Koerdische en Turkse militaire netwerken, toegewezen inkomsten en bevoorrading droegen het leger; bronnen verklaren overwinningen en grenzen.

Middeleeuwse miniatuur met geharnaste soldaten, geheven vaandels en een gekroonde figuur in een voorstelling van Hattin
Hattin in de Estoire d’Eracles, onbekende kunstenaar, circa 1440–1445. Publiek domein; latere herinnering, geen eigentijdse waarneming van de slag. [7] Image: anonymous medieval artist / Wikimedia Commons · Public domain.

Troepen van een dynastie

De Ayyubiden waren een dynastie van Koerdische oorsprong, maar hun troepen waren gemengd. Humphreys beschrijft individuele Koerdische soldaten en stamverbanden naast Turkse militairen. De heersende familie behoorde tot een gevestigde militaire elite; regionale vorsten hadden eigen belangen en middelen. [1] Mobilisatie steunde op relaties tussen sultan, vorsten en bevelhebbers.

Financiering en uitrusting

Keleş onderzoekt de institutionele erfenissen van Zengiden en Fatimiden en registers van personeel, wapens en betalingen. [2] Via iqta kreeg een emir inkomsten om soldaten te onderhouden; sommigen ontvingen geld. Arsenaal, stallen en legermarkt reisden mee. [6] Financiën en bevoorrading bepaalden mede de militaire capaciteit.

Egypte en Syrië

Saladin vergezelde zijn oom Shirkuh naar Egypte en werd in 1169 vizier. Het Fatimidische kalifaat eindigde in 1171. Na Nur al-Dins dood in 1174 breidde hij zijn macht in Syrië uit. [6] Ook moslims waren tegenstanders; niet iedere operatie vormde een onafgebroken godsdienstoorlog.

Hattin in 1187

Op 4 juli werd het leger van het koninkrijk Jeruzalem verslagen en koning Guy gevangengenomen. Verhalen beschrijven de mars vanuit Saffuriya, watergebrek, hitte, rook en verstorende aanvallen. [3] De teksten verschillen in ouderdom en perspectief; het zijn niet allemaal ooggetuigenverslagen en hun aantallen zijn geen zekere telling.

De overgave van Jeruzalem

De Libellus beschrijft belegering en overgave op 2 oktober 1187: belegeringswerktuigen, ondermijning en onderhandelingen over losgeld. Wie kon betalen mocht vertrekken; armen vreesden hun lot. [4] Overgave betekende geen onvoorwaardelijk vertrek voor iedereen. Vijandige religieuze taal geeft het standpunt van de auteur weer.

Grenzen aan de overwinning

Acre viel in juli 1191. De wapenstilstand van september 1192 liet Jeruzalem bij Saladin en een Frankische aanwezigheid aan de kust bestaan. [5] Hattin beëindigde de strijd niet; diplomatie en volhouden telden eveneens.

Latere legers

Al-Kamil droeg Jeruzalem in 1229 bij verdrag over aan de Franken. Lodewijk IX werd in april 1250 gevangengenomen, na de februarigevechten bij Mansura. [6] De Mamlukkenmacht in Egypte beëindigde niet iedere tak: Hama bestond tot in de veertiende eeuw, Hasankeyf tot 1462. [1]

Bronnen en verder lezen

  1. R. Stephen Humphreys, Ayyubids, Encyclopaedia Iranica III/2 (1987): dynasty, regional rule and Kurdish military participation.
  2. Mahmut Recep Keleş, Eyyûbîlerde Askerî Teşkilât, Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 5/1 (2022), pp. 20–28: institutional inheritance and army administration.
  3. The Battle of Hattin (1187): Four Accounts, De Re Militari: translated medieval narratives and letters of differing dates.
  4. Libellus de expugnatione Terrae Sanctae per Saladinum, Jerusalem in 1187; James A. Brundage translation, Fordham Internet Medieval Sourcebook.
  5. Ramazan Şeşen, Selâhaddîn-i Eyyûbî, TDV İslâm Ansiklopedisi (2009): Acre and the Third Crusade settlement.
  6. Ramazan Şeşen, Eyyûbîler, TDV İslâm Ansiklopedisi (1995), political and military history: revenue, equipment and later campaigns.
  7. Anonymous, Hattin miniature, Estoire d’Eracles, c. 1440–1445; Wikimedia Commons, public domain.