Maʿnu navê çend hukumdaran bû. Pereyên bi dîrok nasnameyên kesan di nav dîroka xanedana dirêj de cuda dikin.

Pişta pereya zîvîn bi çar rêzên tîpên Yewnanî yên navê Şah Mannos Philoromaios di nav çarçoveya xalî de
Pereya Edessayê ya bi Maʿnu VIII ve girêdayî, 167–169 PZ; Berlîn 18312234, Bernhard Weisser. Nivîsa piştê navê şahê dide; rûyê din Lucius Verus e. Berlin, Münzkabinett der Staatlichen Museen · 18312234 · Photograph: Bernhard Weisser · Public Domain Mark 1.0 · Reproduced without creative changes.

Navekî dubare dîrok dixwaze

Maʿnu û Abgar navên şahî yên gelemperî bûn. Timothy Scott Wardle wan wek navên cureya bakurê Erebistanê dibîne û kêmbûna çavkaniyên destpêkê destnîşan dike. [1] Jînenîgariya Mannus dîrok an belgeyeke naskirinê dixwaze. Li vir pereyên sedsala duyem mînak in; hemû bûyerên xanedana bi yek kesî ve nayên girêdan.

Edessa di nav hêzên mezin de

Edessa, Urhai ya kevn û Urfaya îro, paytexta şahnişîneke biçûk a Mezopotamyaya Jorîn bû. Samuel Lieu bandora çandî ya Partan û rola zêde ya Romayê piştî hatina Trajan di 114 de dibêje. [2] Bajar, şahnişîn, parêzgeh û xanedan cuda ne; guherîna erdnîgariyê ne rakirina hemû saziyan di yek demê de bû.

Pere navê Maʿnu dide

RPC IV.3 cureya demkî 6484 pereya tevliheviya sifirê bi Maʿnu VIII ve girêdide. Portreya bi rih û tîara û nivîsa Estranghelo Şah Maʿnu bi 167–179, belkî 167–169, tê dîrokkirin. [3] Nav, wêne û dem dikarin bên kontrolkirin. Îhtîmala dîrokê û jimareya demkî divê bên parastin.

Portreyên Romayî û sernav

Cureya zîvîn 6489 Lucilla bi Şah Maʿnu Philoromaios û Demeter/Ceres re dide. [4] Pereya Berlînê ya wêneya vir cureya 6493 e: Lucius Verus li pêş, çar rêz li pişt. Dîrok 167–169, giranî 3,30 gram, qeter 19 mîlîmetre. [5] Philoromaios dostê Romayiyan e; portreya emperatorkê ne Maʿnu ye.

Ol belgeya taybet dixwaze

Wardle efsaneya Abgar V ji belgeyên nîqaşkirî yên xirîstiyaniya Abgar VIII cuda dike. Civakeke xirîstiyan ne şahê veguherî ye û nayê veguhastin Maʿnu. [1] Lieu dibistan û nakokiyên girêdayî Nestoriyos paşdetir dide. [2] Navê Suryanî-Nestorî ji bo hemû şahnişîna destpêkê serdeman tevlihev dike.

Dawiyên cuda

Wardle 212/13 dawiya qonaxeke şahî û koloniya Romayî, 239 vegerandin û heta 242 kontrola Romayê dide; berdewamiya paşê nezelal e. [1] Lieu rakirina dawî 249 dide. [2] Ev guherînên saziyî ne, ne saltaneta kesane ya her Maʿnu. Pereyên sedsala duyem divê ji wan cuda bimînin.

Mîrasa herêmî ya bi belge

Riha û derdor xwedî dîrokên Aramî, Erebî, Romayî, Partî û Xirîstiyanî ne. Navê Kurdî yê îro nasnameya her şahê kevn nasêlimîne. Belgeya dîrokkirî, sernava xwendinbar û tiştê naskirî çîrokeke ku tê kontrolkirin didin, ne jînenîgariyeke ji gelek kesan hatiye çêkirin.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Timothy Scott Wardle, Abgarids of Edessa, Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage (2011), electronic edition; names, sources, religion and chronology.
  2. Samuel N. C. Lieu, Edessa, Encyclopaedia Iranica (1997; updated 2015); city, Roman–Parthian setting and later religious history.
  3. Roman Provincial Coinage IV.3, temporary type 6484; Maʿnu portrait and Estranghelo royal legend, dating and specimens.
  4. Roman Provincial Coinage IV.3, temporary type 6489; Lucilla, Greek royal title and Demeter/Ceres reverse.
  5. Münzkabinett, Staatliche Museen zu Berlin, coin 18312234; Maʿnu VIII issue, Lucius Verus and Greek reverse, RPC IV.3 6493/3. Photograph: Bernhard Weisser; Public Domain Mark 1.0.