پێشەکی
پیر بەنیامین یەکێکە لە ڕێزلێگیراوترین کەسایەتییەکانی ئایینی یارسان: پێشەنگی هەفتەن، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک، ڕێنیشاندەری ڕۆحی و بەرزترین پلەی پیر لە ناو ئەهلی حەقدا، کە ڕێنمایی و ڕزگارکردنی پێ سپێردراوە.
یارسانیەتی، کە ئەهلی حەقیش ناو دەبرێت، نەریتێکی ئایینیی جیاوازی گەلی کوردە کە سوڵتان سەهاک لە سەدەی چواردەهەمدا لە ناوچەی هەورامان بە شێوەی ئێستای دامەزراندووە. هەفتەن، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک، لە دڵی ئایینەکەدا جێ دەگرن و وەک بوونەوەری پیرۆز کە لە جیهاندا بەرجەستە بوون لێک دەدرێنەوە؛ پێشەنگیان پیر بەنیامینە، ڕێنیشاندەرە گەورەکە کە وەک بەرزترین پلەی پیر ڕێزی لێ دەگیرێت، ئەو کەسەی ڕێنمایی و ڕزگارکردنی باوەڕداران پێ سپێردراوە.
یارسانیەتی وەک ئایینێکی زیندووی گەلی کورد شایانی ئەوەیە بە دروستی و ڕێزەوە و بەپێی تێگەیشتنی خۆی بناسرێت. پیر بەنیامین یەکێکە لە خۆشەویستترین و ڕێزلێگیراوترین کەسایەتییەکانی، پێشەنگی حەوتەکە و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکەی نەریتەکە. ناسینی پیر بەنیامین تێگەیشتنە لە بەشێک لە دڵی ئایینی یارسان و دیدەکەی بۆ ڕێنیشاندەرە پیرۆزەکان و هاوەڵانی خودا.
ناوەڕۆک
ڕێزلێگیراو لە کەلامە پیرۆزەکەدا
پیر بەنیامین لە میراتی کوردیدا
پیر بەنیامین کێیە؟
پیر بەنیامین پێشەنگی هەفتەنە، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک، و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکەی ئایینی یارسان یان ئەهلی حەقە. وەک بەرزترین پلەی پیر ڕێزی لێ دەگیرێت و ڕێنمایی و ڕزگارکردنی باوەڕدارانی پێ سپێردراوە. لە نەریتی یارساندا پیر بەنیامین یەکێکە لە حەوتەکە، هاوەڵە پیرۆزەکان کە لەگەڵ بەرجەستەبوونی خودادا دەبن، و وەک ڕێنیشاندەر و پیرە گەورەکە پێشەنگی ئەوانە. وەک بوونەوەرێکی پیرۆزی بەرزترین پلە ڕێزی لێ دەگیرێت، لە نەریتەکەدا بەراورد دەکرێت بە پێشەنگی فریشتەکان، ئەو کەسەی بەرپرسیاری ڕێنمایی و پیشاندانی ڕێگای دروست و ڕزگارکردنی ڕۆحەکانە. بەپێی نەریتەکە، پیر بەنیامین لە سەدەی سیانزەهەمدا لە نزیک شاخی شاهۆ، لە ناوچەی هەورامانی خاکە کوردییەکان، لەدایک بووە و سوڵتان سەهاک لە گوندی شێخان پێشوازیی لێ کردووە، و بووەتە یەکێک لە هاوەڵە پێشەنگەکانی لە خول، یان سەردەمە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاکدا. پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوتەکە و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکە پێگەیەکی ناوەندی و خۆشەویست لە ئایینی یارساندا دەگرێت؛ بەرزترین پلەی پیر، ڕێنیشاندەرە پیرۆزەکەی ڕێنمایی و ڕزگاری.
هەفتەن: حەوت هاوەڵەکە
بۆ تێگەیشتن لە پیر بەنیامین دەبێت لە هەفتەن تێبگەین، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک کە لە دڵی دیدی یارسانیدا بۆ خودا و هاوەڵە پیرۆزەکانی جێ دەگرن.
لە ئایینی یارساندا خودا بەوە لێک دەدرێتەوە کە لە جیهاندا لە زنجیرەیەک بەرجەستەبوون یان خولی پیرۆزدا بەرجەستە دەبێت؛ گەورەترینیان ئەوەی سوڵتان سەهاکە، بەرجەستەبوونە ناوەندییەکە کە لە سەدەی چواردەهەمدا ئایینەکەی نوێ و ڕێک خستەوە. لەگەڵ هەر بەرجەستەبوونێکی خودادا هاوەڵی پیرۆز هەن، و پێشەنگیان هەفتەنن، حەوتەکە؛ هاوەڵە پیرۆزە پێشەنگەکان کە لەگەڵ بەرجەستەبوونی خودادا دەبن و خودشیان بە بوونەوەری پیرۆز دادەنرێن. هەفتەن لە دڵی دیدی یارسانیدان، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە کە لە ڕێگەیانەوە، لەگەڵ بەرجەستەبوونی خودادا، ئایینەکە ڕێک دەخرێت و باوەڕداران ڕێنمایی دەکرێن. لە حەوت هاوەڵەکەی سوڵتان سەهاک، ئەوانەی زۆرترین جار ناویان دەبرێت و ڕێزیان لێ دەگیرێت پیر بەنیامین و داود و پیر موسین؛ هاوەڵە پیرۆزەکان کە جار لە دوای جار لە شیعرە پیرۆزەکانی ئایینەکەدا دەردەکەون. هەفتەن، حەوتەکە، کەواتە هاوەڵە پیرۆزەکانی خودان، و پیر بەنیامین پێشەنگیانە، ڕێنیشاندەر و پیرە گەورەکە. ئەم دیدەی حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە یەکێکە لە جیاوازترین تایبەتمەندییەکانی ئایینی یارسان، و پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوتەکە پێگەی ناوەندی لە ناو ئەم هاوەڵە پیرۆزانەی خودادا دەگرێت.
خاڵە سەرەکییەکان
پیر بەنیامین پێشەنگی هەفتەنە، حەوت هاوەڵەکەی سوڵتان سەهاک.
ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکە و بەرزترین پلەی پیرە لە ئایینی یارساندا.
ڕێنمایی و ڕێگای دروست و ڕزگارکردنی ڕۆحەکانی پێ سپێردراوە.
لە سەدەی 13دا لە نزیک شاخی شاهۆ لە هەورامان لەدایک بووە.
سوڵتان سەهاک لە شێخان پێشوازیی لێ کردووە و بووەتە هاوەڵی پێشەنگی ئەو.
لە سەرتاسەری شیعرە پیرۆزەکانی ئایینەکە (کەلام) ڕێزی لێ دەگیرێت.
زانیارییە خێراکان
ناو: پیر بەنیامین (پیر بەنجامین)
ئایین: یارسانیەتی (ئەهلی حەق)، ئایینێکی کوردی
ڕۆڵ: پێشەنگی هەفتەن، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە
پلە: بەرزترین پلەی پیر؛ ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکە
بەرپرسیاری: ڕێنمایی و ڕێگای دروست و ڕزگاری
لەدایکبوون: سەدەی 13، نزیک شاخی شاهۆ لە هەورامان
پێشوازیی لێ کردووە: سوڵتان سەهاک، لە گوندی شێخان
خول: بەرجەستەبوونەکە (خولەکە)ی سوڵتان سەهاک
شیعری پیرۆز: ڕێزلێگیراو لە کەلامی سەرەنجامدا (کوردیی گۆرانی)
میرات: نەریتێکی ئایینیی زیندووی گەلی کورد
پێشەنگی حەوتەکە
پیر بەنیامین پێگەی پێشەنگ لە ناو هەفتەن، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە، دەگرێت؛ وەک بەرزترین پلەی پیر ڕێزی لێ دەگیرێت، گەورەترینی هاوەڵە پیرۆزەکانی سوڵتان سەهاک.
لە نەریتی یارساندا هەرچەندە ڕێز لە هەموو هەفتەن، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە، وەک بوونەوەری پیرۆز دەگیرێت، پیر بەنیامین وەک پێشەنگیان ڕێزی لێ دەگیرێت؛ ئەو کەسەی بەرزترین پلە و پێگەی گەورەترین ڕێز دەگرێت. ئەو پیرە گەورەکەیە، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییەکەی بەرزترین پێگە، کە لە نەریتەکەدا بەراورد دەکرێت بە پێشەنگی فریشتەکان لە ئایینەکانی دیکە. ئەم پێگەی پێشەنگییە لە ناو حەوتەکەدا ڕۆڵی وەک ڕێنیشاندەرە گەورەکە دەنوێنێت، ئەو کەسەی بەرزترین بەرپرسیاریی ڕێنمایی و ڕزگاریی پێ سپێردراوە، هەروەها نزیکیی لە بەرجەستەبوونی خودا. لە شیعرە پیرۆزەکان و ژیانی ئایینیی ئایینەکەدا ناوی پیر بەنیامین بە گەورەترین ڕێزەوە دەبرێت، پێشەنگی حەوتەکە و بەرزترین پلەی پیر. ئەم پێگەی پێشەنگییە لە ناو حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەدا یەکێکە لە تایبەتمەندییە دیاریکەرەکانی پیر بەنیامین کە وەک گەورەترین هاوەڵە پیرۆزەکە و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە سەرەکییەکەی ئایینی یارسان دەیناسێنێت. پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوتەکە پێگە ناوەندی و خۆشەویستەکەی لە نەریتەکەدا دەگرێت، پیرە گەورەکە و بەرزترینی هاوەڵە پیرۆزەکانی بەرجەستەبوونی خودا.
ڕێنیشاندەری ڕێنمایی و ڕزگاری
ڕۆڵی تایبەتی پیر بەنیامین ڕۆڵی ڕێنیشاندەرە گەورەکەیە، ئەو کەسەی ڕێنمایی و پیشاندانی ڕێگای دروست و ڕزگارکردنی ڕۆحەکانی پێ سپێردراوە، بەرپرسیارییە پێشەنگەکە لە ناو هاوەڵە پیرۆزەکاندا.
لە ئایینی یارساندا پیر بەنیامین بەوە لێک دەدرێتەوە کە کاری گەورەی ڕێنمایی و ڕزگاریی پێ سپێردراوە؛ پیشاندانی ڕێگای دروست بە باوەڕداران و ڕابەرایەتیکردنی ڕۆحەکان بەرەو ڕزگارییان. ئەمە بەرزترین و گرنگترین بەرپرسیارییە و گونجاوە کە هی پێشەنگی حەوتەکە بێت، پیر و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکە. ڕۆڵی پیر، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییەکە، لە ئایینی یارساندا ناوەندییە، کە هەر باوەڕدارێک تێیدا پەیوەندییەکی پیرۆزی بە پیرێکەوە هەیە کە لە ڕێڕەوی ڕۆحیدا ڕێنمایی دەکات؛ پیر بەنیامینیش پیرە گەورەکەیە، سەرچاوە و نموونەی ئەم ڕێنماییە، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە پێشەنگەکەی هەموو نەریتەکە. سپاردنی ڕێنمایی و ڕزگاری بەو کەسایەتییەکی زۆر گرنگ و ڕێزلێگیراوی لێ دەکات، ڕێنیشاندەرە پیرۆزەکە کە لە دیدی یارسانیدا لە ڕێگەی ئەوەوە ڕێگای دروست بە باوەڕداران پیشان دەدرێت و بەرەو ڕزگاری ڕێنمایی دەکرێن. ئەم ڕۆڵەی وەک ڕێنیشاندەری ڕێنمایی و ڕزگاری لە دڵی گرنگیی پیر بەنیامین دایە، پیرە گەورەکە کە بەرزترین بەرپرسیاریی ڕۆحیی پێ سپێردراوە، پیشاندانی ڕێگای دروست و ڕزگارکردنی ڕۆحەکان. پیر بەنیامین وەک ڕێنیشاندەرە پیرۆزەکەی ڕێنمایی و ڕزگاری لە ئایینی یارساندا زۆر خۆشەویستە و ڕێزی لێ دەگیرێت، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکەی نەریتەکە.
پیر بەنیامین و سوڵتان سەهاک
پێگەی پیر بەنیامین لە ئایینی یارساندا بە پەیوەندییەکەی لەگەڵ سوڵتان سەهاکەوە بەستراوەتەوە، بەرجەستەبوونە گەورەکەی خودا کە ئەو بووە پێشەنگی هاوەڵە پیرۆزەکانی.
بەپێی نەریتەکە، پیر بەنیامین کە لە نزیک شاخی شاهۆ لە ناوچەی هەورامان لەدایک بووە، سوڵتان سەهاک لە گوندی شێخان پێشوازیی لێ کردووە و بووەتە یەکێک لە هاوەڵە پیرۆزە پێشەنگەکانی، پێشەنگی هەفتەن، حەوتەکە کە لەگەڵ بەرجەستەبوونی خودادا دەبن. پەیوەندیی نێوان بەرجەستەبوونی خودا و هاوەڵە پیرۆزەکانی لە دڵی دیدی یارسانیدایە، و پیر بەنیامین وەک هاوەڵی پێشەنگی سوڵتان سەهاک نزیکترین پێگە لە بەرجەستەبوونە ناوەندییەکەی خودا دەگرێت. پیر بەنیامین لەگەڵ هاوەڵە پیرۆزەکانی دیکە، وەک داود و پیر موسی، لەگەڵ بەرجەستەبوونی خودادا دەبێت و خزمەتی دەکات، و لە ڕێگەی ئەم هاوەڵە پیرۆزانەوە ئایینەکە ڕێک دەخرێت و باوەڕداران ڕێنمایی دەکرێن. شوێنە پیرۆزەکانی پەیوەست بە سوڵتان سەهاک و هاوەڵەکانی، لە ناوچەی هەورامان و بە درێژایی ڕووبارە پیرۆزەکە، لە نەریتەکەدا ڕێزیان لێ دەگیرێت، و کەسایەتییەکانی وەک بابا یادگاریش لە ناو پیرۆزەکانی ئایینەکەدا ڕێزیان لێ دەگیرێت. پەیوەندیی پیر بەنیامین بە سوڵتان سەهاک، وەک هاوەڵە پیرۆزە پێشەنگەکەی، کەواتە لە ناوەندی گرنگیی ئەودایە، پیرە گەورەکە بە بەرجەستەبوونە ناوەندییەکەی خوداوە دەبەستێتەوە. پیر بەنیامین وەک هاوەڵی پێشەنگی سوڵتان سەهاک پێگەکەی لە دڵی ئایینی یارساندا دەگرێت.
ڕێزلێگیراو لە کەلامە پیرۆزەکەدا
لە سەرتاسەری شیعرە پیرۆزەکانی ئایینی یارسان، کەلام، ڕێز لە پیر بەنیامین دەگیرێت؛ شیعرە نێردراوەکە بە وەحیی خودایی کە هاوەڵە پیرۆزەکان و بەرجەستەبوونەکانی خودا تێیدا ستایش دەکرێن و زانیارییە پیرۆزەکانی نەریتەکە دەپارێزرێن.
نەریتەکانی ئایینی یارسان لە شیعری پیرۆزدا پارێزراون، کە بە کەلامی سەرەنجام ناسراوە، شیعرە پیرۆزەکەی نەریتەکە کە بە زمانی کوردیی گۆرانی، زمانی پیرۆزی ئەهلی حەق، هۆنراوەتەوە و گوازراوەتەوە. ئەم شیعرە پیرۆزانە، کە لە تێگەیشتنی یارسانیدا بە وەحیی خودایی نێردراون و نەوە بە نەوە گوازراونەتەوە، ستایشی بەرجەستەبوونەکانی خودا و هاوەڵە پیرۆزەکانیان دەکەن و زانیاری و مێژوو و فێرکاریی پیرۆزی ئایینەکە دەپارێزن. پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە لە سەرتاسەری ئەم شیعرە پیرۆزەدا ناوی دەبرێت و ڕێزی لێ دەگیرێت، یەکێک لە هاوەڵە پیرۆزەکانی سوڵتان سەهاک کە زۆرترین جار ستایش دەکرێن. خوێندنەوەی کەلامە پیرۆزەکە، زۆرجار بە یاوەریی تەمبوورە پیرۆزەکە، سازە پیرۆزەکەی نەریتەکە، لە دڵی ژیانی ئایینیی یارساندایە؛ لە ڕێگەیەوە یاد و ڕێزی پیر بەنیامین و هاوەڵە پیرۆزەکانی دیکە دەپارێزرێن و ستایش دەکرێن. ئەم ڕێزگرتنە لە کەلامە پیرۆزەکەدا پێگەی ناوەندیی پیر بەنیامین لە ئایینی یارساندا دەنوێنێت، پێشەنگی حەوتەکە کە لە شیعرە پیرۆزەکەی نەریتەکەدا ستایش دەکرێت. ڕێزگرتن لە پیر بەنیامین لە ڕێگەی کەلامە پیرۆزەکەوە دەپارێزرێت و دەگوازرێتەوە، پیرە گەورەکە کە لە شیعرەکانی ئایینی یارساندا کە بە وەحیی خودایی نێردراون ڕێزی لێ دەگیرێت.
هێما و واتا
پیر بەنیامین لە هەموو شتێک زیاتر دیدی یارسانی بۆ ڕێنماییی پیرۆز بەرجەستە دەکات، پیر و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکە کە پیشاندانی ڕێگای دروست و ڕزگارکردنی ڕۆحەکانی پێ سپێردراوە. وەک پێشەنگی حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە، نموونەی باڵای ڕێنیشاندەرە پیرۆزەکە دەنوێنێت، مامۆستای ڕۆحی کە باوەڕداران لە ڕێگەی ئەوەوە بە ڕێڕەوەکەدا دەبرێن.
پیر بەنیامین هەروەها نزیکیی هاوەڵە پیرۆزەکان لە بەرجەستەبوونی خودا و پیرۆزیی پەیوەندیی نێوان ڕێنیشاندەر و پەیڕەو بەرجەستە دەکات، کە لە دڵی ئایینی یارساندایە. بەوەی پێشەنگی حەوتەکەیە، ڕێزی بەرزی هاوەڵە پیرۆزەکان و ناوەندیبوونی ڕێنمایی لە نەریتەکەدا دەردەبڕێت. لە هەموو ئەمانەدا پیر بەنیامین یەکێکە لە ڕێزلێگیراوترین و خۆشەویستترین کەسایەتییەکانی ئایینی یارسان، کە ڕێنماییی پیرۆز و ڕزگاری و نزیکیی هاوەڵە پیرۆزەکان لە خودا بەرجەستە دەکات. ئەو پیرە گەورەکەیە، پێشەنگی هەفتەن، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییەکەی بەرزترین پلە، یەکێک لە جیاوازترین و خۆشەویستترین کەسایەتییەکانی ئەم نەریتە ئایینییە زیندووەی گەلی کورد، کە لە تەنیشت سوڵتان سەهاک و هاوەڵە پیرۆزەکانی دیکە لە شیعرە پیرۆزەکانی ئایینەکەدا ڕێزی لێ دەگیرێت. دیدی ڕێنماییی پیرۆز کە ئەو بەرجەستەی دەکات یەکێکە لە جوانترین تایبەتمەندییەکانی نەریتی یارسان.
پیر بەنیامین لە میراتی کوردیدا
پیر بەنیامین هی یارسانیەتییە، ئەهلی حەق، یەکێک لە نەریتە ئایینییە جیاوازەکانی گەلی کورد، ئایینێکی زیندوو کە ناوەندی لە ناوچەکانی هەورامان و گۆرانی خاکە کوردییەکانە. وەک پێشەنگی حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە، پێگەیەکی تایبەت لە میراتی ئایینیی کورددا دەگرێت.
یارسانیەتی ئایینێکە کورد پەیڕەوی دەکەن، بە تایبەتی لە ناوچەکانی هەورامان و گۆران و کرماشان و لە ناو کۆمەڵگە پەیوەندیدارەکاندا؛ یەکێکە لە نەریتە ئایینییە جیاوازەکانی گەلی کورد بە شیعرە پیرۆزەکان و هاوەڵە پیرۆزەکان و دیدی خۆی بۆ خودا. دامەزرێنەر و کەسایەتییە ناوەندییەکەی، سوڵتان سەهاک، کورد بووە و شیعرە پیرۆزەکانی بە زمانی کوردیی گۆرانی هۆنراونەتەوە. پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک کەواتە کەسایەتییەکی ناوەندیی ئەم نەریتە ئایینییە کوردییەیە، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکەی ئایینەکە. کۆمەڵگەی یارسان ئایینەکەی بە درێژایی چەندین سەدە پاراستووە، زۆرجار لە ڕووبەڕووبوونەوەی چەوساندنەوە و تێگەیشتنی هەڵەدا؛ نەریتەکە بە هاوەڵە پیرۆزەکانی وەک پیر بەنیامین شایانی ئەوەیە بە دروستی و ڕێزەوە بناسرێت و تێی بگەین، وەک ئایینێکی زیندووی زۆر قووڵ. یارسانیەتی وەک یەکێک لە نەریتە ئایینییە جیاوازەکانی گەلی کورد، بە دیدەکەی بۆ هاوەڵە پیرۆزەکان و پیر بەنیامینە گەورەکە، بەشێکی بەهادارە لە میراتی ڕۆحیی کورد. لە خستنەڕووی پیر بەنیامیندا کەواتە یەکێک لە خۆشەویستترین کەسایەتییەکانی ئەم نەریتە ئایینییە کوردییە زیندووە دەخەینە ڕوو، پێشەنگی حەوتەکە، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکەی ئایینی یارسان.
مشتومڕ و تێگەیشتنە هەڵەکان
ئایا پیر بەنیامین تەنها پیاوپیرۆزێکی مێژووییە، یان بوونەوەرێکی پیرۆزە؟ لە تێگەیشتنی یارسانیدا هاوەڵە پیرۆزەکان، هەفتەن، تەنها کەسایەتیی مێژوویی نین، بەڵکو وەک بوونەوەری پیرۆز لێک دەدرێنەوە کە لە جیهاندا بەرجەستە بوون و لەگەڵ بەرجەستەبوونی خودادا دەبن. پیر بەنیامین کەواتە وەک بوونەوەرێکی پیرۆزی بەرزترین پلە ڕێزی لێ دەگیرێت، پێشەنگی حەوتەکە، لە هەمان کاتدا نەریتەکە ڕوایەتێکی ژیانی زەمینیی ئەویش دەپارێزێت، کە لە نزیک شاخی شاهۆ لەدایک بووە و سوڵتان سەهاک لە شێخان پێشوازیی لێ کردووە. باشترین تێگەیشتن لێی بەپێی خودی ئایینەکە ئەوەیە وەک هاوەڵێکی پیرۆزی خودا لێی تێبگەین؛ هەم کەسایەتییەکی ڕێزلێگیراوی مێژووی پیرۆزە و هەم بوونەوەرێکی پیرۆزی دیدی یارسانی.
ئایا یارسانیەتی لقێکی ئایینێکی دیکەیە؟ یارسانیەتی یان ئەهلی حەق نەریتێکی ئایینیی جیاوازی سەربەخۆیە، بە شیعرە پیرۆزەکان و هاوەڵە پیرۆزەکان و دیدی خۆی بۆ خودا و ڕێکخستنی ئایینیی خۆی. هەرچەندە، وەک هەموو نەریتەکانی ناوچەکە، بەشدارە لە میراتی ئایینیی فراوانی ناوچەکە و هەندێک جار دەرەکییەکان بە هەڵە ناویان لێ ناوە یان تێی نەگەیشتوون، ئایینێکی یەکگرتوو و جیاوازە کە شایانی ئەوەیە بە دروستی و ڕێزەوە و بەپێی تێگەیشتنی خۆی بناسرێت، وەک ئایینێکی زیندووی گەلی کورد. خودی یارسانییەکان هەرچەشنە ناونانێکی سووکایەتیکەر یان نادروست کە دەرەکییەکان بۆیان بەکاری دەهێنن ڕەت دەکەنەوە.
ئایا دەکرێت شیعرە پیرۆزەکانی ئایینەکە بە ئازادی بگوازرێنەوە یان بە سووکی مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت؟ نەخێر؛ کەلامی سەرەنجام، شیعرە پیرۆزەکانی ئایینی یارسان، پیرۆز و ڕێزلێگیراوە، شیعرەکەی نەریتەکە کە بە وەحیی خودایی نێردراوە، و بە گەورەترین ڕێزەوە مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت. لە خستنەڕووی پیر بەنیامیندا ناوی نەریتە پیرۆزەکە و شیعرەکانی دەبەین و ڕێزیان لێ دەگرین، شیعرە پیرۆزەکە کە ستایشی تێدا دەکرێت، بەو ڕێزەی شایانی ئەدەبی پیرۆزی ئایینێکی زیندووە، لە جیاتی ئەوەی تەنها وەک ماددەیەک مامەڵەی لەگەڵ بکەین. ئەو ڕێزەی شایانی هاوەڵە پیرۆزەکانی وەک پیر بەنیامین و کەلامە پیرۆزەکەیە، بەشێکە لە تێگەیشتنی دروست لە ئایینی یارسان، وەک خودی یارسانییەکان لێی تێدەگەن.
بابەتە پەیوەندیدارەکان
سوڵتان سەهاک: بەرجەستەبوونە گەورەکەی خودا کە پیر بەنیامین خزمەتی دەکرد
داود: یەکێکی دیکە لە حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک
بابا یادگار: کەسایەتییەکی پیرۆز و ڕێزلێگیراوی ئایینی یارسان
تاووسی مەلەک: فریشتەی تاووسی ئایینی ئێزیدی
نەورۆز: جەژنی ساڵی نوێی جیهانی کوردی
شاماران: شاژنی مارە پیرۆزەکەی فۆلکلۆری کوردی
زەردەشت: پێغەمبەری ئایینی ئێرانیی کۆن
سیمورغ: باڵندە ئەفسانەییە گەورەکەی ئەفسانەی ئێرانی
پرسیارە باوەکان
پیر بەنیامین لە ئایینی یارساندا کێیە؟
پیر بەنیامین پێشەنگی هەفتەنە، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی سوڵتان سەهاک، و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکەی ئایینی یارسان یان ئەهلی حەقە؛ وەک بەرزترین پلەی پیر ڕێزی لێ دەگیرێت و ڕێنمایی و ڕزگارکردنی باوەڕدارانی پێ سپێردراوە. بەپێی نەریتەکە لە سەدەی 13دا لە نزیک شاخی شاهۆ لە هەورامان لەدایک بووە و سوڵتان سەهاک لە گوندی شێخان پێشوازیی لێ کردووە و بووەتە هاوەڵە پیرۆزە پێشەنگەکەی.
هەفتەن چین؟
هەفتەن، بە واتای حەوتەکە، حەوت هاوەڵە پیرۆزەکەی بەرجەستەبوونی خودان لە ئایینی یارساندا، پێشەنگی هاوەڵە پیرۆزەکان کە لەگەڵ خودادا دەبن. لە خولی سوڵتان سەهاک، بەرجەستەبوونە گەورەکەی خودا، ئەوانەی زۆرترین جار ناویان دەبرێت لە حەوتەکە پیر بەنیامین و داود و پیر موسین. هەفتەن بە بوونەوەری پیرۆز دادەنرێن و لە دڵی دیدی یارسانیدا بۆ خودا و هاوەڵە پیرۆزەکانی جێ دەگرن.
پیر بەنیامین بەرپرسیاری چییە؟
کاری گەورەی ڕێنمایی و ڕزگاری بە پیر بەنیامین سپێردراوە؛ پیشاندانی ڕێگای دروست بە باوەڕداران و ڕابەرایەتیکردنی ڕۆحەکان بەرەو ڕزگاری. ئەمە بەرزترین بەرپرسیارییە، گونجاوە بۆ پێشەنگی حەوتەکە. ڕۆڵی پیر، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییەکە، لە ئایینی یارساندا ناوەندییە، و پیر بەنیامین پیرە گەورەکەیە، سەرچاوە و نموونەی ئەم ڕێنماییە، ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە پێشەنگەکەی هەموو نەریتەکە.
کەلامی سەرەنجام چییە؟
کەلامی سەرەنجام شیعرە پیرۆزەکانی ئایینی یارسانە، شیعرە پیرۆزەکەی نەریتەکە کە بە زمانی کوردیی گۆرانی، زمانی پیرۆزی ئەهلی حەق، هۆنراوەتەوە و گوازراوەتەوە. ئەم شیعرانەی بە وەحیی خودایی نێردراون ستایشی بەرجەستەبوونەکانی خودا و هاوەڵە پیرۆزەکانیان دەکەن و زانیارییە پیرۆزەکانی ئایینەکە دەپارێزن. پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوتەکە لە سەرتاسەری ئەم شیعرە پیرۆزەدا ڕێزی لێ دەگیرێت، کە زۆرجار بە یاوەریی تەمبوورە پیرۆزەکە دەخوێندرێتەوە.
ئایا یارسانیەتی ئایینێکی کوردییە؟
بەڵێ؛ یارسانیەتی یان ئەهلی حەق نەریتێکی ئایینیی جیاوازە کە کورد پەیڕەوی دەکەن، بە تایبەتی لە ناوچەکانی هەورامان و گۆران و کرماشان و لە ناو کۆمەڵگە پەیوەندیدارەکاندا. دامەزرێنەر و کەسایەتییە ناوەندییەکەی، سوڵتان سەهاک، کورد بووە و شیعرە پیرۆزەکانی بە زمانی کوردیی گۆرانی هۆنراونەتەوە. ئایینێکی زیندووی زۆر قووڵە، بە هاوەڵە پیرۆزەکان و شیعرە پیرۆزەکان و دیدی خۆی بۆ خودا، و بەشێکی بەهادارە لە میراتی ڕۆحیی کورد.
بۆچی ئەوەندە ڕێز لە پیر بەنیامین دەگیرێت؟
پیر بەنیامین وەک پێشەنگی حەوت هاوەڵە پیرۆزەکە، بەرزترین پلەی پیر، و ڕێنیشاندەرە ڕۆحییە گەورەکە ڕێزی لێ دەگیرێت؛ ڕێنمایی و ڕزگاریی پێ سپێردراوە کە بەرزترین بەرپرسیارییە. نزیکیی ئەو لە سوڵتان سەهاک، بەرجەستەبوونە گەورەکەی خودا، و ڕۆڵی وەک سەرچاوە و نموونەی ڕێنماییی ڕۆحی کەسایەتییەکی زۆر گرنگی لە ئایینی یارساندا لێ دەکەن. لە سەرتاسەری شیعرە پیرۆزەکانی نەریتەکەدا وەک پیرە گەورەکە و هاوەڵە پیرۆزە پێشەنگەکە ڕێزی لێ دەگیرێت.
سەرچاوە و خوێندنەوەی زیاتر
یارسانیەتی (ئەهلی حەق) ـ Wikipedia
یارسان و هەفتەن و پیر بەنیامین ـ KurdShop
یارسانیەتی و بەرجەستەبوونە خوداییەکان ـ تێڕوانینێکی گشتی
کەلامی سەرەنجام و نەریتی یارسان ـ تێڕوانینێکی گشتی
Kurdish-History.com: سوڵتان سەهاک