لیستی پاشاکانی سومەر دوو ساڵ بە ئیراروم دەدات، دوای لا ئەرابوم و پێش ئیبرانوم. تۆمارەکە شوێن لە نەریتدا دەپارێزێت، نە ژیاننامەی سیاسیی ورد.

منشووری گڵینی لیستی پاشاکان بە دوو ستوونی بزمارنووس لەسەر بنکەی ڕوونی مۆزەخانە
منشووری ئەشمۆلیەن AN1923.444، نزیکەی 1800 پ.ز، لەوانەیە لارسا. بەڵگەی نووسراوی دواترە، نە یادگاریی داواکراوی ئیراروم. گتس‌تگ، 2017. [3] [5] © Gts-tg, 15 March 2017 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Reproduced without creative changes.

خوێندنەوەی تۆمار

ETCSLی ئۆکسفۆرد دوو ساڵ بە ئیراروم دەدات، دوای لا ئەرابومی دووساڵ و پێش ئیبرانومی یەکساڵ. [1] یاکۆبسن i-ra-ru-um و دوو ساڵ لە لاپەڕەی 118–119 چاپ دەکات. [2] دراوسێیەتی ڕیزبەندیی دەقە، نە دایک و باوک یان ڕێوڕەسمی گواستنەوە یان یەک بنەماڵە.

ڕیزبەندیی دەق؛ نە شجرەی بنەماڵە
پاشاساڵی تۆمارکراو
لا ئەرابوم2
ئیراروم2
ئیبرانوم1

دوو ساڵ بەرواری دەستپێک نییە

ماوەی حوکم لە بەرواری ساڵنامە جیاوازە. دەق 2115 پ.ز لە تەنیشت ناو نانووسێت. کۆی گوتی جیاوازە: 124 ساڵ و 40 ڕۆژ لە بەڵگەیەک و 25 ساڵ لە یەکێکی دیکە. [1] ڤان دی میرۆپ ئەگەری پاشای هاوسەردەم لە شاری جیاواز دەکۆڵێتەوە. [4] ساڵی ورد یان دوازدەهەم بەبێمەرج بنیاتنانەوەی ڕوونی دەوێت. دوو ساڵ سەقامگیری یان کودەتا یان جێنشینیی ئاشتی ناسەلمێنێت.

گرنگیی بەڵگەی دواتر

ئەشمۆلیەن منشوورەکە بە نزیکەی 1800 پ.ز و لەوانەیە لارسا دەدات، بە دوو ستوونی سومەری لەسەر هەر چوار ڕوو. ئەفسانە و حیکایەت و مێژوو گواستنەوەی پاشایەتی نێوان شارەکان بۆ ڕەوایی ئیسین پیشان دەدەن. [3] ئیراروم بەڵگەی پاشایەتیی یادکراوەیە، نە بڕوانامەی بێلایەنی هاوسەردەمی هەموو میزۆپۆتامیا. بەرواری شتەکە ژیانی پاشا نییە.

چوارچێوە بێ بەرنامەی داهێنراو

ڤان دی میرۆپ واتای گۆڕاوی گوتیوم و گوتی، وێنەی دوژمنانە و زمانی کەمناسراو زۆربە لە ناوەکان دەخاتەڕوو. [4] وێنەی خراپی ئەدەبی هەموو پاشا وەسف ناکات؛ تۆماری کورتیش لامەرکەزیی ئیراروم یان پشتیوانیی گودەئا یان پرۆژەی نەتەوەیی ناسەلمێنێت. زاگڕۆس بۆ مێژووی خاکی گرنگی کوردی ئەمڕۆ بەهادارە؛ جوگرافیا و هاوشێوەیی ناو بە تەنها نەوەی ڕاستەوخۆی نەتەوەیی ناسەلمێنن.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. University of Oxford, ETCSL 2.1.1, Sumerian King List, lines 308–334; Irarum’s two years, neighbouring entries and manuscript totals.
  2. Thorkild Jacobsen, The Sumerian King List, Assyriological Studies 11 (1939), pp. 118–119; i-ra-ru-um and the two-year entry.
  3. Ashmolean Museum, Sumerian King List, AN1923.444; physical description, date, probable origin and political purpose.
  4. Marc Van De Mieroop, Gutians, Encyclopaedia Iranica XI/4 (2002), pp. 408–410, updated 2013; political labels, chronology and linguistic evidence.
  5. Gts-tg, Sumerian King List, photograph of 15 March 2017, Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0.