مێژووی کوردمێژوو، کولتوور و میرات

گۆڤاری مێژووی کورد

ئەرشیفی مێژووی کورد

1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.

مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

ئاشکراکردنی کەسایەتییە مەزنەکان: کەسایەتییە سەرەکییەکانی مێژووی نوێی کورد

مێژووی گەلی کورد دەوڵەمەند و فرەجۆرە و بە قووڵی لەگەڵ ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا تێکئاڵاوە. تێگەیشتن لەم مێژووە پێویستی بە لێکۆڵینەوە لە کەسایەتییە سەرەکییەکانی هەیە؛ ئەو کەسایەتییە مێژووییە کوردانەی بە درێژایی دەیەکان مێژووی کوردیان داڕشتووە. ئەم بابەتەی بلۆگ لە ژیان و بەشدارییەکانی کەسایەتییە گشتییە دیارە کوردەکان دەکۆڵێتەوە کە ڕۆڵی چارەنووسسازیان لە جووڵانەوە مێژووییە جیاوازەکان و دیپلۆماسیدا گێڕاوە، و ئێمە بەناو پێکهاتە ئاڵۆزەکەی کولتوور و میراتی کوردستاندا دەبات.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

بنەچە نەگوتراوەکان: گەڕاندنەوەی میراتی کوردیی خواردنە دڵخوازەکانت

پێشەکی: گەشتێکی چێشتلێنان بۆ کوردستان. کاتێک بیر لە خواردنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکەینەوە، زۆرجار بەقلاوە، کەباب و دۆڵمە دێنە بیرمان. ئەم خواردنە خۆشتامانە دڵ و هەستی تامی خەڵکی سەرانسەری جیهانیان ڕفاندووە. بەڵام بنەچەکانیان زۆرجار بە هەڵە بە ئەوانی دیکەوە دەبەسترێتەوە و لە تۆمارەکانی مێژوو و سنوورە گۆڕاوەکانی ئیمپراتۆریەتەکاندا ون دەبن. ئەم بابەتەی بلۆگ گەشتێک دەست پێ دەکات بۆ ئاشکراکردنی میراتە ڕەگداکوتاوە کوردییەکەی ئەم خواردنە خۆشەویستانە؛ مێژووێک کە وەک خودی خواردنەکان دەوڵەمەند و پڕتامە

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

بنەچە نەگوتراوەکان: گەڕاندنەوەی میراتی چێشتلێنانی کوردی

پێشەکی: گەشتێکی چێشتلێنان بۆ دڵی کوردستان. خواردن تەنها خۆراک نییە؛ تۆمارێکی زیندووی مێژوو، کولتوور و ناسنامەی گەلێکە. هەر خواردنێک چیرۆکێک دەگێڕێتەوە؛ گێڕانەوەیەک کە لە دەزووەکانی نەریتە کۆنەکان، دیمەنە جوگرافییەکان و یادەوەریی هاوبەشی نەوەکان چنراوە. بەڵام لە پێکهاتە ئاڵۆزەکەی مێژووی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەندێک لەم چیرۆکانەی چێشتلێنان لەبەرچاو ون کراون، بنەچەکانیان بە هەڵە بە ئەوانی دیکەوە بەستراونەتەوە و کولتوورە زاڵەکانی دراوسێ میراتەکەیان بە هی خۆیان داناوە

وتارەکە بخوێنەوە
هونەر و کولتووری کوردی · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

گەڕاندنەوەی میراتی چێشتلێنانمان: بنەچە کوردییەکانی خواردنە دڵخوازەکانت

خواردن تەنها خۆراک نییە؛ تۆمارێکی زیندووی مێژوو، کولتوور و ناسنامەی گەلێکە. هەر خواردنێک چیرۆکێک دەگێڕێتەوە؛ گێڕانەوەیەک کە لە دەزووەکانی نەریت، جوگرافیا و یادەوەریی هاوبەشی نەوەکان چنراوە. بۆ گەلی کورد، کە نەتەوەیەکی خاوەن میراتێکی دەوڵەمەند و کۆنە، ئەمە بەتایبەتی ڕاستە. بەڵام بۆ ماوەیەکی زۆر درێژ پێکهاتە زیندوو و فرەجۆرەکەی خواردنی کوردی لە سێبەردا ماوەتەوە و بنەچەکانی زۆرجار بە هەڵە بە کولتوورە زاڵەکانی ئەو ناوچانەوە بەستراونەتەوە کە کوردەکان بە درێژایی مێژوو تێیاندا ژیاون.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

بنەچە نەگوتراوەکان: گەڕاندنەوەی میراتی کوردیی خواردنە دڵخوازەکانت

خواردن تەنها بۆ تێرکردن نییە؛ چیرۆک، مێژوو و میراتە. بە درێژایی سەدەکان زۆر دەزوو لە پێکهاتە دەوڵەمەندەکەی خواردنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بە یەکەوە چنراون. بەڵام هەندێکیان، بەتایبەتی ئەوانەی گەلی کورد، یان پشتگوێ خراون یان بە ئەنقەست بە هەڵە بە هی ئەوانی دیکە دانراون. ئەم وتارە بۆ گەڕاندنەوەی گێڕانەوەکە لە بنەچە و کاریگەرییە کوردییەکان لەسەر بەقلاوە، کەباب، دۆڵمە و کەلەپاچە (پاچە) دەکۆڵێتەوە؛ ئەو خواردنانەی کە زۆرجار بە نەریتەکانی خواردنی تورکی، عێراقی، سووری یان ئێرانی دەبەسترێنەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

گەڕاندنەوەی میراتی خواردن: ڕەگ و ڕیشە کوردییەکانی خواردنە دڵخوازەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست

پێشەکی: کاتێک پارچەیەک بەقلاوەی شیرین و گوێزدار دەخۆیت یان چێژ لە کەبابێکی ئاودار وەردەگریت، چ کولتوورێکی خواردنت بیر دەکەوێتەوە؟ بۆ زۆر کەس، وەڵامەکە تورکی، یۆنانی یان ڕەنگە فارسی بێت. هەرچەندە ئەم کولتوورانە بە شێوەیەکی حاشاهەڵنەگر بەشدارییان لە ڕەنگاڵەی دەوڵەمەندی خواردنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا کردووە، زۆرێک لەم خواردنە دڵخوازانە ڕەگ و ڕیشەیەکی قووڵتر و کۆنتریان لە خاک و کولتوورێکدا هەیە کە زۆرجار پشتگوێ دەخرێت: کوردستان. گەلی کورد گرووپێکی نەتەوەیی ڕەسەنی ناوچەیەکی شاخاوییە کە بەشێک لە تورکیا، ئێران، عێراق و سووریا دەگرێتەوە و میراتێکی زیندووی خواردنی هەیە.

وتارەکە بخوێنەوە
خواردنە کوردییەکان · 22ی تشرینی یەکەمی 2025

لە سنوورەکان تێپەڕ: ئاشکراکردنی ڕەگ و ڕیشە کوردییەکانی خواردنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست

دیمەنی خواردنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ڕەنگاڵەیەکی دەوڵەمەندە کە لە سەدەها ئاڵوگۆڕی کولتووری، بازرگانی و نەریت تەنراوە. بەڵام لە ناو ئەم پێکهاتە زیندووەدا، بەشداریی یەکێک لە کۆنترین و گەورەترین گەلە ڕەسەنەکانی ناوچەکە، کوردەکان، زۆرجار پشتگوێ دەخرێت یان لە کولتووری خواردنی نەتەوەیی ئەو وڵاتانەدا دەتوێتەوە کە تێیاندا دەژین. لە چیاکانی کوردستانەوە، ناوچەیەک کە بەشێک لە تورکیا، عێراق، سووریا و ئێرانی ئەمڕۆ دەگرێتەوە، میراتێکی خواردن سەرچاوە دەگرێت کە بە ئەندازەی خودی خاکەکە کۆنە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 21ی تشرینی یەکەمی 2025

بیداریی نەتەوەیی کورد لە سەدەی 19دا: گەشتێک بەناو مێژووی کورددا

سەدەی 19 بۆ زۆر نەتەوە لە سەرانسەری جیهاندا سەردەمێکی چارەنووسساز بوو و داواکاریی سەربەخۆیی و ناسنامەی نەتەوەیی لە ڕێڕەوەکانی مێژوودا دەنگی دەدایەوە. یەکێک لەم بیدارییە گرنگانە لە نێوان گەلی کورددا ڕووی دا؛ ئەوان گەشتێکی قووڵیان بۆ جێگیرکردنی ناسنامەی کولتووریی خۆیان دەست پێ کرد و لە ناو ئاڵۆزییەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و دەوڵەتی فارسدا ڕێگای خۆیان دۆزییەوە. ئەم وتارە بیداریی نەتەوەیی کورد، بزووتنەوە مێژووییە جۆراوجۆرەکان و دیپلۆماسییەکەیان و ڕۆڵی کەسایەتییە گشتییە سەرەکییەکان دەخاتە ڕوو.

وتارەکە بخوێنەوە
دەوڵەتە کوردییەکان · 20ی تشرینی یەکەمی 2025

کوردە خۆڕاگرەکان: لێکۆڵینەوە لە ڕۆڵیان لە ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا

مێژووی کورد بە ڕەنگاڵەی فراوانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەوە تێکەڵ بووە. کوردەکان وەک گرووپێکی نەتەوەیی زیندوو بە مێژووی تایبەتیی خۆیان، لە بوارە کۆمەڵایەتی، سیاسی و کولتوورییەکانی ئیمپراتۆریەتەکەدا ڕۆڵی چارەنووسسازیان گێڕا. ئەم وتارە لایەنە جۆراوجۆرەکانی ژیانی کورد لەم سەردەمەدا دەکۆڵێتەوە و کەسایەتییە مێژووییەکانی کورد، بەشدارییەکانیان و گرنگیی کولتوور و میراتی کوردستان لە چوارچێوەی عوسمانیدا دەخاتە ڕوو.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 20ی تشرینی یەکەمی 2025

میراتی ئەلعەزیز موحەممەد کوڕی غازی، میری گەنجی ئەیووبیی حەلەب

ئەلعەزیز موحەممەد کوڕی غازی، کەسایەتییەکی دیاری بنەماڵەی ئەیووبی، تەنها فەرمانڕەوایەک نەبوو؛ ڕۆڵێکی چارەنووسسازی لە داڕشتنی مێژووی حەلەبدا گێڕا. لە دەوروبەری ساڵی 1213دا لەدایک بوو و دوای کارەساتێکی کەسی، مردنی باوکی ئەززاهیر غازی، گەیشتە دەسەڵات. وەک نەوەی سەلاحەدینی بەناوبانگ، پێگەکەی هەم ئیمتیازێک و هەم ئاستەنگێک بوو. ئەم وتارە ژیان و دەسەڵاتدارییەکەی و ئەوە دەخاتە ڕوو کە چۆن ئەزموونەکانی سەرەتای ژیانی کاریگەرییان لەسەر سەرکردایەتییەکەی دانا و شوێنەوارێکی بەردەوامیان لە حەلەب بەجێ هێشت.

وتارەکە بخوێنەوە
هونەر و کولتووری کوردی · 19ی تشرینی یەکەمی 2025

ئاشکراکردنی کولتوور و ناسنامەی کوردی لە ڕێگەی مێژووەوە

ڕەنگاڵەی دەوڵەمەندی مێژووی کورد بە داوە ئاڵۆزەکانی ناسنامەی کولتووری، گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتی و ململانێ سیاسییەکان تەنراوە. گەلی کورد، کە لە چەند وڵاتێکدا دەژی، لەوانە عێراق، تورکیا، ئێران و سووریا، ناسنامەیەکی کولتووریی تایبەتی پاراستووە کە بە درێژایی سەدەکانی تەنگانە بەردەوام بووە. لەم وتارەدا لایەنە جۆراوجۆرەکانی کولتوور و میراتی کوردستان، کەسایەتییە دیارەکانی مێژووی کورد و بزووتنەوە مێژووییەکان و دیپلۆماسییەکەیان دەخەینە ڕوو کە ناسنامەی ئەوانیان داڕشتووە.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 18ی تشرینی یەکەمی 2025

سەرهەڵدان و میراتی ئەلمەلیک ئەسساڵح نەجمەدین ئەیووب لە بنەماڵەی ئەیووبیدا

ئەلمەلیک ئەسساڵح نەجمەدین ئەیووب، کە بە ئەبولفوتوحیش ناسراوە، کەسایەتییەکی چارەنووسسازی بنەماڵەی ئەیووبی بوو و لە 1240 تا 1249 حوکمڕانیی میسری کرد. دەسەڵاتدارییەکەی بە جووڵەی سیاسی، ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازی و کاریگەریی بەردەوام لەسەر ناوچەکە ناسراوە. ئەم لێکۆڵینەوەیە ساڵەکانی پێکهاتنی کەسایەتی، گەیشتنی بە دەسەڵات و کاریگەرییە بەردەوامەکەی لەسەر بنەماڵەی ئەیووبی و ناوچەکە دەگرێتەوە. لە 5ی تشرینی دووەمی 1205دا لەدایک بوو؛ باوکی ئەلکامل، سوڵتانی ئەیووبی، و دایکی کەنیزەیەکی نووبی بە ناوی وەرد ئەلمونا بوو.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 18ی تشرینی یەکەمی 2025

سەرهەڵدانی میرنشینە کوردییەکان: گەشتێک بەناو کاتدا

میرنشینە کوردییەکان، کە لایەنێکی سەرنجڕاکێشی مێژووی کوردن، تەنینێکی دەوڵەمەندی کولتوور، ناسنامە و خەبات ڕەنگ دەدەنەوە. بە درێژایی سەدەکان، کوردەکان بوارێکی خۆبەڕێوەبردن و دەربڕینی کولتوورییان بۆ خۆیان دروست کردووە لە ناوچەیەکدا کە زۆرجار تووشی ململانێ و وەرچەرخانی مێژوویی قووڵ بووە. ئەم نووسینەی بلۆگەکە سەرهەڵدانی ئەم میرنشینانە دەکۆڵێتەوە و کاریگەرییان لەسەر کولتوور و میراتی کوردستان، کەسایەتییە مێژووییە سەرەکییە کوردەکانیان و کاریگەریی بەردەوامیان لەسەر کۆمەڵگەی هاوچەرخ دەخاتە بەرباس.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 17ی تشرینی یەکەمی 2025

ڕەگەکانی خۆڕاگری: ئاشکراکردنی سەرچاوەکانی گەلی کورد

چیرۆکی گەلی کورد تەنینێکی دەوڵەمەندە کە بە ڕیشەکانی خەبات، سەرکەوتن و هەستێکی بەردەوامی ناسنامە دروست بووە. کاتێک ئەم گەشتە بەناو مێژووی کورددا دەست پێدەکەین، سەرچاوەکان، کولتوور و ئەو کەسایەتییە یەکلاکەرەوانە دەکۆڵینەوە کە ئەم کۆمەڵگە زیندووەیان شێوە پێداوە. گەلی کورد، کە لە ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بڵاو بووەتەوە و بە شێوەیەکی سەرەکی لە بەشەکانی تورکیا، ئێران، عێراق و سووریا دەژیت، میراتێکی کولتووریی زیندووی هەیە کە خەبات و ئاواتەکانی ڕەنگ دەداتەوە. ئەم وتارە ڕووناکی دەخاتە سەر پاشخانی مێژوویی ئەوان، کەسایەتییە ناسراوە گرنگە کوردەکان و پەرەسەندنی ناسنامەیان.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 16ی تشرینی یەکەمی 2025

وانەکانی مێژووی کورد بۆ کۆمەڵگەیەکی هاوچەرخی ڕووناکتر

مێژووی کورد دەوڵەمەند و ئاڵۆزە و وانەی قووڵی تێدایە کە ئەمڕۆش دەنگدانەوەیان هەیە. بە وردبوونەوە لە مێژووی کورد، هەم ئەو خەباتانە دەناسین کە گەلی کورد بەسەریدا تێپەڕیوە و هەم خۆڕاگری، دیپلۆماسی و دەوڵەمەندیی کولتووریی ئەو گەلە ئاشکرا دەکەین. بە لێکۆڵینەوە لە کەسایەتییە مێژووییە کوردەکان و بەشدارییەکانیان، دەتوانین تێبگەین ئەم وانانە چۆن پەیوەندییان بە ئاستەنگەکانی ئەمڕۆمانەوە هەیە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 15ی تشرینی یەکەمی 2025

داهاتووی ناسنامەی کوردی لە جیهانێکی بەجیهانیبوودا

لەگەڵ بەردەوامبوونی بەجیهانیبوون لە شێوەدان و دووبارە پێناسەکردنەوەی ناسنامەکان لە سەرانسەری جیهاندا، داهاتووی ناسنامەی کوردی هەم ئاستەنگ و هەم دەرفەت لەخۆ دەگرێت. گەلی کورد، بە مێژووی دەوڵەمەند، زمانی جیاواز و کولتووری زیندووی خۆیەوە، بەناو دۆخێکی ئاڵۆزدا تێدەپەڕێت کە تێیدا نەریتەکانی لەگەڵ کاریگەرییە نوێکان تێکەڵ دەبن. ئەم وتارە لێکەوتەکانی پەیوەستبوونی جیهانی لەسەر ناسنامەی کوردی دەکۆڵێتەوە و بابەتە سەرەکییەکانی وەک کولتوور و میراتی کوردستان، ڕۆڵی کەسایەتییە ناسراوە کوردەکان و گرنگیی بزووتنەوە مێژووییە کوردییەکان و دیپلۆماسی دەخاتە بەرباس.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 14ی تشرینی یەکەمی 2025

میراتی مەلیک ئەوحەد: ئەو میری ئەیوبییەی مەیافارقین و ناوچەکانی دەوروبەری شێوە پێدا

مەلیک ئەوحەد نەجمەدین ئەیوب کوڕی عادل ئەبوبەکر کوڕی نەجمەدین ئەیوب، کە لە 1210 کۆچی دوایی کرد، کەسایەتییەکی گرنگی بنەماڵەی ئەیوبی بوو. وەک سێیەم میری میرنشینی دیار بەکر، کە بنکەکەی لە مەیافارقین بوو، لە ماوەی فەرمانڕەواییەکەیدا لە 1200 بۆ 1210ی زایینی، کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر دۆخی سیاسی و سەربازیی ناوچەکە دانا. ئەوحەد، کە کوڕی سوڵتان عادلی یەکەمی میسر بوو، بە بڕیار و کردارە سەربازییەکانی هەم میرنشینەکەی شێوە پێدا و هەم کاریگەریی لەسەر ئیمپراتۆریەتی فراوانتری ئەیوبی دانا.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 14ی تشرینی یەکەمی 2025

ناساندنی کەسایەتییە دیارە کوردەکان: گەشتێک بە مێژووی جیهاندا

پێکهاتە دەوڵەمەندەکەی مێژووی کورد بە چیرۆکە ناوازەکانی کەسایەتییە بەرچاوەکانی تێکچنراوە. بە درێژایی سەردەمەکان، چەندین کەسایەتیی گشتیی کورد سەریان هەڵداوە و لە بوارە جۆراوجۆرەکاندا، لەوانە سیاسەت، ئەدەب و هونەر، شوێنەواری نەسڕاوەیان بەجێ هێشتووە. ئەم وتارە لە ژیان و میراتی کەسایەتییە مێژووییە دیارە کوردەکان دەکۆڵێتەوە، کە بەشداریی بەرچاویان هەم لە کولتوور و میراتی کوردستان و هەم لە خودی مێژووی جیهاندا کردووە. ئەم کەسانە بە دەستکەوت و خەباتەکانیان بزووتنەوە مێژووییە کوردییەکان و دیپلۆماسییان داڕشتووە و پیشانیان داوە ناسنامەی کوردی بە تێپەڕینی کات چۆن پەرەی سەندووە.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 14ی تشرینی یەکەمی 2025

گرنگیی شێخ سەجادین لە ئێزدایەتیدا و ڕۆڵەکەی وەک پەیامگەیەنەری مەرگ

شێخ سەجادین، کە بە سەجادەدینیش ناسراوە، کەسایەتییەکی ناوەندییە لە ئێزدایەتیدا؛ ئایینێک کە پڕە لە نەریتی دەوڵەمەند و ڕۆحانیەتی قووڵ. شێخ سەجادین کە وەک یەکێک لە حەوت بوونەوەرە خوداییەکە ڕێزی لێ دەگیرێت، بە پەیامگەیەنەری خودا لەسەر زەوی دەبینرێت. ئەو وەک یەکێک لە چوار کوڕەکەی ئێزدینا میر دەناسرێت، لەگەڵ ناسردین، شێخ شەمس و فەخرەدین. هەر یەکێک لەم کوڕانە تایبەتمەندیی ڕۆحانیی بەهێز بەرجەستە دەکات و ڕۆڵێکی گرنگ لە زنجیرەی نەریتی باوەڕە ئێزدییەکاندا دەگێڕێت. لە بیری ئێزدیدا، شێخ سەجادین تەنها کەسایەتییەکی پەرستراو نییە؛ ئەو بەشێکی گرنگ لە ژیانی دوای مەرگدا دەگرێتە ئەستۆ و لەگەڵ ناسردین کار دەکات، کە بە فریشتەی مەرگ دادەنرێت.

وتارەکە بخوێنەوە
هونەر و کولتووری کوردی · 13ی تشرینی یەکەمی 2025

زمانی کوردی: بەڵگەیەکی زیندووی کولتوور و میراتی کوردستان

زمانی کوردی، کە بە کوردیش ناسراوە، تەنها ئامرازێکی پەیوەندیکردن نییە، بەڵکو هەڵگری مێژوو، کولتوور و ناسنامەی دەوڵەمەندی گەلی کوردە. بە ئەلفوبێ، شێوەزار و وشە تایبەتەکانی، زمانی کوردی بە درێژایی سەدەکان پەرەسەندنێکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە و بە ڕووداوە مێژووییەکان، ئاڵوگۆڕی کولتووری و ڕۆحی خۆڕاگریی قسەپێکەرانی داڕێژراوە. لەم وتارەدا، لە پەرەسەندنی زمانی کوردی، دۆخی ئێستای و هەوڵەکانی پاراستنی ئەم بەشە بەنرخەی کولتوور و میراتی کوردستان دەکۆڵینەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 13ی تشرینی یەکەمی 2025

ڕۆڵی پیرۆزی شێخ ناسردین لە باوەڕە ئێزدییەکان و ژیانی دوای مەرگدا

شێخ ناسردین، کە بە مەلەک ناسردین یان ناصرالدینیش ناسراوە، کەسایەتییەکی گرنگە لە ڕۆحانیەتی ئێزدیدا. وەک یەکێک لە حەوت بوونەوەرە خوداییەکە ڕێزی لێ دەگیرێت کە خودا کاروباری جیهانی پێ سپاردوون. شێوە زەمینییەکەی وەک یەکێک لە چوار کوڕەکەی ئێزدینا میر دەناسرێت، لەگەڵ شێخ شەمس، فەخرەدین و سەجادین، کە وەک باوەگەورەکانی چوار ڕەچەڵەکی شێخە شەمسانییەکان دەناسرێن. ئەم بابەتەی بلۆگ ڕۆڵی پیرۆزی شێخ ناسردین دەکۆڵێتەوە و گرنگییەکەی لە باوەڕە ئێزدییەکان و چەمکی ژیانی دوای مەرگدا دەخاتە ڕوو.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 12ی تشرینی یەکەمی 2025

پاراستنی مێژووی کورد: مۆزەخانە و دەستپێشخەرییەکانی ڕێزگرتن لە میراتە دەوڵەمەندەکەی کوردستان

پاراستنی مێژووی کورد هەوڵێکی گرنگە کە خۆڕاگری و ڕۆحی گەلی کورد ڕەنگ دەداتەوە. بەو ڕابردووە دەوڵەمەندەی کە بە تێکەڵەیەک لە کولتوور، خەبات و سەرکەوتن ناسراوە، تێگەیشتن لەم میراتە بۆ نەوەکانی داهاتوو پێویستە. بە خۆشییەوە، مۆزەخانە و دەستپێشخەریی زۆر هەن کە خۆیان تەرخان کردووە بۆ ڕێزگرتن لە کولتوور و میراتی کوردستان، پیشاندانی کەسایەتییە مێژووییە کوردەکان و بەشدارییان لە کۆمەڵگەدا، هەروەها بزووتنەوە مێژووییە کوردییەکان و ئەو دیپلۆماسییەی کە ناوچەکەی داڕشتووە.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 12ی تشرینی یەکەمی 2025

میراتی پیر مەحمەد ڕەشان: پارێزەری باران و بەرهەمی کشتوکاڵ لە ئایینی ئێزدیدا

پیر مەحمەد ڕەشان، ناسراو بە «مەمێ ڕەشانی شێر»، تەنها کەسایەتییەکی مێژوویی نییە؛ بۆ کۆمەڵگەی ئێزدی هێمای هیوا، بەرەکەت و فراوانیی بەرهەمی کشتوکاڵە. پەیوەندیی ئەو بە باران و بەرهەمی کشتوکاڵەوە وای کردووە لە ئایینی ئێزدیدا ڕێزی لێ بگیرێت و بە قووڵی کاریگەری لەسەر ڕێوڕەسم و نەریتە وەرزییەکان دابنێت. ئەم وتارە میراتە قووڵەکە و گرنگیی پیر مەحمەد ڕەشان دەخاتە بەر لێکۆڵینەوە و ڕۆڵەکەی وەک پارێزەری زەوی ڕوون دەکاتەوە. پیر مەحمەد ڕەشان کێ بوو؟ پیر مەحمەد ڕەشان لە سەدەی 12دا ژیاوە و لە ئایینی ئێزدیدا وەک کەسێکی پیرۆز (پیر) ڕێزی لێ دەگیرێت.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 11ی تشرینی یەکەمی 2025

کاریگەریی قووڵی ئایین لە کۆمەڵگەی کوردیدا بە درێژایی سەردەمەکان

گەلی کورد، کۆمەڵەیەکی نەتەوەیی زیندوو کە بە زۆری لە بەشەکانی تورکیا، عێراق، ئێران و سووریا نیشتەجێیە، میراتێکی کولتووریی دەوڵەمەندی هەیە کە باوەڕە ئایینییەکانیان بە شێوەیەکی بەرچاو شێوەیان پێ داوە. بۆ تێگەیشتنێکی ڕاستەقینە لە پێکهاتەی مێژووی کورد، دەبێت ئەو ڕۆڵە قووڵە لێک بدرێتەوە کە ئایین بە درێژایی سەدەکان لە کۆمەڵگەکەیاندا گێڕاویەتی. ئەم وتارە پەیوەندیی ئاڵۆزی نێوان ئایین و میراتی کورد دەخاتە بەر لێکۆڵینەوە و دەکۆڵێتەوە لەوەی چۆن باوەڕ کاریگەریی لەسەر بزووتنەوە مێژووییەکان و دیپلۆماسیی کورد داناوە، شێوەی بە دەروونی گەلی کورد داوە و شوێنەوارێکی نەسڕاوەی لە کولتوورەکەیاندا بەجێ هێشتووە.

وتارەکە بخوێنەوە