Al-Akhlati hoort bij dertiende-eeuwse wiskunde en het observatorium Maragha. Personeelsonderzoek en een editie van Nur al-Dalala geven concrete aanknopingspunten.

Moderne witte halfronde overkapping met driehoekige panelen en open deur op de locatie Maragha
Nassim Hosseini, 1 april 2011, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons. Moderne overkapping, geen oorspronkelijke middeleeuwse koepel of portret. © Nassim Hosseini · 1 April 2011 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Resized without creative changes.

Naam en data

De uitgeversmelding uit 2016 noemt Fakhr al-Din Abd al-Aziz ibn Abd al-Jabbar al-Khilati en 1197–1282. [1] Dat zijn uitgeversdata, geen nieuw vastgestelde kritische chronologie. Hij verschijnt in onderzoek naar Maragha’s wetenschappelijke personeel. [2] Activiteit rond 1260 betekent geen overlijden dat jaar of door Mongoolse veroveringen.

Team uit verschillende steden

Roughan dateert de stichting onder Hulagu in 1259 en onderzoekt al-Tusi’s verslag. Het voorwoord van de Zij-i Ilkhani noemt al-Urdi, al-Khilati, al-Maraghi en Najm al-Din Dabiran; al-Khilati wordt verbonden met Tiflis. [2] Een werkplaats en geografische nisba kunnen verschillende levensfasen betreffen.

Waarneming en onderwijs

Roughan verbindt observatie, opleiding en tekstcirculatie. Leraren, studenten, bibliothecarissen, schrijvers en andere geleerden hoorden erbij. Bar Hebraeus beschrijft studie in een bibliotheek met Syrische, Arabische en Perzische boeken. [2] Dat maakt niet iedere ontdekking al-Akhlati’s eigen werk of iedere bezoeker zijn leerling.

Gebruik van de tabellen

Unat noemt al-Akhlati onder de betrokkenen. De vier delen van de Zij-i Ilkhani betreffen kalenders; planeetposities en coördinaten; gebedstijden naar zonsopkomst en zonsondergang; en verdere astronomische vragen. Trigonometrische en sterrentabellen zijn inbegrepen. [3] Dat toont meting en berekening; teamlidmaatschap betekent geen auteurschap van het hele werk.

Nur al-Dalala

Het Centrum kondigde in 2016 Roshdi Rasheds editie over dertiende-eeuwse rekenkundige algebra aan. Het beschrijft een leerboek met algebraïsche en enkele getaltheoretische resultaten. [1] De melding identificeert werk en editie zonder lezing van elke stelling te vervangen. Alle geschriften kunnen daarmee niet verloren worden genoemd.

Ahlat en de foto

Sümer plaatst Ahlat aan Vans noordwestelijke oever en noemt het vanaf vroeg twaalfde eeuw hoofdstad van de Ahlatshahs. [4] Het is niet Ganja of Ani. De nisba bewijst op zichzelf geen etniciteit. De foto toont Maragha’s moderne overkapping, geen oorspronkelijk middeleeuws gebouw. [5]

Bronnen en verder lezen

  1. Hassan Bin Mohammed Center for Historical Studies, announcement of the Nur al-Dalala edition edited by Roshdi Rashed, July 2016; author name, publisher’s dates and subject.
  2. Christine Roughan, Out of Maragha: Observations, Teachings, and Translations, Mediterranea 7 (2022), pp. 347–375; introduction and historical background, especially p. 349, note 2.
  3. Yavuz Unat, Zîc-i İlhânî, TDV İslâm Ansiklopedisi 44 (2013), p. 399; personnel, structure and tables.
  4. Faruk Sümer, Ahlat, TDV İslâm Ansiklopedisi (1989), geographical introduction and Ahlatshah period.
  5. Nassim Hosseini, Maragheh Observatory 01, 1 April 2011, Wikimedia Commons; photograph, CC BY-SA 4.0.