مقدمه
ایریامن ایزد شفابخشی، دوستی و اجتماع در سنت زرتشتی و ایرانی است: ایزد آرزوشدهٔ تندرستی و هماهنگی، از سرآمدان نیروهای شفابخش در کنار اشه وهیشته، که برای تندرستی و برکت ازدواج فراخوانده می‌شود و در نوسازی نهایی جهان از او می‌خواهند شفای بزرگ را به ارمغان آورد.
در نگرش اهورامزدا، سرور دانا، ایریامن که نامش به معنای دارای اندیشهٔ والا است و با دوستی و اجتماع پیوند دارد، ایزد شفابخشی و هماهنگی است؛ ایزدی که تندرستی می‌بخشد، بیماری را درمان می‌کند و مردم را در دوستی و اجتماع به هم پیوند می‌دهد. او در یکی از نیایش‌های بزرگ و مقدس این سنت فراخوانده می‌شود و در پایان زمان نقشی شکوهمند به او سپرده شده است؛ زمانی که به تحقق شفای بزرگ و پالایش جهان کمک خواهد کرد.
ایریامن، مانند دیگر ایزدان سنت زرتشتی، به میراث کهن دینی و اسطوره‌ای مشترک مردمان ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند. شناخت ایریامن، آشنایی با نگرش زرتشتی به شفابخشی، دوستی و اجتماع است؛ ایزد آرزوشده‌ای که تندرستی و هماهنگی می‌بخشد و شفای بزرگ جهان را به ارمغان خواهد آورد.
فهرست مطالب
ایریامن کیست؟
ایریامن ایزد یا موجود الهیِ شفابخشی، دوستی و اجتماع در سنت زرتشتی است؛ یکی از موجودات الهی نیک‌خواه که اهورامزدا برای پشتیبانی از آفرینش نیک آفرید. او ایزد تندرستی و شفابخشی است که تندرستی می‌بخشد، بیماری را درمان می‌کند و آسیب و ناخوشی را دور نگاه می‌دارد. او همچنین ایزد دوستی، هماهنگی و اجتماع است که مردم را در روابط نیک به هم پیوند می‌دهد و به‌ویژه بر ازدواج سرپرستی دارد. ایریامن در کنار نامیرای مقدس اشه وهیشته، از سرآمدان نیروهای شفابخش این سنت دانسته می‌شود؛ ایزدی که درمان بیماری‌ها به او تعلق دارد. او به‌ویژه در یکی از چهار نیایش بزرگ و مقدس آیین که به نام اوست فراخوانده می‌شود؛ در آن او را آرزوشده، خواستنی و محبوب می‌خوانند. همچنین در پایان زمان نقشی شکوهمند به او سپرده شده است، زمانی که به منجی آینده کمک خواهد کرد نوسازی نهایی جهان و شفای بزرگی را تحقق بخشد که تمام آفرینش را پاک خواهد کرد. ایریامن در مقام ایزد شفابخشی، دوستی و اجتماع، در میان ایزدان نگرش زرتشتی جایگاهی محبوب و مهم دارد؛ ایزد آرزوشدهٔ تندرستی و هماهنگی.
معنای نام
نام ایریامن نامی کهن است که با اندیشه‌های دوستی، اجتماع و پیوندی که مردم را متحد می‌کند ارتباط دارد. آن را به معنای دارای اندیشهٔ والا دانسته‌اند و با واژه‌های دوستی، همدلی و اجتماع یا قبیله پیوندی نزدیک دارد؛ پیوند رابطهٔ نیک که مردم را به هم متحد می‌کند.
این معنا در شخصیت ایریامن محوری است، زیرا او ایزد دوستی، اجتماع و پیوندهای نیکی است که مردم را متحد می‌کنند، و نیز ایزد شفابخشی و هماهنگی‌ای که از آن پیوندها سرچشمه می‌گیرند و آن‌ها را بازمی‌گردانند. این نام با مفهوم اجتماع یا همدلی، پیوند دوستی و رابطهٔ نیک، ارتباط دارد و ازاین‌رو ایریامن ایزدی است که بر دوستی، هماهنگی و اجتماع و بر شفابخشی‌ای سرپرستی دارد که تمامیت و رابطهٔ نیک را بازمی‌گرداند. بسیار اوقات همراه نام او واژه‌ای می‌آید به معنای آرزوشده، خواستنی و محبوب؛ ازاین‌رو ایریامنِ آرزوشده شناخته می‌شود، ایزد محبوبی که به سبب شفا و هماهنگی‌ای که می‌آورد مشتاقانه خواسته می‌شود. در سنت متأخر، نام او به صورت‌هایی مانند ارمان یا ایریامن یزد نیز ظاهر می‌شود. پس معنای نام، سرشت بنیادی او را آشکار می‌کند: ایزد دوستی، اجتماع و پیوندهایی که مردم را متحد می‌کنند و ایزد شفابخشی و هماهنگیِ پیوسته با آن‌ها. دریافت معنای نام، دریافت شخصیت اوست؛ ایزد آرزوشدهٔ شفابخشی، دوستی و اجتماع، پیوندخورده با اشه وهیشته، راستی و نظم نیک جهان.
نکات کلیدی
ایریامن ایزد زرتشتیِ شفابخشی، دوستی و اجتماع است.
نام او با دوستی، اجتماع و دارای اندیشهٔ والا بودن پیوند دارد.
او در کنار اشه وهیشته از سرآمدان نیروهای شفابخش است.
او تندرستی می‌بخشد، بیماری را درمان می‌کند و بر ازدواج و هماهنگی سرپرستی دارد.
در یکی از چهار نیایش بزرگ و مقدس، او را با عنوان آرزوشده فرامی‌خوانند.
او به تحقق شفای بزرگ در نوسازی جهان کمک خواهد کرد.
دانستنی‌های کوتاه
نام: ایریامن، ایریامنِ آرزوشده؛ بعدها ارمان، ایریامن یزد
معنا: دوستی، اجتماع؛ دارای اندیشهٔ والا
نقش: ایزد شفابخشی، دوستی، هماهنگی و اجتماع
سرآمد در: نیروهای شفابخش، همراه با اشه وهیشته
حوزهٔ سرپرستی: تندرستی، درمان بیماری، ازدواج، هماهنگی
نیایش فراخوانندهٔ او: یکی از چهار نیایش بزرگ گاهانی، به نام او
لقب: آرزوشده، خواستنی و محبوب
نقش در پایان جهان: شفای بزرگ را در نوسازی جهان به ارمغان می‌آورد
همراه: اشه وهیشته، نامیرای مقدس راستی
میراث: سنت دینی و اسطوره‌ای مشترک ایرانی
ایزد شفابخشی
نخستین و شاخص‌ترین نقش ایریامن، ایزد شفابخشی بودن است؛ ایزد تندرستی و درمان بیماری که در کنار نامیرای مقدس اشه وهیشته از سرآمدان نیروهای شفابخش دانسته می‌شود.
در سنت زرتشتی، ایریامن ایزد بزرگ شفابخشی است، بخشندهٔ تندرستی و درمان‌کنندهٔ بیماری که ناخوشی و آسیب را دور می‌کند و تندرستی و بهروزی می‌آورد. گفته می‌شود او درمانی برای همهٔ بیماری‌ها دارد و برای تندرستی، شفا و محافظت در برابر ناخوشی فراخوانده می‌شود. ایریامن در این نقش شفابخشی با نامیرای مقدس اشه وهیشته، نامیرای مقدس راستی و نظم نیک، پیوندی نزدیک دارد و همراه او از سرآمدان نیروهای شفابخش این سنت دانسته می‌شود. در برخی برداشت‌ها، ایریامن مسئول شفای تن است و اشه وهیشته با شفای روان پیوند دارد و آن دو با هم تندرستی کامل می‌بخشند. نیایش بزرگ به نام ایریامن نیز مؤثرترین شیوهٔ شفابخشی و نیرومندترینِ گفتارهای شفابخش دانسته می‌شد که پیوند ژرف ایریامن با تندرستی و درمان بیماری را نشان می‌دهد. این نقش در مقام ایزد شفابخشی، شاخص‌ترین جنبهٔ ایریامن است؛ ایزد تندرستی و درمان بیماری، نیروی بزرگ شفابخشی که تندرستی می‌بخشد و ناخوشی را دور نگاه می‌دارد. ایریامن بیش از همه در مقام ایزد شفابخشی محبوب است و فراخوانده می‌شود؛ ایزد آرزوشدهٔ تندرستی و بهروزی، شفابخش بزرگ سنت زرتشتی.
دوستی، اجتماع و ازدواج
ایریامن در پیوند با نقش شفابخشی‌اش، ایزد دوستی، اجتماع و هماهنگی است؛ بخشندهٔ پیوندهای نیک و رابطهٔ درست که به‌ویژه بر ازدواج سرپرستی دارد.
خود نام ایریامن با دوستی، اجتماع و پیوندهایی که مردم را متحد می‌کنند ارتباط دارد و او ایزدی است که بر این‌ها سرپرستی دارد؛ بخشندهٔ دوستی، هماهنگی و رابطهٔ نیک. او مردم را در همدلی و اجتماع به هم پیوند می‌دهد، هماهنگی و سازگاری را رواج می‌دهد و ستیز و دشمنی را دور نگاه می‌دارد؛ ایزد پیوندهای نیکی که مردم را در دوستی و صلح متحد می‌کنند. ایریامن به‌ویژه بر ازدواج، پیوند اتحاد میان زن و شوهر، سرپرستی دارد و در دعاهای برکت‌بخشی مراسم ازدواج فراخوانده می‌شود تا این پیوند را با هماهنگی، تندرستی و رابطهٔ نیک برکت دهد. این پیوند شفابخشی با دوستی و هماهنگی برازنده است، زیرا تندرستی و تمامیت با رابطهٔ نیک و سازگاری پیوند دارند و شفایی که ایریامن می‌آورد بازگرداندن تمامیت، هماهنگی و پیوندهای نیک اجتماع است. پس نقش ایریامن در دوستی، اجتماع و ازدواج با نقش شفابخشی او پیوندی نزدیک دارد؛ ایزد پیوندهای نیکی که مردم را متحد می‌کنند و ایزد هماهنگی و تندرستی‌ای که از آن‌ها سرچشمه می‌گیرند. ایریامن در مقام ایزد دوستی، اجتماع و ازدواج و نیز شفابخشی محبوب است و فراخوانده می‌شود؛ ایزد آرزوشدهٔ هماهنگی و رابطهٔ نیک.
نیایشِ آرزوشده
ایریامن در یکی از چهار نیایش بزرگ و مقدس سنت زرتشتی که به نام اوست گرامی داشته می‌شود؛ در آن او را ایزد آرزوشده، خواستنی و محبوب فرامی‌خوانند، نیایشی با والاترین تقدس و نیرو.
از مقدس‌ترین گفتارهای آیین زرتشتی، چهار نیایش بزرگ به کهن‌ترین گویش، گویش گاهانی، هستند؛ مقدس‌ترین و نیرومندترین عبارت‌های دینی این سنت. چهارمین آن‌ها به نام ایریامن است، برگرفته از واژه‌های آغازینش که در آن ایزد با عنوان ایریامنِ آرزوشده، خواستنی و محبوب، برای شفا، برکت و نیکی فراخوانده می‌شود. این نیایش که به همان گویش کهن و مقدس سرودهای پیامبر زرتشت سروده شده است، والاترین تقدس را دارد و مؤثرترینِ گفتارهای شفابخش دانسته می‌شد؛ برای درمان بیماری و دورنگاه‌داشتن آسیب فراخوانده می‌شد و در دعاهای برکت‌بخشی ازدواج به کار می‌رفت. اینجا با احترامی که شایستهٔ گفتارهای مقدس یک سنت بزرگ دینی است، از این نیایش مقدس نام می‌بریم و آن را گرامی می‌داریم و واژه‌های مقدسش را بازنشر نمی‌کنیم. این نیایش همچنین پایان‌بخش مراسم محوری عبادت این آیین است و با شفای بزرگی پیوند دارد که در پایان زمان خواهد آمد. بزرگداشت ایریامن در این نیایش بزرگ و مقدس، بازتاب جایگاه والای ایزد شفابخشی و دوستی است؛ ایریامنِ آرزوشده که در یکی از چهار گفتاری که مقدس‌ترینِ این سنت‌اند فراخوانده می‌شود. حرمت ایریامن بیش از همه در همین نیایش بزرگ بیان می‌شود؛ ایزد آرزوشدهٔ شفابخشی که در یکی از مقدس‌ترین عبارت‌های آیین زرتشتی فراخوانده می‌شود.
شفای بزرگ در نوسازی جهان
جنبه‌ای شکوهمند از ایریامن، نقش او در پایان زمان است، هنگامی که به منجی آینده کمک خواهد کرد فرشوکرتی، نوسازی نهایی جهان، و شفای بزرگی را تحقق بخشد که تمام آفرینش را پاک خواهد کرد.
در نگرش زرتشتی به پایان زمان، هنگامی که جهان در نوسازی نهایی نو و کامل می‌شود، ایریامن نقشی شکوهمند دارد: بنا بر سنت، اوست که به منجی آینده، سوشیانت، کمک خواهد کرد نوسازی و شفای بزرگ جهان را تحقق بخشد. در این نوزایی نهایی، ایریامن همراه با آتش مقدس، پالایشی بزرگ پدید خواهد آورد که در آن تمام بدکاری می‌سوزد و زدوده می‌شود، تمام آفرینش پاک و شفایافته و کامل می‌گردد و همهٔ بیماری، مرگ، دشمنی و ستیز برای همیشه پایان می‌یابد. این نقش برازندهٔ ایزد شفابخشی، دوستی و هماهنگی است، زیرا در نوسازی نهایی شفای بزرگ جهان و پایان همهٔ دشمنی و ستیز، تندرستی و هماهنگی کامل آفرینش نوساخته، تحقق خواهد یافت. پس ایریامن با امید نهایی این سنت پیوند دارد؛ شفای بزرگ و هماهنگی جهان نوساخته، ایزد شفابخشی که به تحقق شفای نهایی و کامل تمام آفرینش کمک خواهد کرد. این نقش در پایان جهان، در مقام آورندهٔ شفای بزرگ در نوسازی، شکوهمندترین جنبهٔ ایریامن است و ایزد آرزوشدهٔ شفابخشی را به امید نهاییِ تندرستی و هماهنگی کامل جهان نو پیوند می‌دهد. ایریامن در مقام آورندهٔ شفای بزرگ، والاترین جایگاه خود را در نگرش زرتشتی دارد.
نمادپردازی و معنا
ایریامن بیش از همه تجسم نگرش زرتشتی به شفابخشی، دوستی و اجتماع است؛ ایزد آرزوشدهٔ تندرستی، هماهنگی و پیوندهای نیکی که مردم را متحد می‌کنند. او در مقام ایزد شفابخشی نمایندهٔ موهبت تندرستی و درمان بیماری است و در مقام ایزد دوستی و اجتماع، پیوندهای نیک و هماهنگی‌ای را نمایندگی می‌کند که مردم را متحد می‌کنند.
ایریامن همچنین در نقش خود در نوسازی جهان، تجسم امید بزرگ به شفای نهایی جهان است؛ زمانی که به تحقق شفای بزرگ و هماهنگی آفرینش نوساخته کمک خواهد کرد. از این نظر او نمایندهٔ امید نهاییِ تندرستی و هماهنگی کامل و پایان همهٔ بیماری و ستیز است. در همهٔ این‌ها، ایریامن از ایزدان محبوب سنت دینی ایرانی است و شفابخشی، دوستی، اجتماع و شفای بزرگ آینده را مجسم می‌کند. او ایزد آرزوشدهٔ تندرستی و هماهنگی، از سرآمدان نیروهای شفابخش در کنار اشه وهیشته است که در یکی از چهار نیایش بزرگ و مقدس فراخوانده می‌شود؛ یکی از چهره‌های محبوب میراث دینی که کردها همراه دیگر وارثان سنت ایرانی در آن سهیم‌اند. نگرش به شفا، دوستی و شفای بزرگ جهان که او مجسم می‌کند، از امیدبخش‌ترین و زیباترین نگرش‌های این سنت است.
ایریامن و کردها
ایریامن، مانند دیگر ایزدان سنت زرتشتی، به میراث کهن دینی و اسطوره‌ای مشترک مردمان ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها به‌عنوان مردمی ایرانی با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند. نگرش به شفابخشی، دوستی و اجتماع بخشی از میراث ژرف تمام منطقه است.
برای کردها، میراث دینی ایرانی باستان، از جمله نگرش زرتشتی به شفابخشی، دوستی و شفای بزرگ آینده، بخشی از پیشینهٔ ژرف جهان فرهنگی و معنوی‌شان است. ارزش‌هایی که ایریامن مجسم می‌کند، تندرستی و شفا، دوستی، هماهنگی، اجتماع و پیوندهای نیکی که مردم را متحد می‌کنند، نیکی‌هایی جهان‌شمول و پایدارند که برای هر مردمی ژرف‌ترین بازتاب را دارند. صادقانه و دقیق آن است که ایریامن را بخشی از این میراث مشترک ایرانی و زرتشتی بدانیم، نه چهره‌ای منحصراً کردی؛ او به سنت دینی کهن و مشترک مردمان ایرانی تعلق دارد. کردها به‌عنوان مردمی ایرانی با ریشه‌های کهن در این جهان، همراه دیگر وارثان سنت ایرانی در این میراث سهیم‌اند که ایزد شفابخشی و دوستی بخشی از آن است. پس با معرفی ایریامن، چهره‌ای از میراث کهن مشترک ایرانی را معرفی می‌کنیم که کردها وارث آن‌اند؛ ایزد آرزوشدهٔ شفابخشی، دوستی و اجتماع که ارزش‌های تندرستی، هماهنگی و رابطهٔ نیکش از جهان‌شمول‌ترین و پایدارترین نیکی‌هاست.
بحث‌ها و برداشت‌های نادرست
آیا ایریامن خدایی جداگانه است؟ نه؛ در درک زرتشتی، ایریامن یک ایزد است، یکی از موجودات الهی نیک‌خواه که خدای یگانه، اهورامزدا، برای پشتیبانی از آفرینش نیک آفریده و از همین رو شایستهٔ بزرگداشت است. بهتر است او را موجودی الهی در خدمت خدای یگانه بدانیم، نه خدایی مستقل؛ ایزد شفابخشی و دوستی که سرور دانا از طریق او تندرستی، هماهنگی و شفای بزرگ می‌بخشد. این درک، سرشت اساساً یکتاپرستانهٔ آیین را حفظ می‌کند که در آن ایزدان وسیلهٔ کنش و گرامی‌داشت خدای یگانه‌اند.
آیا ایریامن چهره‌ای کهن است یا در دوره‌ای متأخر شکل گرفته است؟ این پرسشی پژوهشی و جالب است. ایریامن ایزدی کهن است و در سنت کهن و خویشاوند هندی همتایی دارد؛ آنجا ایزدی با نام و سرشتی مشابه یافت می‌شود که از ریشه‌های ژرف هندوایرانیِ چهرهٔ دوستی و اجتماع حکایت دارد. هم‌زمان، برخی پژوهشگران گفته‌اند که ایزد زرتشتی شفابخشی دست‌کم تاحدی از واژه‌های آغازین نیایش بزرگ به نام او شکل گرفته است؛ جایی که آن واژه شاید در اصل به معنای اجتماع یا پیوند دوستی بوده باشد. موضع صادقانه این است که ایریامن مفهومی کهن و مرتبط با دوستی و اجتماع است که در سنت تکامل‌یافته به‌عنوان ایزد شفابخشی و دوستی گرامی داشته می‌شود و سیر دقیق شکل‌گیری این چهره موضوع بحث پژوهشی است. آنچه روشن است سرشت غنی و محبوب ایریامن در این سنت است، در مقام ایزد شفابخشی، دوستی و شفای بزرگ آینده.
آیا ایریامن چهره‌ای مشخصاً کردی است؟ نه؛ او مانند دیگر ایزدان سنت زرتشتی به میراث کهن دینی مشترک ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند، نه آنکه چهره‌ای منحصراً کردی باشد. کردها به‌عنوان مردمی ایرانی همراه همسایگانشان در این میراث گسترده و کهن سهیم‌اند که ایریامن بخشی از آن است.
موضوعات مرتبط
اهورامزدا: سرور دانایی که ایریامن در خدمت اوست
اشه وهیشته: نامیرای مقدس راستی، نیروی شفابخش همراه
فرشوکرتی: نوسازی جهان، زمانی که ایریامن شفای بزرگ را می‌آورد
سوشیانت: منجی‌ای که ایریامن در نوسازی جهان یاری‌اش می‌کند
خرداد و امرداد: نامیراهای مقدس تمامیت و بی‌مرگی
آتر: آتش مقدس که در پالایش بزرگ با ایریامن همراه می‌شود
اشی: ایزد پاداش، از نظر ریشه‌شناختی خویشاوند ایریامن
زرتشت: پیامبری که نیایش به گویش گاهانی او سروده شده است
پرسش‌های متداول
ایریامن در آیین زرتشتی کیست؟
ایریامن ایزد یا موجود الهیِ شفابخشی، دوستی و اجتماع در سنت زرتشتی است. او ایزد تندرستی است که بیماری را درمان می‌کند و آسیب را دور نگاه می‌دارد و ایزد دوستی، هماهنگی و اجتماع است که مردم را به هم پیوند می‌دهد و بر ازدواج سرپرستی دارد. او در کنار اشه وهیشته از سرآمدان نیروهای شفابخش دانسته می‌شود، در یکی از چهار نیایش بزرگ و مقدس فراخوانده می‌شود و به تحقق شفای بزرگ در نوسازی جهان کمک خواهد کرد.
نام ایریامن به چه معناست؟
نام ایریامن کهن است و با اندیشه‌های دوستی، اجتماع و پیوندی که مردم را متحد می‌کند ارتباط دارد و آن را به معنای دارای اندیشهٔ والا دانسته‌اند. این نام با واژه‌های دوستی، همدلی و اجتماع یا قبیله پیوندی نزدیک دارد. بسیار اوقات همراه نام ایریامن واژه‌ای می‌آید به معنای آرزوشده، خواستنی و محبوب؛ ازاین‌رو ایریامنِ آرزوشده شناخته می‌شود که به سبب شفا و هماهنگی‌ای که می‌آورد مشتاقانه خواسته می‌شود.
چرا ایریامن با شفابخشی پیوند دارد؟
ایریامن ایزد بزرگ شفابخشی، بخشندهٔ تندرستی و درمان‌کنندهٔ بیماری است؛ گفته می‌شود درمانی برای همهٔ بیماری‌ها دارد و برای تندرستی و محافظت در برابر ناخوشی فراخوانده می‌شود. او در مقام یکی از سرآمدان نیروهای شفابخش با نامیرای مقدس اشه وهیشته پیوندی نزدیک دارد؛ در برخی برداشت‌ها ایریامن تن را شفا می‌دهد و اشه وهیشته روان را. نیایش بزرگ به نام او نیز مؤثرترینِ گفتارهای شفابخش دانسته می‌شد.
نیایشی که به نام ایریامن است چیست؟
از مقدس‌ترین گفتارهای آیین زرتشتی، چهار نیایش بزرگ به کهن‌ترین گویش، گویش گاهانی، هستند. چهارمین آن‌ها به نام ایریامن است، برگرفته از واژه‌های آغازینش که ایزد آرزوشده و محبوب را برای شفا و برکت فرامی‌خواند. این نیایش والاترین تقدس را دارد، مؤثرترینِ گفتارهای شفابخش دانسته می‌شد، در دعاهای برکت‌بخشی ازدواج به کار می‌رود و پایان‌بخش مراسم محوری عبادت این آیین است. اینجا با احترام از آن نام می‌بریم و گرامی‌اش می‌داریم و واژه‌های مقدسش را بازنشر نمی‌کنیم.
نقش ایریامن در نوسازی جهان چیست؟
در نگرش زرتشتی به پایان زمان، ایریامن به منجی آینده، سوشیانت، کمک خواهد کرد فرشوکرتی، نوسازی نهایی جهان، را تحقق بخشد. در این نوزایی، ایریامن همراه با آتش مقدس، پالایشی بزرگ پدید خواهد آورد که در آن تمام بدکاری می‌سوزد و زدوده می‌شود، تمام آفرینش شفا می‌یابد و کامل می‌شود و همهٔ بیماری، مرگ، دشمنی و ستیز برای همیشه پایان می‌یابد. این شفای بزرگ برازندهٔ ایزد شفابخشی و هماهنگی است.
آیا ایریامن چهره‌ای کردی است؟
ایریامن به میراث کهن دینی مشترک زرتشتی و ایرانی تعلق دارد؛ سنتی که کردها با فارس‌ها و دیگر مردمان جهان ایرانی در آن سهیم‌اند، نه آنکه چهره‌ای منحصراً کردی باشد. کردها به‌عنوان مردمی ایرانی با ریشه‌های کهن در این جهان، همراه همسایگانشان در این میراث سهیم‌اند که ایزد شفابخشی و دوستی بخشی از آن است. ارزش‌های تندرستی، هماهنگی و اجتماع که او مجسم می‌کند نیکی‌هایی جهان‌شمول و پایدارند.
منابع و مطالعهٔ بیشتر
ایریامن ایشیه (نیایش گاهانی) ـ ویکی‌پدیا