Bedri’nin kariyeri Bedirhanileri Suriye ve İstanbul’a bağladı. Hatırat araştırması, sık tekrarlanan ölüm tarihini de düzeltir.

Kiremit çatılar üzerinden Kandiye limanına bakan, yelkenliler, taş kale ve kıvrımlı mendirek içeren siyah beyaz fotoğraf
Kandiye limanı, Giuseppe Gerola, yaklaşık 1900–02. Ailenin önceki sürgününün mekânı; sonraki fotoğraf Bedri’yi veya ailenin gelişini göstermez. Giuseppe Gerola · Heraklion municipal archive, via Wikimedia Commons · Public domain.

Aile ve sürgün

Ahmed Bedri, Bedirhan Bey’in oğluydu. Henning sicil kaydında Cizre ve 1264 H, yani 1847–48 bilgilerini aktarır. Kardam ise onu Ekim 1847’de Kandiye’ye gelen beş oğul arasında sayar. Kesin doğum günü çıkarılamaz. Kardam’ın arşiv araştırması Girit’te gözetimi, el konulan mülkleri ve geciken ödemeleri anlatır. [1] [2]

İdari kariyer

Bedri 1871’de hizmete girdi. 1877–78 savaşı için gönüllü topladı, fakat komutayı başka subaya devretti. 1880’de Kuneytra, 1881–82’de Safed ve ardından Havran, Hama ve Trablusşam’da daha yüksek idari görevler üstlendi. 1900’de İstanbul’da Şûrâ-yı Devlet’e katıldı. Winter bunları ailenin yerel Suriye ilişkilerine yerleştirir: görevler, haneler ve toprak. [1] [3]

Damadın bakışı

Mehmed Salih 1890’da Samiye ile evlendi ve Bedri’nin hanesinde ekonomik bağımlılık içinde yaşadı. Hatıratı engellenen eğitim planlarından ve yolsuzluktan yakınır. Henning bu konumu, Bedri’nin II. Abdülhamid desteği ile Salih’in muhalefet yakınlığı arasındaki farkı dikkate alır. Suçlamalar anlatıcıya açıkça atfedilmelidir. [4]

Rodos ve İzmir’de ölüm

Rıdvan Paşa cinayetinden sonra Bedri 1906’da görevini kaybetti ve Rodos’a sürüldü. Trablusgarp’ta yargılanan akrabalar arasında değildi. 1908’den sonra maaşla fakat yeni görev almadan döndü. Henning’in hatırat incelemesi ölümünü açıkça 1914 sonbaharında İzmir’e yerleştirir; definle Salih’in ilgilendiğini belirtir. Böylece dayanaksız 1911 tarihi ve İstanbul’da defin iddiası düzeltilir. Suriye’deki Trablusşam ile Libya’daki Trablusgarp farklı yerlerdir. [1] [4]

Kaynaklar ve ek okumalar

  1. Barbara Henning, Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family (2018), pp. 185–195: personnel file BOA DH.SAİD 2.448, offices, patronage and exile.
  2. Ahmet Kardam, “Emir Bedir Khan: Exile Years,” Études kurdes: original Ottoman archival research and the 1847 household list.
  3. Stefan Winter, “The Other Nahḍah: the Bedirxans, the Millis and the Tribal Roots of Kurdish Nationalism in Syria,” Oriente Moderno 86/3 (2006), pp. 461–474, especially p. 465.
  4. Barbara Henning, “Die Erinnerungen Meḥmed Sāliḥ Bedirḫāns,” pp. 381–413, especially pp. 392–396, 405–407: memoir analysis; p. 394 explicitly dates Bedri’s death to autumn 1914 in İzmir.
  5. Giuseppe Gerola, Heraklion harbour, circa 1900–02; public-domain photograph sourced to the Heraklion municipal archive.