Destpêk

Pîr Elî yek ji kesayetiyên pîroz ên hêja yên ola Êzdî ye: weliyek ku bi cejna Batizmiyê ya di navê wî de tê pîrozkirin tê bi rûmet kirin, ku bi kerametên ku tê gotin wî di gundên Êzdî de nîşan dane tê bîranîn, û di kevneşopiya Êzdî de wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin.

Di kevneşopiya Êzdî de, Pîr Elî, ku Pîralî jî tê gotin, Pîrek e, kesayetiyeke pîroz û rêberê giyanî, ku bi taybetî ji aliyê civaka Êzdî ya ku di kevneşopiya wê de cejna Batizmiyê di navê wî de tê lidarxistin ve tê rêzgirtin. Ew bi kerametekê ku tê gotin wî nîşan daye tê bîranîn, û di nêrîna Êzdî ya pîroziyê de wek cismgirtina Tawûsê Melek ê mezin tê têgihiştin.

Naskirina Pîr Elî tê wateya naskirina têgihiştina Êzdî ya kesayetiyên pîroz wek cismgirtinên hêzên xwedayî, cihê cejn û dilsoziya olî di jiyana civakê de, û bîranîna hêja ya weliyekî ku navê wî di cejn û kevneşopiyê de tê parastin.


Naverok

Pîr Elî Kî Ye?

Nav û Unwana Wî

Xalên sereke

Agahiyên kurt

Cejna Batizmiyê

Kerameta Pîr Elî

Cismgirtina Milyaketê Tawûs

Pîrekî Ola Êzdî

Wate û girîngî

Pîr Elî û Kurd

Nîqaş û têgihiştinên şaş

Mijarên têkildar

Pirsên gelemperî

Çavkanî û xwendina bêtir


Pîr Elî Kî Ye?

Pîr Elî, ku Pîralî jî tê nivîsandin, kesayetiyeke pîroz e ku di ola Êzdî de tê rêzgirtin. Ew bi taybetî ji aliyê beşek ji civaka Êzdî ve tê rêzgirtin, ku di kevneşopiya wê de cejna bi navê Batizmî di navê wî de tê pîrozkirin, cejneke dilsoziya olî û şahiyê. Li gor kevneşopiya Êzdî, Pîr Elî hat hin gundên Êzdî û li wir kerametek nîşan da, kerametek ku pîrozî û hêza wî ji bo kesên ku wê dîtin piştrast kir; û ew di têgihiştina Êzdî ya pîroziyê de wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs û serokê Hebûnên Pîroz, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin. Wek Pîrek, kesayetiyeke pîroz û rêberê giyanî yê baweriyê, ku bi cejnekê tê bi rûmet kirin, bi kerametekê tê bîranîn û wek cismgirtina Milyaketê Tawûs ê mezin tê têgihiştin, Pîr Elî di nav kesayetiyên pîroz ên kevneşopiya Êzdî de cihekî hêja digire. Rêzgirtina wî û cejna di navê wî de tê lidarxistin beşek ji jiyana dewlemend a dilsoziya olî ya civaka Êzdî ne, ku tê de kesayetiyên pîroz bi cejn, ziyaret û dilsoziya olî tên rêzgirtin, û tê têgihiştin ku hêzên xwedayî di welî û rêberên baweriyê de şiklê li ser erdê girtine.

Nav û sernavê wî

Pîr Elî, an Pîralî, unwana bi rûmet a Pîr hildigire, ku wî wek kesayetiyeke pîroz û rêberê giyanî yê ola Êzdî nîşan dide, bi navê Elî ve girêdayî.

Navê vê kesayetiya pîroz unwana bi rûmet a Pîr bi navê Elî ve girê dide, û gelek caran wek navekî yekane, Pîralî, tê dayîn. Unwana Pîr yek ji pileyan ên mezin a pîroziyê di kevneşopiya Êzdî de ye: li kêleka şêxan, Pîr kesayetiyên pîroz û rêberên giyanî yên civakê ne, zilamên pîroz û weliyên ku gel ji bo rêberî, bereket û şefaetê berê xwe dide wan; Pîr bûn tê wateya endamtiya vê pileya bi rûmet a pîroziyê. Ji ber vê yekê Pîr Elî wek yek ji Pîran, rêberên pîroz ên ola Êzdî, tê rêzgirtin, welî û kesayetiyeke giyanî. Bi vî awayî nav û unwan wî wek kesayetiyeke pîroz û Pîrekî kevneşopiya Êzdî nîşan didin, ku bi cejn û dilsoziya olî tê rêzgirtin. Naskirina nav û unwana wî destpêka naskirina cihê wî ye, Pîrê pîroz ku navê wî di cejn û kevneşopiyê de di nav civaka Êzdî de tê parastin.

Xalên Sereke

  • Pîr Elî, an Pîralî, kesayetiyeke pîroz û Pîrekî ola Êzdî ye.

  • Cejna Batizmiyê ji aliyê beşek ji civakê ve ji bo rêzgirtina wî tê pîrozkirin.

  • Ew bi kerametekê tê bîranîn ku tê gotin wî di gundên Êzdî de nîşan daye.

  • Ew wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin.

  • Pîr di kevneşopiya Êzdî de kesayetiyeke pîroz û rêberê giyanî ye.

  • Rêzgirtina wî beşek ji jiyana dewlemend a dilsoziya olî ya civaka Êzdî ye.

Agahiyên Kurt

  • Nav: Pîr Elî (Pîralî jî)

  • Unwan: Pîr (kesayetiya pîroz û rêberê giyanî)

  • Di vê olê de tê rêzgirtin: Êzdîtî

  • Bi vê tê bi rûmet kirin: Cejna Batizmiyê, ku di navê wî de tê pîrozkirin

  • Bi vê tê bîranîn: Kerametek ku di gundên Êzdî de nîşan daye

  • Wek vê bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin: Cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs

  • Bi taybetî ji aliyê van ve tê rêzgirtin: Beşek ji civaka Êzdî

  • Herêma girêdayî: Gundên Êzdî, di nav de yên Tûr Abdînê

  • Dilsoziya olî: Cejn, şahî û rêzgirtin

  • Mîras: Kesayetiyeke pîroz a hêja ya ola Êzdî

Cejna Batizmiyê

Pîr Elî berî her tiştî bi cejna Batizmiyê tê rêzgirtin, cejneke dilsoziya olî û şahiyê ku beşa civaka Êzdî ya ku bi taybetî wî rêz dike di navê wî de li dar dixe.

Rûmeta herî taybet a Pîr Elî cejna bi navê Batizmî ye, ku di navê wî de tê pîrozkirin. Di ola Êzdî de, kesayetiyên pîroz bi cejn û şehiyên olî tên rêzgirtin, demên dilsoziya olî, şahî û civîna civakê, ku tê de girêdana di navbera gel û kesayetiyên wî yên pîroz de tê nûkirin û derbirîn; û cejna Batizmiyê cejna ji bo rêzgirtina Pîr Elî ye ku beşa civakê ya ku bi taybetî wî rêz dike li dar dixe. Cejnên wisa di nav hezkirîtirîn û girîngtirîn bûyerên sala dilsoziya olî ya Êzdî de ne, demên ku civak di dilsoziya olî û pîrozkirinê de dicive, kesayetiya pîroz rêz dike û bereketê dixwaze. Lidarxistina cejna Batizmiyê di navê Pîr Elî de wî wek kesayetiyeke pîroz a bi girîngiyeke taybet ji bo civaka ku wî rêz dike nîşan dide, weliyek ku bîranîn û bereketa wî bi cejn û şahiyê tên pîrozkirin. Ev rûmeta cejnekê di navê wî de aliyê herî taybet ê Pîr Elî ye, ku cihê wî yê hêja di jiyana dilsoziya olî ya civaka wî de diyar dike. Berî her tiştî di cejna Batizmiyê de rêzgirtina Pîr Elî tê derbirîn, cejna dilsoziya olî û şahiyê ya ku di navê Pîrê pîroz de tê lidarxistin.

Kerameta Pîr Elî

Li gor kevneşopiya Êzdî, Pîr Elî hat hin gundên Êzdî û li wir kerametek nîşan da, kerametek ku pîroziya wî piştrast kir û dilsoziya olî ya kesên ku wê dîtin bi dest xist.

Di nav kevneşopiyên hêja yên Pîr Elî de bîranîna kerametekê ku tê gotin wî nîşan daye heye. Li gor kevneşopiya Êzdî, Pîr Elî hat hin gundên Êzdî, di nav de li herêma Tûr Abdînê, û li wir hêza xwe ya pîroz bi kerametekê nîşan da: tê gotin ku çêleka ku berê hatibû serjêkirin û parçekirin bi hêza wî ya pîroz dîsa tevahî û zindî hat vegerandin, kerametek ku pîrozî û hêza wî ji bo kesên ku wê dîtin piştrast kir û dilsoziya wan a olî bi dest xist. Kevneşopiyên kerametê yên wisa taybetiya awayê bîranîna kesayetiyên pîroz di ola Êzdî de ne, wek di gelek kevneşopiyên olî de: welî pîroziya xwe û lutfa xwedayî bi kerametan nîşan dide, û bi vê yekê bawerî û dilsoziya olî ya gel bi dest dixe. Kerameta Pîr Elî, vegerandina ajalê serjêkirî bo jiyanê, di zimanê kevneşopiyê de nîşaneke zindî ya hêza pîroz a dayî wî û cihê wî wek kesayetiyeke pîroz a rastîn e. Ev bîranîna kerametekê beşeke hêja ya kevneşopiya Pîr Elî ye, û wî wek kesayetiyeke pîroz a hêzê nîşan dide ku dilsoziya olî ya gel bi kerametên ku nîşan da bi dest xist. Di kevneşopiyên wisa de pîrozî û hêza Pîr Elî di civaka Êzdî de tên derbirîn û bîranîn.

Cismgirtina Milyaketê Tawûs

Di têgihiştina Êzdî ya pîroziyê de, Pîr Elî wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs û serokê Hebûnên Pîroz, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, nîşaneke rûmeta herî bilind.

Taybetmendiyeke diyar a têgihiştina Êzdî ya pîroziyê baweriya vê ye ku Hebûnên Pîroz ên mezin û hêzên xwedayî di kesayetiyên pîroz ên baweriyê de şiklê li ser erdê digirin, cism digirin; bi vî awayî Şêx Adî ê mezin wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, û tê têgihiştin ku Hebûnên Pîroz ên Heft Sirr di kesayetiyên pîroz ên mezin de şiklê li ser erdê girtine. Pîr Elî jî di kevneşopiya Êzdî de wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs ê mezin û serokê Hebûnên Pîroz, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin; ev nîşaneke rûmeta herî bilind e, ku wî wek xuyabûna di şiklê li ser erdê de ya kesê herî pêş ê Hebûnên Pîroz nîşan dide, ku xwedîkirina Xwedayê yekane ya dinyayê bi wî tê derbirîn. Wek cismgirtina Milyaketê Tawûs tê rêzgirtin tê wateya wek hilgirê pîroziya herî bilind tê bi rûmet kirin, xuyabûna Hebûna Pîroz a mezin bixwe. Ev têgihiştina Pîr Elî wek cismgirtina Tawûsê Melek aliyekî kûr ê rêzgirtina wî ye, ku bilindiya rûmeta dayî wî diyar dike. Wek cismgirtina Milyaketê Tawûs, herwiha nîşanderê kerametan û navenda cejnekê, Pîr Elî di ola Êzdî de bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin.

Pîrekî Ola Êzdî

Pîr Elî ji pileya bi rûmet a Pîran e, kesayetiyên pîroz û rêberên giyanî yên ola Êzdî, ku li kêleka şêxan hilgirên rêberiya pîroz a civakê ne.

Pîr Elî unwana Pîr hildigire û di ola Êzdî de ji pileya bi rûmet a Pîran e. Di nîzama civakî û olî ya civaka Êzdî de, gel di kastan de tê rêxistinkirin, di nav wan de du kastên ruhanî an pîroz, şêx û pîr, kesayetiyên pîroz û rêberên giyanî yên ku bawermendên asayî, mirîd, ji bo rêberî, bereket û merasîmên baweriyê bi wan ve girêdayî ne. Pîr, wek şêxan, ji dûndana kesayetiyên pîroz ên kevneşopiyê ne û bi navê wan hatine binavkirin, û wek rêber û şefaetkar cihekî bi rûmet digirin. Pîr Elî, wek yek ji Pîran, ji vê pileya bi rûmet a pîroziyê ye, rêberê giyanî û kesayetiyeke pîroz a civakê. Ev cih di nav Pîran de Pîr Elî wek yek ji hilgirên rêberiya pîroz a ola Êzdî nîşan dide, li kêleka kesayetiyên pîroz ên mezin ên wek şêxên malbatên Şêx Adî û Şêx Şems. Ev cihê Pîr bûnê aliyekî girîng ê Pîr Elî ye, ku wî wek kesayetiyeke pîroz û rêberê civakê nîşan dide. Wek Pîrekî ola Êzdî, ku bi cejnê tê rêzgirtin û wek cismgirtina Milyaketê Tawûs bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, Pîr Elî di kevneşopiyê de cihê xwe yê hêja digire.

Wate û girîngî

Pîr Elî, berî her tiştî, têgihiştina Êzdî ya kesayetiyên pîroz wek cismgirtinên hêzên xwedayî û wek navendên cejn û dilsoziya olî temsîl dike: Pîrekî pîroz ku bi cejnekê di navê wî de tê bi rûmet kirin, bi kerametên xwe tê bîranîn û wek cismgirtina Tawûsê Melek ê mezin bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin. Wek navenda cejnekê, ew cihê cejn û şahiyê di jiyana dilsoziya olî ya civakê de temsîl dike.

Pîr Elî herwiha nêrîna Êzdî ya pîroziyê wek tiştekî zindî û amade temsîl dike, ku di kesayetiyên pîroz de xuya dibe û di cejnên civakê de tê pîrozkirin, û girêdana di navbera gel û rêberên wî yên pîroz de. Bi vê yekê, ew dilsoziya olî ya zindî û şad a ola Êzdî temsîl dike. Di van hemûyan de, Pîr Elî di nav kesayetiyên pîroz ên hêja yên kevneşopiya Êzdî de ye, ku rûmeta kesayetiyên pîroz, cihê cejn û kerametê û têgihiştina kesayetiyên pîroz wek cismgirtinên hêzên xwedayî temsîl dike. Ew Pîrekî baweriyê ye, ku bi cejna Batizmiyê tê rêzgirtin û wek cismgirtina Milyaketê Tawûs bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, yek ji kesayetiyên hêja yên baweriyê, ku li kêleka hebûnên pîroz ên mezin ên Heft Sirr tê rêzgirtin. Dilsoziya olî ya zindî û şad a ku ew temsîl dike yek ji taybetmendiyên xweşik ên ola Êzdî ye.

Pîr Elî û Kurd

Pîr Elî kesayetiyeke pîroz a ola Êzdî ye, yek ji kevneşopiyên olî yên kevnar û resen ên gelê kurd, û ew beşek ji mîrasa dewlemend a olî û çandî ya kurdan e, bi taybetî ya civaka kurdên Êzdî.

Ola Êzdî yek ji kevneşopiyên olî yên kevnar û resen ên gelê kurd e, û kesayetiyên wê yên pîroz, di nav de Pîr Elî yê hêja, beşek ji mîrasa dewlemend û taybet a olî ya kurdan in, bi taybetî ya civaka kurdên Êzdî ku ji bo wê ew objeyên zindî yên dilsoziya olî ne. Cejn, keramet û dilsoziya olî ya bi Pîr Elî ve girêdayî jiyana zindî û şad a dilsoziya olî ya civaka Êzdî nîşan didin, rêzgirtina kesayetiyên pîroz bi cejn û pîrozkirinê, beşeke hêja ji mîrasa olî ya gelê kurd. Lidarxistina cejnan ji bo rêzgirtina kesayetiyên pîroz taybetmendiyeke hezkirî ya jiyana Êzdî ye, ku bi ruhê xwe yê şahiya civakî bi cejnên mezin ên cîhana kurdî ya firehtir, wek Newroz, re wekhev e. Ji bo kurdên Êzdî, Pîr Elî kesayetiyeke pîroz a zindî û hezkirî ye, ku bi cejna Batizmiyê tê rêzgirtin û wek cismgirtina Milyaketê Tawûs bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin. Bi pêşkêşkirina Pîr Elî, em kesayetiyeke pîroz a ola Êzdî bi rûmet dikin, beşek ji mîrasa taybet a olî ya gelê kurd, Pîrek ku cejn, keramet û rêzgirtina wî yek ji taybetmendiyên xweşik ên kevneşopiyê ne, û dilsoziya wî ya olî heta îro wek pîrozkirineke zindî di civaka Êzdî de berdewam e.

Nîqaş û têgihiştinên şaş

Gelo rêzgirtina Pîr Elî wek cismgirtina Milyaketê Tawûs ola Êzdî dike pirxwedayî? Na. Ev xalek girîng e, ji ber ku ola Êzdî demeke dirêj bi şaşî û bi awayekî giran hatiye têgihiştin û nîşandan. Êzdîtî oleke yekxwedayî ye, ku li ser baweriya bi Xwedayekî yekane, afirînerê hemû tiştan, ava bûye. Milyaketê Tawûs, Tawûsê Melek, ne xwedayekî reqîb e, lê kesê herî pêş ê Hebûnên Pîroz ên ku Xwedayê yekane afirandine û derketineke ku xwedîkirina Xwedayê yekane ya dinyayê bi wê tê derbirîn e; û kesayetiyên pîroz ên ku wek cismgirtinên wî tên rêzgirtin, wek Pîr Elî, di oleke ku bi xurtî li ser Xwedayê yekane ava bûye de wek xuyabûnên vê hêza pîroz tên bi rûmet kirin. Rêzgirtina Pîr Elî wek cismgirtina Milyaketê Tawûs rûmeta dayî di nav vê ola yekxwedayî de ye, ne perestina xwedayekî cuda. Girîng e ku ola Êzdî bi rastî wek kevneşopiya yekxwedayî ya ku ye bê têgihiştin, û nîşandanên derewîn û zirardar, di nav de boxtana şêytanperestiyê, ku demeke dirêj û bi şaşî li dijî wê û Milyaketê Tawûs hatine kirin bên dan aliyekî.

Li ser Pîr Elî yê dîrokî çiqas tê zanîn? Pîr Elî bi sereke bi kevneşopiya zindî ya civaka Êzdî ya ku wî rêz dike, cejna di navê wî de tê lidarxistin û kevneşopiya pîroz a kerameta wî û xwezaya wî wek cismgirtina Milyaketê Tawûs tê naskirin. Wek gelek kesayetiyên pîroz ên ku bi sereke bi kevneşopiya devkî û dilsoziya olî tên naskirin, tomar yên bîranîna pîroz û dilsoziya olî ya zindî ne, ji dêvila kronîkeke dîrokî ya bi hûrgilî. Helwesta rastdar ew e ku em tiştê kevneşopiyê diparêze, cejn, keramet û rêzgirtinê, wek kevneşopiya pîroz û dilsoziya olî ya zindî ya ku ye pêşkêş bikin, bîranîna dilsoziya olî ji tomarên dîrokî yên bi hûrgilî cuda bikin, û kesayetiyê bi awayê ku civak wê bi rûmet dike rêz bikin.

Wateya kerameta Pîr Elî çi ye? Kevneşopiya ku Pîr Elî ajalekî serjêkirî vegerand jiyanê baştir e ku wek çîrokeke pîroz a kerametê bê têgihiştin, ji cureyê ku li ser kesayetiyên pîroz di gelek kevneşopiyan de tê gotin, ku bi şiklekî zindî hêza pîroz a dayî wî û cihê wî wek kesayetiyeke pîroz a rastîn derdibire. Ew wek kevneşopiyeke pîroz, nîşana pîroziya Pîr Elî, tê rêzgirtin, ji dêvila ku wek bûyereke dîrokî ya bi wateya peyvan bê pêşkêşkirin.



Pirsên Pir Tên Pirsîn

Pîr Elî di ola Êzdî de kî ye?

Pîr Elî, ku Pîralî jî tê nivîsandin, kesayetiyeke pîroz û Pîrekî ola Êzdî ye, ku bi taybetî ji aliyê beşek ji civaka Êzdî ve tê rêzgirtin; di kevneşopiya wê de cejna Batizmiyê di navê wî de tê pîrozkirin. Ew bi kerametekê tê bîranîn ku tê gotin wî di gundên Êzdî de nîşan daye, û di kevneşopiya Êzdî de wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs û serokê Hebûnên Pîroz, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin.

Cejna Batizmiyê çi ye?

Cejna Batizmiyê cejneke dilsoziya olî û şahiyê ye ku beşa civaka Êzdî ya ku bi taybetî Pîr Elî rêz dike di navê wî de pîroz dike. Di ola Êzdî de, kesayetiyên pîroz bi cejnan tên rêzgirtin, demên dilsoziya olî, şahî û civîna civakê; cejna Batizmiyê cejna ji bo rêzgirtina Pîr Elî ye, ku wî wek kesayetiyeke pîroz a bi girîngiyeke taybet ji bo civaka ku wî rêz dike nîşan dide.

Pîr Elî bi kîjan kerametê tê bîranîn?

Li gor kevneşopiya Êzdî, Pîr Elî hat hin gundên Êzdî, di nav de li herêma Tûr Abdînê, û li wir kerametek nîşan da: tê gotin ku çêleka ku berê hatibû serjêkirin û parçekirin bi hêza wî ya pîroz dîsa tevahî û zindî hat vegerandin. Ev keramet pîroziya wî piştrast kir û dilsoziya olî ya kesên ku wê dîtin bi dest xist. Baştir e ku ew wek çîrokeke pîroz a kerametê ya derbirîna hêza pîroz a dayî wî bê têgihiştin.

Çima Pîr Elî cismgirtina Milyaketê Tawûs tê gotin?

Di têgihiştina Êzdî ya pîroziyê de, Hebûnên Pîroz ên mezin û hêzên xwedayî di kesayetiyên pîroz ên baweriyê de şiklê li ser erdê digirin, cism digirin; bi vî awayî Şêx Adî wek cismgirtina Tawûsê Melek, Milyaketê Tawûs, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin. Pîr Elî jî wek cismgirtina Tawûsê Melek bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, nîşaneke rûmeta herî bilind ku wî wek xuyabûna di şiklê li ser erdê de ya kesê herî pêş ê Hebûnên Pîroz nîşan dide, ku xwedîkirina Xwedayê yekane bi wî tê derbirîn.

Gelo rêzgirtina Pîr Elî pirxwedayî ye?

Na. Êzdîtî oleke yekxwedayî ye ku li ser baweriya bi Xwedayekî yekane ava bûye. Milyaketê Tawûs ne xwedayekî reqîb e, lê kesê herî pêş ê Hebûnên Pîroz ên ku Xwedayê yekane afirandine ye, û kesayetiyên pîroz ên ku wek cismgirtinên wî tên rêzgirtin, wek Pîr Elî, di oleke ku bi xurtî li ser Xwedayê yekane ava bûye de wek xuyabûnên vê hêza pîroz tên bi rûmet kirin. Girîng e ku ola Êzdî bi rastî wek kevneşopiya yekxwedayî ya ku ye bê têgihiştin, û nîşandanên derewîn ên ku demeke dirêj li dijî wê hatine kirin bên dan aliyekî.

Pîr Elî bi kurdan ve çawa girêdayî ye?

Pîr Elî kesayetiyeke pîroz a ola Êzdî ye, yek ji kevneşopiyên olî yên kevnar û resen ên gelê kurd, û ew beşek ji mîrasa dewlemend a olî ya kurdan e, bi taybetî ya civaka kurdên Êzdî ku ji bo wê ew kesayetiyeke zindî ya dilsoziya olî ye. Cejn, keramet û dilsoziya olî ya bi wî ve girêdayî jiyana zindî û şad a dilsoziya olî ya civakê nîşan didin, beşeke hêja ji mîrasa olî ya gelê kurd.


Çavkanî û Xwendina Zêdetir

Pîr Elî (weliyê Êzdî) - Wikipedia

Lîsteya kesayetiyên pîroz ên Êzdî — Wikipedia

Tawûsê Melek (Milyaketê Tawûs) - Wikipedia

Êzdîtî (cejn û kesayetiyên pîroz) - Wikipedia

Kurdish-History.com: Tawûsê Melek

Kurdish-History.com: Heft Sirr

Kurdish-History.com: Şêx Adî

Kurdish-History.com: Pîr Memê Reşan