شامیلوف، مشهور به عەرەب شەمۆ یا Erebê Şemo، نویسنده کرد زاده سوسوز در منطقه قارص بود. رمان، الفبای لاتین، سرکوب و بازگشت به انتشار در زندگی او پیوند دارند.

لوح گرد سنگی خاکستری با نوشته روسی، نام عرب شامویویچ شامیلوف و سال‌های سکونت ۱۹۶۳–۱۹۷۸
لوح خیابان آبوویان ایروان؛ عکس Armineaghayan، ۲۰ فوریه ۲۰۱۴. ۱۹۶۳–۱۹۷۸ سال‌های سکونت در ساختمان‌اند، نه طول عمر. © Armineaghayan · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Reused at web resolution without creative changes.

نام و زادگاه

عرب شامویویچ شامیلوف نام ادبی Erebê Şemo را داشت. دانشنامه ۱۹۷۵ تولد را ۲۳ ژانویه ۱۸۹۷ در سوسوز قارص می‌دهد. [1] اکستر پیشینه ایزدی را ثبت می‌کند. [2] منطقه قارص است، نه باش‌قلعه وان؛ گورن آن را هنگام تولد جزو امپراتوری روسیه می‌داند. [3] مرز امروز را نباید به ۱۸۹۷ برد.

تفکیک چاپ‌ها

کتاب پیشگام Şivanê Kurmanca، چوپان کرد است. گورن انتشار کردی ۱۹۳۵ را از Kurdskii pastukh روسی ۱۹۳۱ جدا می‌کند و بازپرداخت می‌داند، نه ترجمه صرف. [3] دانشنامه شوروی نیز روسی را ۱۹۳۱ ثبت می‌کند. [1] نام Shamsê Aziz تاریخ را مخدوش می‌کند. نخستین رمان مربوط به زبان، قالب و نشر است، نه آغاز همه نثر کردی.

خوانش انتقادی

گورن روایت اول‌شخص خودزندگی‌نامه‌ای از کودکی، گویش سرحد و محیط چندزبانه را بررسی می‌کند. شبانی، روستا، کار و روابط اقوام همسایه موضوع‌اند. تقسیم تند میان مالکان ستمگر و فقرای نیک را نیز نقد می‌کند. [3] دیدگاه اجتماعی و ساده‌سازی باهم سنجیدنی‌اند. این مشاهدات نقد منتشرشده است، نه نقل‌قول از نسخه اصلی که تازه خوانده باشیم.

الفبا و روزنامه

اکستر شامیلوف و اسحاق ماروگولوف را به الفبای کردی لاتین مرتبط می‌کند. نخستین شماره Rya T’eze/Riya Teze، ۲۵ مارس ۱۹۳۰ با کرمانجی و این الفبا بود. سردبیران آغازین روشنفکران ارمنی کردی‌دان بودند؛ جردوی گنجو در ۱۹۳۴ آمد. [2] آموزگار، سردبیر و چاپگر شبکه بودند؛ اداره همه نشریات به دست شامیلوف تنها ثابت نیست.

سرکوب و گسست

دانشنامه ۱۹۷۵ سرکوب غیرقانونی و اعاده حیثیت بعدی را می‌پذیرد. [1] اکستر بازگشت را ۱۹۵۶، تعطیلی روزنامه را ۱۹۳۷ و احیا را ۱۹۵۵ می‌دهد. [2] تاریخ فردی و نهادی متفاوت است؛ حمایت شوروی بی‌وقفه نبود. منابع یک مکان یا نوع زندان برای تمام سال‌های دوری را ثابت نمی‌کنند.

آثار بعدی و یادبود

دانشنامه Berbang در ۱۹۵۸، زندگی خوشبخت ۱۹۵۹ و Dimdim در ۱۹۶۶ و ترجمه‌ها را فهرست می‌کند؛ در ۱۹۷۵ زمان حیاتش منتشر شد. [1] اکستر مرگ مه ۱۹۷۸ و یادنامه ۵ ژوئن را ثبت می‌کند. [2] لوح ایروان هم شاهدی دیگر است. [4] رمان، روزنامه و لوح محل سکونت انواع متفاوت شواهد دریافت اثرند.

منابع و مطالعه بیشتر

  1. Mikaele Rashid, Shamilov, Short Literary Encyclopedia, vol. 8 (1975), columns 583–584; full entry reproduced by FEB.
  2. University of Exeter Special Collections, Rya T’eze and the Kurds in Armenia, 7 September 2021; collection-based account.
  3. Ebubekir Gören, Şivanê Kurmanca / The Kurdish Shepherd, International Journal of Kurdish Studies 8.1 (2022), pp. 146–149. DOI: 10.21600/ijoks.1017583.
  4. Armineaghayan, Arab Shamilov’s plaque, Yerevan, 20 February 2014; Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.