Destpêk
Airyaman di kevneşopiya zerdeştî û îranî de yazatayê saxkirin, hevaltî û civakê ye: xwedayetiya saxlemî û ahengê ya ku bi hêsret tê xwestin, yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê de li kêleka Aşa Vahîşta. Ji bo saxlemiyê û bereketa zewacê gazî wî tê kirin û di nûkirina dawî ya cîhanê de jê tê xwestin ku saxkirina mezin bîne.
Di dîtina Ahûra Mazda, Xwediyê Zana, de Airyaman, ku navê wî tê wateya xwedî hişekî birûmet û bi hevaltî û civakê re têkildar e, yazatayê saxkirin û ahengê ye: xwedayetiya ku saxlemiyê dide, nexweşiyê sax dike û mirovan bi hevaltî û civakê bi hev ve girê dide. Di yek ji duayên mezin ên pîroz ên kevneşopiyê de gazî wî tê kirin û di dawiya demê de roleke bi rûmet hatiye spartin wî; ew dê alîkariya saxkirin û pakkirina mezin a cîhanê bike.
Airyaman, wek xwedayetiyên din ên kevneşopiya zerdeştî, aîdî mîrata hevpar a kevnar a olî û mîtolojîk a gelên îranî ye: kevneşopiyeke ku Kurd bi Farisan û gelên din ên cîhana îranî re tê de hevpar in. Naskirina Airyaman rastî dîtina zerdeştî ya saxkirin, hevaltî û civakê hatin e: xwedayetiya ku bi hêsret tê xwestin, saxlemî û ahengê dide û dê saxkirina mezin a cîhanê bîne.
Naverok
Saxkirina mezin di nûkirinê de
Airyaman kî ye?
Airyaman di kevneşopiya zerdeştî de yazata, an xwedayetiya saxkirin, hevaltî û civakê ye: yek ji heyînên xwedayî yên xêrxwaz ên ku Ahûra Mazda ji bo parastina afirandina baş afirandine. Ew xwedayetiya saxlemî û saxkirinê ye, ku saxlemiyê dide, nexweşiyê sax dike û zirar û nexweşiyê dûr dixe. Ew her wiha xwedayetiya hevaltî, aheng û civakê ye, ku mirovan bi têkiliyên baş bi hev ve girê dide û bi taybetî li ser zewacê serwer e. Airyaman bi nemirê pîroz Aşa Vahîşta re wek yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê yên kevneşopiyê de tê jimartin: xwedayetiya ku saxkirina nexweşiyan aîdî wê ye. Bi awayekî naskirî di yek ji çar duayên mezin ên pîroz ên baweriyê de gazî wî tê kirin, duaya bi navê wî, ku tê de ew yê bi hêsret tê xwestin tê bi navkirin, xwedayetiya bi arzû tê xwestin û hezkirî. Di dawiya demê de jî roleke bi rûmet hatiye spartin wî; ew dê alîkariya rizgarkerê paşerojê bike da ku nûkirina dawî ya cîhanê û saxkirina mezin a ku dê hemû tiştên afirandî pak bike pêk bîne. Airyaman, wek yazatayê saxkirin, hevaltî û civakê, di nav xwedayetiyên dîtina zerdeştî de cihekî hezkirî û girîng digire: xwedayetiya saxlemî û ahengê ya ku bi hêsret tê xwestin.
Wateya nav
Navê Airyaman navekî kevnar e, bi ramanên hevaltî, civak û girêdana ku mirovan bi hev ve girê dide re têkildar e. Ji wî wek xwedî hişekî birûmet hatiye têgihiştin. Ew bi peyvên hevaltî, hevalbendî û civak an eşîrê re ji nêz ve têkildar e: girêdana têkiliyên baş a ku mirovan bi hev ve girê dide.
Ev wate di navenda xwezaya Airyaman de ye; çimkî ew xwedayetiya hevaltî, civak û girêdanên baş ên ku mirovan bi hev ve girê didin e, her wiha ya saxkirin û ahenga ku ji van girêdanan tê û wan ji nû ve saz dike. Nav bi ramana civak an hevalbendiyê re têkildar e, girêdana hevaltî û têkiliyên baş. Ji ber vê yekê Airyaman xwedayetiya ku li ser hevaltî, aheng û civakê û saxkirina ku temamî û têkiliyên baş ji nû ve saz dike serwer e. Pir caran bi peyveke li kêleka navê wî tê bi navkirin ku tê wateya yê bi hêsret tê xwestin, yê bi arzû tê xwestin û hezkirî. Bi vî awayî ew wek Airyaman ê bi hêsret tê xwestin tê nasîn: xwedayetiya hezkirî ya ku ji bo saxkirin û ahenga ku tîne bi dilgermî tê xwestin. Di kevneşopiya paşîn de nav bi awayên wek Erman an Airyaman Yazad xuya dike. Bi vî awayî wateya nav xwezaya wî ya sereke eşkere dike: xwedayetiya hevaltî, civak û girêdanên ku mirovan bi hev ve girê didin û ya saxkirin û ahenga bi wan ve girêdayî. Têgihiştina wateya nav têgihiştina xwezaya wî ye: xwedayetiya saxkirin, hevaltî û civakê ya ku bi hêsret tê xwestin û bi Aşa Vahîşta, rastî û nîzama baş a cîhanê, ve girêdayî ye.
Xalên sereke
Airyaman yazatayê zerdeştî yê saxkirin, hevaltî û civakê ye.
Navê wî bi hevaltî, civak û xwedî hişekî birûmet re têkildar e.
Ew li kêleka Aşa Vahîşta yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê de ye.
Ew saxlemiyê dide, nexweşiyê sax dike û li ser zewac û ahengê serwer e.
Di yek ji çar duayên mezin ên pîroz de gazî wî wek yê bi hêsret tê xwestin tê kirin.
Ew dê di nûkirina cîhanê de alîkariya anîna saxkirina mezin bike.
Agahiyên kurt
Nav: Airyaman (Airyaman ê bi hêsret tê xwestin); piştre Erman, Airyaman Yazad
Wate: Hevaltî, civak; xwedî hişekî birûmet
Rol: Yazatayê saxkirin, hevaltî, aheng û civakê
Di nav van de yê herî pêş e: Hêzên saxkirinê, bi Aşa Vahîşta re
Li ser van serwer e: Saxlemî, saxkirina nexweşiyê, zewac, aheng
Li vir gazî wî tê kirin: Yek ji çar duayên mezin ên gathayî, bi navê wî
Wisa tê bi navkirin: Yê bi hêsret tê xwestin, yê bi arzû tê xwestin û hezkirî
Rola di dawiya demê de: Di nûkirinê de saxkirina mezin tîne
Heval: Aşa Vahîşta, nemirê pîroz ê rastiyê
Mîrat: Kevneşopiya hevpar a olî û mîtolojîk a îranî
Yazatayê saxkirinê
Rola ewil û herî taybet a Airyaman ew e ku ew yazatayê saxkirinê ye: xwedayetiya saxlemî û saxkirina nexweşiyê, ku li kêleka nemirê pîroz Aşa Vahîşta wek yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê de tê jimartin.
Di kevneşopiya zerdeştî de Airyaman xwedayetiya mezin a saxkirinê ye: dayînerê saxlemiyê û saxkerê nexweşiyê, ku nexweşî û zirarê dûr dixe û saxlemî û başiya jiyanê tîne. Tê gotin ku çareseriya hemû nexweşiyan li cem wî heye û ji bo saxlemî, saxkirin û parastina li dijî nexweşiyê gazî wî tê kirin. Di vê rola saxkirinê de Airyaman bi nemirê pîroz Aşa Vahîşta, nemirê pîroz ê rastî û nîzama baş, ve ji nêz ve girêdayî ye. Bi wî re di nav hêzên sereke yên saxkirinê yên kevneşopiyê de tê jimartin. Di hin têgihiştinan de Airyaman berpirsê saxkirina laş e û Aşa Vahîşta bi saxkirina ruh ve girêdayî ye; her du bi hev re saxlemiya temam didin. Duaya mezin a bi navê Airyaman bixwe wek awayê herî bandorker ê saxkirinê dihate dîtin, ya herî hêzdar ji hemû gotinên saxkirinê. Ev yek têkiliya kûr a Airyaman bi saxlemî û saxkirina nexweşiyê re nîşan dide. Ev rola wî wek yazatayê saxkirinê aliyê herî taybet ê Airyaman e: xwedayetiya saxlemî û saxkirina nexweşiyê, hêza mezin a saxkirinê ya ku saxlemiyê dide û nexweşiyê dûr dixe. Airyaman herî zêde wek yazatayê saxkirinê hezkirî ye û gazî wî tê kirin: xwedayetiya saxlemî û başiya jiyanê ya ku bi hêsret tê xwestin, saxkerê mezin ê kevneşopiya zerdeştî.
Hevaltî, civak û zewac
Airyaman, bi rola xwe ya saxkirinê ve girêdayî, xwedayetiya hevaltî, civak û ahengê ye: dayînerê girêdanên baş û têkiliyên durust, ku bi taybetî li ser zewacê serwer e.
Navê Airyaman bixwe bi hevaltî, civak û girêdanên ku mirovan bi hev ve girê didin re têkildar e. Ew xwedayetiya li ser van serwer e: dayînerê hevaltî, aheng û têkiliyên baş. Ew mirovan bi hevalbendî û civakê bi hev ve girê dide, aheng û lihevhatinê pêş dixe û pevçûn û dijminatiyê dûr dixe: xwedayetiya girêdanên baş ên ku mirovan di hevaltî û aştiyê de bi hev ve girê didin. Airyaman bi taybetî li ser zewacê serwer e, girêdana yekbûnê ya di navbera mêr û jinê de. Di bereketxwestina merasîma zewacê de gazî wî tê kirin; jê tê xwestin ku bi aheng, saxlemî û têkiliyên baş bereketê bide vê yekbûnê. Ev têkiliya saxkirinê bi hevaltî û ahengê re lihevhatî ye; çimkî saxlemî û temamî bi têkiliyên baş û lihevhatinê ve girêdayî ne. Saxkirina ku Airyaman tîne ji nû ve sazkirina temamî, aheng û girêdanên baş ên civakê ye. Bi vî awayî rola Airyaman di hevaltî, civak û zewacê de bi rola wî ya saxkirinê ve ji nêz ve girêdayî ye: xwedayetiya girêdanên baş ên ku mirovan bi hev ve girê didin û ya aheng û saxlemiya ku ji wan tê. Airyaman wek xwedayetiya hevaltî, civak û zewacê û her wiha saxkirinê hezkirî ye û gazî wî tê kirin: xwedayetiya aheng û têkiliyên baş a ku bi hêsret tê xwestin.
Duaya yê bi hêsret tê xwestin
Di yek ji çar duayên mezin ên pîroz ên kevneşopiya zerdeştî de rêz ji Airyaman tê girtin, duaya bi navê wî. Tê de gazî wî wek yê bi hêsret tê xwestin tê kirin, xwedayetiya bi arzû tê xwestin û hezkirî: duayeke bi pîrozî û hêza herî bilind.
Di nav gotinên herî pîroz ên baweriya zerdeştî de çar duayên mezin bi devoka herî kevnar, gathayî, hene: gotinên sabît ên herî pîroz û hêzdar ên kevneşopiyê. Ya çaremîn a van bi navê Airyaman e, ji gotinên wê yên destpêkê. Tê de gazî xwedayetiyê wek Airyaman ê bi hêsret tê xwestin, bi arzû tê xwestin û hezkirî tê kirin, ji bo saxkirin, bereket û başiyê. Ev dua, bi heman devoka kevnar û pîroz a sirûdên pêxember Zerdeşt, xwedî pîroziya herî bilind e û wek ya herî bandorker ji hemû gotinên saxkirinê dihate dîtin. Ji bo saxkirina nexweşiyê û dûrxistina zirarê gazî wê dihate kirin û di bereketxwestina zewacê de dihate bikaranîn. Em li vir bi rêza ku hêjayî gotinên pîroz ên kevneşopiyeke olî ya mezin e navê vê duaya pîroz dibêjin û rêz jê digirin, li şûna ku gotinên wê yên pîroz ji nû ve binivîsin. Dua her wiha merasîma sereke ya îbadetê ya baweriyê bi dawî tîne û bi saxkirina mezin a ku dê di dawiya demê de bê ve girêdayî ye. Rêzgirtina Airyaman di vê duaya mezin a pîroz de cihê bilind ê xwedayetiya saxkirin û hevaltiyê nîşan dide: Airyaman ê bi hêsret tê xwestin ê ku di yek ji çar gotinên herî pîroz ên kevneşopiyê de gazî wî tê kirin. Rêzgirtina Airyaman berî her tiştî di vê duaya mezin de tê derbirin: xwedayetiya saxkirinê ya ku bi hêsret tê xwestin û di yek ji gotinên sabît ên herî pîroz ên baweriya zerdeştî de gazî wê tê kirin.
Saxkirina mezin di nûkirinê de
Aliyekî bi rûmet ê Airyaman rola wî di dawiya demê de ye; ew dê alîkariya rizgarkerê paşerojê bike da ku Fraşokeretî, nûkirina dawî ya cîhanê, û saxkirina mezin a ku dê hemû tiştên afirandî pak bike pêk bîne.
Di dîtina zerdeştî ya dawiya demê de, dema ku cîhan di nûkirina dawî de tê nûkirin û kamilkirin, Airyaman roleke bi rûmet digire. Li gor kevneşopiyê ew e yê ku dê alîkariya rizgarkerê paşerojê, Saoşyant, bike da ku nûkirin û saxkirina mezin a cîhanê pêk bîne. Di vê nûkirina dawî de Airyaman dê bi agirê pîroz re pakkirineke mezin pêk bîne; tê de hemû xerabî dişewite û ji holê radibe û hemû tiştên afirandî tên pakkirin, saxkirin û kamilkirin. Hemû nexweşî, mirin, dijminatî û pevçûn jî heta hetayê bi dawî dibin. Ev rol li xwedayetiya saxkirin, hevaltî û ahengê tê; çimkî di nûkirina dawî de saxkirina mezin a cîhanê û dawiya hemû dijminatî û pevçûnê dê pêk bên: saxlemî û ahenga kamil a tiştên afirandî yên ku hatine nûkirin. Bi vî awayî Airyaman bi hêviya dawî ya kevneşopiyê ve girêdayî ye: saxkirin û ahenga mezin a cîhana nûkirî, xwedayetiya saxkirinê ya ku dê alîkariya saxkirina dawî û temam a hemû tiştên afirandî bike. Ev rola di dawiya demê de, wek anînerê saxkirina mezin di nûkirinê de, aliyê herî bi rûmet ê Airyaman e. Ew xwedayetiya saxkirinê ya ku bi hêsret tê xwestin bi hêviya dawî ya saxlemî û ahenga kamil a cîhana nûkirî ve girê dide. Airyaman wek anînerê saxkirina mezin di dîtina zerdeştî de cihê xwe yê herî bilind digire.
Sembolîzm û wate
Airyaman berî her tiştî dîtina zerdeştî ya saxkirin, hevaltî û civakê temsîl dike: xwedayetiya saxlemî, aheng û girêdanên baş ên ku mirovan bi hev ve girê didin a ku bi hêsret tê xwestin. Ew wek yazatayê saxkirinê diyariya saxlemiyê û saxkirina nexweşiyê temsîl dike; wek xwedayetiya hevaltî û civakê jî girêdanên baş û ahenga ku mirovan bi hev ve girê didin.
Airyaman bi rola xwe ya di nûkirinê de her wiha hêviya mezin a saxkirina dawî ya cîhanê temsîl dike; ew dê alîkariya saxkirin û ahenga mezin a tiştên afirandî yên nûkirî bike. Di vê yekê de ew hêviya dawî ya saxlemî û ahenga kamil û dawiya hemû nexweşî û pevçûnê temsîl dike. Di van hemûyan de Airyaman di nav xwedayetiyên hezkirî yên kevneşopiya olî ya îranî de ye. Ew saxkirin, hevaltî, civak û saxkirina mezin a ku dê bê temsîl dike. Ew xwedayetiya saxlemî û ahengê ya ku bi hêsret tê xwestin e, yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê de li kêleka Aşa Vahîşta, û di yek ji çar duayên mezin ên pîroz de gazî wî tê kirin. Ew yek ji kesayetiyên hezkirî yên mîrata olî ya ku Kurd bi mîratgirên din ên kevneşopiya îranî re tê de hevpar in e. Dîtina saxkirin, hevaltî û saxkirina mezin a cîhanê ya ku ew temsîl dike yek ji dîtinên herî bi hêvî û bedew ên kevneşopiyê ye.
Airyaman û Kurd
Airyaman, wek xwedayetiyên din ên kevneşopiya zerdeştî, aîdî mîrata hevpar a kevnar a olî û mîtolojîk a gelên îranî ye: kevneşopiyeke ku Kurd, wek gelekî îranî, bi Farisan û gelên din ên cîhana îranî re tê de hevpar in. Dîtina saxkirin, hevaltî û civakê beşek ji mîrata kûr a tevahiya herêmê ye.
Ji bo Kurdan mîrata kevnar a olî ya îranî, di nav de dîtina zerdeştî ya saxkirin, hevaltî û saxkirina mezin a ku dê bê, beşek ji paşxaneya kûr a cîhana wan a çandî û ruhî ye. Nirxên ku Airyaman temsîl dike, saxlemî û saxkirin, hevaltî, aheng, civak û girêdanên baş ên ku mirovan bi hev ve girê didin, başiyên gerdûnî û domdar in ku ji bo her gelekî bi awayekî pir kûr deng vedidin. Helwesta rastgo û rast têgihiştina Airyaman wek beşek ji vê mîrata hevpar a îranî û zerdeştî ye, li şûna kesayetiyeke bi tenê kurdî; ew aîdî kevneşopiya hevpar a kevnar a olî ya gelên îranî ye. Kurd, wek gelekî îranî yê bi rehên kevnar di vê cîhanê de, bi mîratgirên din ên kevneşopiya îranî re di vê mîratê de hevpar in, ku xwedayetiya saxkirin û hevaltiyê beşek ji wê ye. Ji ber vê yekê, dema em Airyaman didin nasîn, em kesayetiyekê ji mîrata hevpar a kevnar a îranî ya ku Kurd mîratgirên wê ne didin nasîn: xwedayetiya saxkirin, hevaltî û civakê ya ku bi hêsret tê xwestin, ku nirxên wê yên saxlemî, aheng û têkiliyên baş di nav başiyên herî gerdûnî û domdar de ne.
Nîqaş û têgihiştinên şaş
Ma Airyaman xwedayekî serbixwe ye? Na; di têgihiştina zerdeştî de Airyaman yazata ye, yek ji heyînên xwedayî yên xêrxwaz ên ku Xwedayê yekane, Ahûra Mazda, ji bo parastina afirandina baş afirandine û bi vî awayî hêjayî rêzgirtinê ye. Ji wî herî baş wek xwedayetiyekê ku xizmeta Xwedayê yekane dike tê têgihiştin, ne wek xwedayekî serbixwe: yazatayê saxkirin û hevaltiyê, ku Xwediyê Zana bi wî saxlemî, aheng û saxkirina mezin dide. Ev têgihiştin xwezaya bingehîn a yekxwedaperest a baweriyê diparêze; tê de yazata rêyên kiryar û rêzgirtina Xwedayê yekane ne.
Ma kesayetiya Airyaman kevnar e an pêşketineke paşîn e? Ev pirseke balkêş a zanyariyê ye. Airyaman xwedayetiyeke kevnar e ku hemberê wî di kevneşopiya kevnar a hindî ya têkildar de heye; li wir xwedayetiyeke bi nav û xwezayeke nêzîk tê dîtin. Ev yek ji bo kesayetiya hevaltî û civakê rehên kûr ên hindo-îranî pêşniyar dike. Di heman demê de hin zanyaran pêşniyar kirine ku yazatayê zerdeştî yê saxkirinê, bi kêmanî heta radeyekê, ji gotinên destpêkê yên duaya mezin a bi navê wî pêş ketiye; tê de dibe ku peyv di destpêkê de bi wateya civak an girêdana hevaltiyê bûbe. Helwesta rastgo ev e ku Airyaman têgîneke kevnar a bi hevaltî û civakê re têkildar e, di kevneşopiya pêşketî de wek yazatayê saxkirin û hevaltiyê tê rêzgirtin, û pêşketina tam a vê kesayetiyê mijara nîqaşên zanistî ye. Ya zelal xwezaya dewlemend û hezkirî ya Airyaman di kevneşopiyê de ye: xwedayetiya saxkirin, hevaltî û saxkirina mezin a ku dê bê.
Ma Airyaman bi taybetî kesayetiyeke kurdî ye? Na; ew wek xwedayetiyên din ên kevneşopiya zerdeştî aîdî mîrata hevpar a kevnar a olî ya îranî ye: kevneşopiyeke ku Kurd bi Farisan û gelên din ên cîhana îranî re tê de hevpar in, li şûna kesayetiyeke bi tenê kurdî. Kurd wek gelekî îranî bi cîranên xwe re di vê mîrata berfireh û kevnar de hevpar in, ku Airyaman beşek ji wê ye.
Mijarên têkildar
Ahûra Mazda: Xwediyê Zana, ku Airyaman xizmeta wî dike
Aşa Vahîşta: nemirê pîroz ê rastiyê, hêza din a saxkirinê
Fraşokeretî: nûkirin, dema ku Airyaman saxkirina mezin tîne
Saoşyant: rizgarkerê ku Airyaman di nûkirinê de alîkariya wî dike
Haurvatat û Ameretat: nemirên pîroz ên temamî û nemiriyê
Atar: agirê pîroz, bi Airyaman re di pakkirina mezin de
Aşî: yazataya xelatê, ku ji aliyê koknasiyê ve bi Airyaman re nêzîk e
Zerdeşt: pêxemberê ku dua bi devoka wî ya gathayî hatiye nivîsandin
Pirsên pir tên pirsîn
Di Zerdeştîtiyê de Airyaman kî ye?
Airyaman di kevneşopiya zerdeştî de yazata, an xwedayetiya saxkirin, hevaltî û civakê ye. Ew xwedayetiya saxlemiyê ye ku nexweşiyê sax dike û zirarê dûr dixe û xwedayetiya hevaltî, aheng û civakê ye ku mirovan bi hev ve girê dide û li ser zewacê serwer e. Ew li kêleka Aşa Vahîşta wek yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê de tê jimartin, di yek ji çar duayên mezin ên pîroz de gazî wî tê kirin û dê di nûkirina cîhanê de alîkariya anîna saxkirina mezin bike.
Navê Airyaman çi wateyê dide?
Navê Airyaman kevnar e, bi ramanên hevaltî, civak û girêdana ku mirovan bi hev ve girê dide re têkildar e û ji wî wek xwedî hişekî birûmet tê têgihiştin. Ew bi peyvên hevaltî, hevalbendî û civak an eşîrê re ji nêz ve têkildar e. Pir caran Airyaman bi peyveke li kêleka navê wî tê bi navkirin ku tê wateya yê bi hêsret tê xwestin, yê bi arzû tê xwestin û hezkirî. Bi vî awayî ew wek Airyaman ê bi hêsret tê xwestin tê nasîn, ku ji bo saxkirin û ahenga ku tîne bi dilgermî tê xwestin.
Çima Airyaman bi saxkirinê re têkildar e?
Airyaman xwedayetiya mezin a saxkirinê ye: dayînerê saxlemiyê û saxkerê nexweşiyê. Tê gotin ku çareseriya hemû nexweşiyan li cem wî heye û ji bo saxlemî û parastina li dijî nexweşiyê gazî wî tê kirin. Ew bi nemirê pîroz Aşa Vahîşta re wek yê herî pêş di nav hêzên saxkirinê de ji nêz ve girêdayî ye; di hin têgihiştinan de Airyaman laş sax dike û Aşa Vahîşta ruh sax dike. Duaya mezin a bi navê wî bixwe wek ya herî bandorker ji hemû gotinên saxkirinê dihate dîtin.
Duaya bi navê Airyaman çi ye?
Di nav gotinên herî pîroz ên baweriya zerdeştî de çar duayên mezin bi devoka herî kevnar, gathayî, hene. Ya çaremîn bi navê Airyaman e, ji gotinên wê yên destpêkê. Tê de ji bo saxkirin û bereketê gazî xwedayetiya hezkirî ya ku bi hêsret tê xwestin tê kirin. Ew xwedî pîroziya herî bilind e, wek ya herî bandorker ji hemû gotinên saxkirinê dihate dîtin, di bereketxwestina zewacê de tê bikaranîn û merasîma sereke ya îbadetê ya baweriyê bi dawî tîne. Li vir bi rêz navê wê tê gotin û rêz jê tê girtin, li şûna ku gotinên wê yên pîroz ji nû ve bên nivîsandin.
Rola Airyaman di nûkirinê de çi ye?
Di dîtina zerdeştî ya dawiya demê de Airyaman dê alîkariya rizgarkerê paşerojê, Saoşyant, bike da ku Fraşokeretî, nûkirina dawî ya cîhanê, pêk bîne. Di vê nûkirinê de Airyaman dê bi agirê pîroz re pakkirineke mezin pêk bîne; tê de hemû xerabî dişewite û ji holê radibe û hemû tiştên afirandî tên saxkirin û kamilkirin. Hemû nexweşî, mirin, dijminatî û pevçûn jî heta hetayê bi dawî dibin. Ev saxkirina mezin li xwedayetiya saxkirin û ahengê tê.
Ma Airyaman kesayetiyeke kurdî ye?
Airyaman aîdî mîrata hevpar a kevnar a olî ya zerdeştî û îranî ye: kevneşopiyeke ku Kurd bi Farisan û gelên din ên cîhana îranî re tê de hevpar in, li şûna kesayetiyeke bi tenê kurdî. Kurd, wek gelekî îranî yê bi rehên kevnar di vê cîhanê de, bi cîranên xwe re di vê mîratê de hevpar in, ku xwedayetiya saxkirin û hevaltiyê beşek ji wê ye. Nirxên saxlemî, aheng û civakê yên ku ew temsîl dike başiyên gerdûnî û domdar in.
Çavkanî û xwendina bêtir
Airyaman - Ansîklopediya Îranîka
Airyaman ishya (duaya gathayî) - Wîkîpediya
Ferişte û yazatayên zerdeştî - avesta.org
Kurdish-History.com: Aşa Vahîşta
Kurdish-History.com: Fraşokeretî