Destpêk
Tuz Khurmatu (bi kurdî: Dûz; Tuz Khurmato jî tê nivîsîn) bajarokek e li bakurê Iraqê li ser yek ji xetên nakokiyê yên herî têkildar ên welat. Kurd, tirkmen û ereb bi hev re lê dijîn, û ew li deverên bi nakokî ye ku hem Herêma Kurdistanê hem jî hukumeta federal a Bexdayê mafê xwe li ser wan dibînin. Taybetmendiya wê ya têkel ew kiriye hem cihê hevjiyana dirêj hem jî carinan navenda tengezariyê — û bajarokeke ku gelê wê berxwedaneke mezin nîşan daye dimîne.
Li korîdora axa bi nakokî ya başûrê Kerkûkê, Dûz çîroka tevlihev a deverên bi nakokî dibêje. Ev nasname li bajarok, civakên wê û cihê wê yê dijwar dinêre.
Xalên Sereke
• Tuz Khurmatu (bi kurdî: Dûz) bajarokek e li parêzgeha Selahedînê li bakurê Iraqê.
• Ew li deverên bi nakokî ye ku hem Herêma Kurdistanê hem jî Bexda mafê xwe li ser wan dibînin.
• Nifûsa wê têkel e — kurd, tirkmen û ereb.
• Ew li korîdora axa bi nakokî ya başûrê Kerkûkê ye.
• Bajarok serdemên tengezariya etnîkî û siyasî derbas kiriye.
Agahiyên Kurt
Nav (bi kurdî): Dûz
Navê Tam: Tuz Khurmatu (Tuz Khurmato)
Welat: Iraq
Parêzgeh: Selahedîn
Rewş: Beşeke deverên bi nakokî
Civak: Kurd, tirkmen û ereb
Nêzî: Kerkûk û herêma Germiyanê
Taybetmendî: Bajarokeke têkel a bi nakokî
Naverok
Dûz Li Ku ye?
Dûz li parêzgeha Selahedînê li bakurê Iraqê ye, li ser rêya sereke ya di navbera Kerkûk û Bexdayê de, di kembera axa bi nakokî ya ji Kerkûkê ber bi başûr û welatê Germiyanê li derdora Kelar û Xaneqînê ve diçe de. Ew li deştên binê girên Hemrînê ye, xala stratejîk li rêya di navbera herêma kurdî û navenda Iraqê de.
Bajaroka Sê Civakan
Dûz yek ji bajarokên herî têkel ên herêmê ye, cihê kurd, tirkmen û erebên ku ji mêj ve li rex hev dijîn e. Bi taybetî civaka tirkmen mezin e û li vir rehên dîrokî heye; bajarok navendeke girîng a jiyana tirkmenan li Iraqê ye, û kurd û ereb jî beşên berbiçav ên nifûsê pêk tînin. Bi nifşan van civakan bazar, tax û jiyana rojane ya bajarokê parve kirin, û Dûz kirin cihê pirrengiyeke rasteqîn di dîmena Iraqê de.
Li Deverên bi Nakokî
Dûz di nav deverên bi nakokî yên bakurê Iraqê de ye — deverên ku hem Herêma Kurdistanê hem jî hukumeta federal mafê xwe li ser wan dibînin û rewşa wan qet bi dawî nehatî çareserkirin. Kontrola bajarok û navçeya wê di demên cuda de di navbera hêzên kurdî û hêzên federal ên Iraqê de guhertiye, û rêveberî, ewlehî û paşeroja wê hemû ketine nav pêşbaziya firehtir a li ser vê axê. Vê rewşa neçareserkirî Dûz xistiye dilê yek ji pirsgirêkên siyasî yên herî hestiyar ên Iraqê.
Tengezarî û Berxwedan
Pêkhateya têkel û rewşa bi nakokî ya bajarokê carinan ew kiriye navenda pevçûnan. Dûz serdemên tengezariya etnîkî û mezhebî û qonaxên şîdetê dîtiye, û gelek niştecihên wê di qonaxên herî dijwar de koçberî, zirar û windahî kişandine. Lê di nav van zehmetiyan de civakên wê gelek caran hewl dane ji nû ve ava bikin û dîsa bi hev re bijîn, û berxwedana gelê wê — kurd, tirkmen û ereb bi hev re — taybetmendiyeke diyarker a dîroka nêz a bajarokê bûye.
Dûz Îro
Îro Dûz bajarokeke têkel û stratejîk li korîdora bi nakokî ya başûrê Kerkûkê dimîne, û paşeroja wê hîn bi pirsgirêka neçareserkirî ya van deveran ve girêdayî ye. Gelê wê di nav aramiyeke nazik de karê xwevegerandin û hevjiyanê didomîne. Ji bo kurdên ku li rex cîranên xwe yên tirkmen û ereb li wir dijîn, Dûz hem pirrengî hem jî dijwariya deverên bi nakokî tîne bîra mirov.
Demrêz
di dîrokê de — Dûz wek bajarokeke têkel a kurd, tirkmen û ereban pêş dikeve.
sedsala 20an — Bajarok di nav axa bi nakokî ya di navbera kontrola kurdî û kontrola navenda Iraqê de ye.
piştî 2003an — Dûz dibe beşeke deverên bi nakokî yên bakurê Iraqê.
salên dawî — Serdemên tengezarî û guhertina kontrolê zehmetî û koçberiyê tînin.
îro — Bajarok wek civakeke têkel di derdoreke nazik û bi nakokî de berdewam e.
Pirsên Pir Tên Pirsîn
Navê kurdî yê Tuz Khurmatu çi ye?
Bajarok bi kurdî bi gelemperî Dûz tê naskirin.
Dûz li ku ye?
Dûz li parêzgeha Selahedînê li bakurê Iraqê ye, li rêya di navbera Kerkûk û Bexdayê de, di nav deverên bi nakokî yên başûrê Kerkûkê de.
Li Dûzê kî dijî?
Bajarok nifûseke têkel a kurd, tirkmen û ereban heye; civakeke mezin a tirkmen a bi rehên dîrokî li rex niştecihên kurd û ereb dijî.
Çima li ser Dûzê nakokî heye?
Ew li deverên bi nakokî ye ku hem Herêma Kurdistanê hem jî hukumeta federal mafê xwe li ser wan dibînin; kontrola bajarokê di navbera hêzên kurdî û iraqî de guhertiye û ew kiriye navendeke hestiyar a pevçûnan.
Kes, Cih û Mijarên Têkildar
Deverên bi nakokî · korîdora Kerkûkê · tirkmenên Iraqê · Kerkûk · Kelar · Xaneqîn.
Çavkanî û Xwendina Zêdetir
Deverên bi nakokî yên bakurê Iraqê — Wikipedia