Ibn al-Dahhak was een Koerdische grensleider in Byzantijnse dienst, verslagen door de gouverneur van Tarsus. Zijn korte overlevering betreft bekering, trouw en een onzeker gelokaliseerd fort.

Moderne straat in Tarsus met voetgangers, winkels, palmbomen en een moskeeminaret onder een blauwe hemel
Tarsus in december 2011. De moderne straat biedt regionale context; zij identificeert niet zijn fort en toont niet de tiende-eeuwse stad. © Dosseman (Dick Osseman), 11 December 2011 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia preview reproduced without creative changes.

Leider bij al-Jafari

De Byzantijnse prosopografie noemt Ibn al-Dahhak een Koerdische stamleider bij al-Jafari, waarschijnlijk nabij Tarsus in het Byzantijns-kalifale grensgebied. De Arabische titel betekent leiderschap onder Koerden, geen modern nationaal ambt of vastgelegde rijksgrenzen. [1]

Bekering en trouw

De prosopografie classificeert hem als bekeerling van islam naar orthodox christendom. Na onderwerping aan Romanos I Lakapenos kreeg hij kostbare geschenken en instructies terug te keren naar zijn fort. [1] Phillips bespreekt de bekering rond 927 in zijn geschiedenis van Byzantijnse missie. [4] Persoonlijke motieven worden niet onthuld.

Thamal en Tarsus

De beschrijving van Thamal al-Dulafi plaatst het treffen in de zomerveldtocht 315 AH. Hij versloeg Byzantijnse troepen en voor zijn terugkeer naar Tarsus ook Ibn al-Dahhak. [2] Die werd gevangengenomen en gedood. [1] Het concrete grensconflict biedt steviger context dan een voorbereiding van alle latere Koerdische dynastieën; de gouverneur kon nog militaire acties uitvoeren.

927 en 928

De terugkeer wordt geplaatst in dhu al-qa’da 315 AH, omgerekend naar 28 december 927–26 januari 928; de nederlaag ging eraan vooraf. [2] Aykans korte noot geeft 928. [3] Dat levert geen exacte sterfdag op. Gewoonlijk wordt de gebeurtenis met eind 927 verbonden, met behoud van de latere datering 928.

Wat moderne studies aantonen

Aykan gebruikt de casus voor onderhandelingen van Koerdische notabelen met regionale machten; Phillips behandelt Byzantijnse bekeringen. [3] [4] Beiden verwijzen naar de prosopografie, dus geen drie onafhankelijke eigentijdse getuigen. Het gaat om één leider, niet alle Koerden of een genealogische band met Hasanwayhiden en Shaddadiden.

Biografische grenzen

Geboorte, ouders, familieopvolging en precieze archeologische identificatie van het fort staan niet vast. De biografie rust op een korte episode; een groter persoonlijk politiek programma vraagt verder bewijs.

Bronnen en verder lezen

  1. Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit, Ibn ad-Dahhak, no. 22685; biography and references to Ibn al-Athir and Ibn Khaldun.
  2. Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit, Thamal ad-Dulafi, no. 27558; campaign of 315 AH and note 6.
  3. Yavuz Aykan, On the Legal Status of Yezidis: Law, Geography and Confession-Building in Early Modern Kurdistan, 2022, pp. 673–700; p. 678, note 28.
  4. Russell J. Phillips, The Exception or the Rule? Historical Survey and Analytical Breakdown of Constantinople’s Missionary Work 398–1453, Glasgow MTh(R), 2022, p. 54, note 75.
  5. Dosseman (Dick Osseman), Tarsus 2704 Sk. in 2011 0962, photograph of 11 December 2011, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.