleş û şer kirin, leheng hêz û jêhatîbûna xwe li hember hêza dêw datanî. Kevneşopî dibêje şer dijwar û dirêj bû, ceribandina herî mezin a hêza Rustem, lê di dawiyê de leheng serket, derba kujer lê xist û Dêwê Spî yê pir mezin kuşt. Di vegotinan de Rustem dêw bi şûrê xwe an bi çirandina wî kuşt û dil û kezeba dêwê kuştî, an xwîna wî, jê stand; ev dê bibin amûra başkirina padîşahê korkirî. Şerê di şikeftê de lûtkeya bi drama ya tevahiya çîrokê û Heft Ceribandinan e, şerê herî bilind ê ku lehengê herî mezin li ser dêwê herî tirsnak tê de serket. Ew yek ji dîmenên herî navdar ên Şahnameyê ye, ku di destnivîsên bi wêne yên bêhejmar ên destanê de hatiye wênekirin; gelek caran Rustem tê de bi çermê pilingê li xwe, dêwê mezin ê bi rengekî vekirî di şikeftê de dikuje. Şerê di şikeftê de, kuştina Dêwê Spî, lûtkeya serketî ya serpêhatiya herî mezin a Rustem e, serketina leheng li ser serokê sihrbaz û pir mezin ê dêwan.
Başbûna Koran
Kuştina Dêwê Spî ne tenê bi xwe serketinek bû, lê amûra berevajîkirina karesata ku dêw pêk anîbû jî bû; ji ber ku ji laşê Dîv-e Sepîd ê kuştî Rustem xwîn, an dil û kezeb, stand, ku dê dîtina padîşahê korkirî û artêşa wî vegerînin.
Kevneşopî dibêje koriya ku sihra Dêwê Spî çêkiribû tenê bi xwîna dêw bi xwe dikarî baş bibe; ji ber vê yekê Rustem piştî kuştina heyîna pir mezin xwîn ji dil û kezeba dêw stand û bir cem dîlên korkirî. Dema xwîn li çavên wan hat lêdan dîtina padîşah Key Kawûs û şervanên wî yên korkirî vegeriya û karesata korkirinê di dawiyê de hat berevajîkirin. Bi vegerandina dîtina wan padîşah û artêşa wî ji dîliyê hatin azadkirin û hêza dêwên Mazenderanê şikest. Di hin vegotinan de Rustem serê dêwê kuştî wek nîşana serketinê stand û gelek caran bi serê dêw wek kumikê şer li xwe hatiye wênekirin. Başbûna koran bi xwîna dêw çareserbûna tevahiya çîrokê ye, berevajîkirina karesata ku Dêwê Spî çêkiribû û rizgarkirina padîşah û artêşa wî. Ew dawiyeke guncaw a Heft Ceribandinan e, ji ber ku armanca tevahiya rêzê, rizgarkirina padîşahê korkirî, di dawiyê de bi kuştina dêw û hêza başker a xwîna wî pêk tê. Başbûna koran çîroka navdar bi dawiyeke serketî bi dawî tîne, padîşah û artêşa wî hatine vegerandin, dêwên Mazenderanê hatine têkbirin û leheng Rustem di serpêhatiya xwe ya herî mezin de serketî ye.
Sembolîzm û Wate
Dîv-e Sepîd berî her tiştî hevrikê dêwî yê herî bilind tîne ziman, herî mezin û tirsnak ê dijminên ku leheng divê ser bikeve wan. Wek serokê sihrbaz û pir mezin ê dêwan, dijminê dawî yê Heft Ceribandinan, Dêwê Spî astenga lûtkeyê nîşan dide, ceribandina dawî ya hêz û wêrekiya leheng. Di têkbirina wî ji aliyê Rustem ve çîrok serketina leheng û hêzên qencî û rêkûpêkiyê li ser hêza herî mezin a xerabî û alozîya dêwî dipesinîne.
Dîv-e Sepîd herwiha xetereyên quretiya bêfikir tîne ziman, ji ber ku êrişa bilez û bi qure ya Key Kawûs li Mazenderanê karesata korkirinê li ser Îranê anî, mijareke dubare ya destanê ya padîşahê bêaqil ê ku quretiya wî wêrankirinê tîne û tenê mêrxasiya leheng wê rizgar dike. Û wek serokê dêwan, Dêwê Spî hêzên dêwî yên welatên kovî û dijminane tîne ziman, hêzên sihr û alozîyê yên ku divê lehengên Îranê li hember wan şer bikin. Di van hemûyan de Dîv-e Sepîd kesayetiyeke xwedî girîngiya mezin e, hevrikê dêwî yê herî bilind, xetereyên quretiya bêfikir û hêzên dêwî yên alozîyê yên bi destê leheng tên têkbirin tîne ziman. Ew dêwê herî navdar ê destanê ye, sihrbazê pir mezin ê ku kuştina wî lûtkeya serpêhatiya herî mezin a Rustem û yek ji serkeftinên herî bilind ên lehengê herî mezin ê Şahnameyê ye.
Dêwê Spî û Kurd
Dîv-e Sepîd, mîna hemû kesayetiyên Şahnameyê û mîna cîhana firehtir a dêwan, aîdî mîrata mîtolojîk a hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Dêwên mîtolojiya Îranî beşek ji xezîneya kevn û hevpar a kevneşopiya mîtolojîk a Îranî ne û bi taybetî dêw li seranserê welatên Îranî kesayetiyeke zindî ye.
Ji bo Kurdan dêw di folklor û ziman de bi qasî her kevneşopiyeke din a Îranî kesayetiyeke zindî ye. Di Kurdî de peyv dêw e, bi wateya heyîneke pir mezin, hoveyekî mirovxwar an hoveyekî tirsnak, rasterast ji heman rehê kevn ê Avestayî, daeva, derdikeve ku dîv a Farisî jî jê tê. Dêw, heyîna mezin an hoveya mirovxwar, di çîrokên gelêrî yên Kurdî de kesayetiyeke hevpar e, pir mîna ku dêwên mezin di destanê de xuya dibin; çîroka lehengê ku ji bo rizgarkirina dîlan dêwê pir mezin dikuje dengvedanên xwe di çîrokên gelêrî yên Kurdan û hemû gelên Îranî de heye. Bi rastgoî û rastî divê Dîv-e Sepîd û tevahiya cîhana dêwan wek beşek ji vê mîrata hevpar a Îranî bên nasîn, li şûna naverokên tenê Kurdî; lê kesayetiya dêw bi rastî di kevneşopiya Kurdî de zindî ye û çîroka lehengê ku ser dikeve dêwê hov beşek ji xezîneya hevpar a mîtolojî û çîrokên gelêrî yên Îranî ye ku Kurd bi cîranên xwe re parve dikin û wek ya xwe hêja dibînin. Ji ber vê yekê Dêwê Spî, dêwê herî navdar ê destanê, beşek ji xezîneya hevpar a mîtolojiya Îranî ye ku Kurd, wek gelekî Îranî, digel gelên din ên cîhana Îranî mîratgirên wê ne.
Nîqaş û Têgihiştinên Şaş
Gelo Dîv-e Sepîd heman Ekwan Dêw e? Na; her du dêwên cuda yên Şahnameyê ne, her çiqas her du dêw in ku Rustem têk birin. Dîv-e Sepîd, Dêwê Spî, serokê sihrbaz û pir mezin ê Mazenderanê ye ku Rustem bi hêzê di ceribandina heftemîn a lûtkeyê de dikuje. Ekwan Dêw dêwekî din e, fêlbazekî ku şêweyê xwe diguherîne ji beşeke cuda, yê ku bi piranî bi zîrekiya leheng tê têkbirin. Divê her du neyên tevlihevkirin, ji ber ku dêwên cuda yên çîrokên cuda ne.
Gelo nav qala rengê dêw dike? Erê; navê Dîv-e Sepîd bi wateya rastîn Dêwê Spî dide, sepîd wateya spî dide û dêw ji ber xuyangiya xwe ya bi rengekî vekirî an spî bi vî navî tê nasîn. Ev taybetmendiyeke balkêş û neasayî ye, ji ber ku dêw rasterast bi rengê xwe tê binavkirin, li şûna hovîtî, sihr an hêza xwe. Hin zanyar texmîn kirine ku dibe Dêwê Spî di destpêkê de bîranîna mîtolojîkirî ya gel an eşîrên bi çermê spî yên li derveyî sînorên Îranê bûbe û veguherîbe dijminekî dêwî; lê di destanê de Dîv-e Sepîd bi tenê Dêwê Spî yê mezin ê Mazenderanê ye, serokê sihrbaz û pir mezin ê dêwan.
Gelo Dêwê Spî kesayetiyeke bi taybetî Kurdî ye? Na; mîna hemû kesayetiyên Şahnameyê ew aîdî mîrata mîtolojîk a hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Lê dêw bi rastî di folklor û zimanê Kurdî de zindî ye, ji heman rehê kevn ê Avestayî derdikeve û çîroka lehengê ku dêwê hov dikuje beşek ji xezîneya hevpar a mîtolojî û çîrokên gelêrî yên Îranî ye ku Kurd bi cîranên xwe re parve dikin. Ji ber vê yekê divê Dîv-e Sepîd bi baştirîn awayî wek beşek ji mîrata hevpar a Îranî bê nasîn, kesayetiyeke kevneşopiya hevpar li şûna ya tenê Kurdî, her çiqas di kevneşopiya Kurdî de jî bi rastî li cihê xwe ye, mîna hemû kevneşopiyên Îranî.
Mijarên Têkildar
Dêw: dêwên mîtolojiya Îranî, ku Dêwê Spî serokê wan e
Rustem: lehengê herî mezin ê Îranê, yê ku Dêwê Spî kuşt
Key Kawûs: padîşahê ku Dêwê Spî kor û dîl kir
Ekwan Dêw: dêwê fêlbaz ê çîrokeke cuda, Rustem ew jî kuşt
Ehrîmen: ruhê xerabiyê yê ku dêw xizmeta wî dikin
Sîmurgh: çivîka mezin û qenc a destanê
Şahname: Pirtûka Padîşahan a Farisî, destana mezin a Îranê
Pirsên Pir Tên Pirsîn
Dîv-e Sepîd di Şahnameyê de çi ye?
Dîv-e Sepîd, Dêwê Spî, serokê pir mezin ê dêwan, dêwên Mazenderanê, yê Şahnameyê ye. Ew heyîneke pir mezin a xwedî hêza mezin û jêhatîbûna sihrê ye; dema padîşah Key Kawûs û artêşa wî êriş birin ser Mazenderanê ew têk birin, kor kirin û girtin dîl. Ji bo rizgarkirina wan leheng Rustem Heft Ceribandinên xwe derbas kir, ku ya dawî kuştina Dêwê Spî di şikefta wî de bû. Rustem xwîna dêw bi kar anî da ku dîtina padîşah û şervanên wî yên korkirî vegerîne.
Rustem çawa Dêwê Spî kuşt?
Rustem di lûtkeya Heft Ceribandinên xwe de Dêwê Spî kuşt, di şerekî mezin ê di şikefta dêw de. Rêya hêlînê nîşanî leheng hat dayîn û leheng kete şikefta tarî ya ku Dîv-e Sepîd ê pir mezin lê razayî bû; her du li wir di şerekî dijwar û dirêj de şer kirin. Dêw pir mezin û pir bi hêz bû, lê di dawiyê de Rustem serket, derba kujer lê xist û heyîna pir mezin kuşt. Paşê wî xwîna dêw ji dil û kezeba wî stand, ku dê padîşahê korkirî û artêşa wî baş bike.
Çima Dêwê Spî Key Kawûs kor kir?
Dema padîşah Key Kawûs bi quretiya xwe ya bêfikir li dijî şîreta şêwirmendên xwe êriş bir ser Mazenderanê, welatê dêwan, Dêwê Spî sihra xwe li dijî artêşa Îranî bi kar anî. Wî bahozeke mezin a tarî, golikên qeşayê û keviran anî ku artêş têk bir û padîşah û şervanên wî hatin girtin. Paşê Dêwê Spî ew kor kirin û avêtin zindanê, karesateke ku Heft Ceribandinên Rustem ji bo rizgarkirina wan bi hereket xistin.
Heft Ceribandinên Rustem çi ne?
Heft Ceribandin an Heft Xan rêzeke navdar a heft xetereyên mezin in ku Rustem di rêwîtiya xwe ya Mazenderanê de ji bo rizgarkirina padîşahê korkirî Key Kawûs û artêşa wî rastî wan hat. Di rê de Rustem serket şêrekî, çoleke mirinbar, ejdehayekê, jineke sihrî û xetereyên din, ku her yek ceribandineke cuda bû, bi alîkariya rêberekî girtî yê bi navê Ewlad. Rêz di ceribandina heftemîn û herî mezin de digihêje lûtkeyê, kuştina Dêwê Spî, lûtkeya tevahiya serpêhatiyê.
Gelo Dîv-e Sepîd heman Ekwan Dêw e?
Na; ew dêwên cuda yên Şahnameyê ne, her çiqas her du dêw in ku Rustem têk birin. Dîv-e Sepîd, Dêwê Spî, serokê sihrbaz û pir mezin ê Mazenderanê ye, ku bi hêzê di ceribandina heftemîn a lûtkeyê de hat kuştin. Ekwan Dêw dêwekî din e, fêlbazekî ku şêweyê xwe diguherîne ji beşeke cuda, yê ku bi piranî bi zîrekiya leheng hat têkbirin dema Rustem avêt deryayê. Divê her du neyên tevlihevkirin, ji ber ku dêwên cuda yên çîrokên cuda ne.
Gelo Dêwê Spî kesayetiyeke Kurdî ye?
Dîv-e Sepîd aîdî mîrata mîtolojîk a hevpar a gelên Îranî ye, kevneşopiyeke ku Kurd bi Faris, Lur û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna kesayetiyeke tenê Kurdî. Lê dêw bi rastî di folklor û zimanê Kurdî de zindî ye, ji heman rehê kevn ê Avestayî derdikeve û çîroka lehengê ku dêwê hov dikuje beşek ji xezîneya hevpar a mîtolojî û çîrokên gelêrî yên Îranî ye ku Kurd bi cîranên xwe re parve dikin.
Çavkanî û Xwendina Zêdetir
Heft Ceribandinên Rustem - Wikipedia
Rustem Dêwê Spî Dikuje - Fitzwilliam Museum / Royal Asiatic Society