Destpêk

Şêx Şerfedîn yek ji kesayetiyên pîroz ên mezin ên ola Êzdî ye: Şeref ed-Dîn ibn el-Hesen, kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen ê mezin, rêberek ku di demeke ceribandinê de gelê xwe parast û nû kir, ku bi taybetî li herêma Şingalê bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin; li wir perestgeha wî ya mezin wek yek ji pîroztirîn cihên Êzdiyan tê rêzgirtin.

Di kevneşopiya Êzdî de, Şêx Şerfedîn, bi kurdî Şerfedîn, di sedsala 13an de rêberê civakê bû, kur û mîrasgirê Şêx Hesen, ku di demeke zehmetiya mezin de gelê xwe birêve bir û wek parêzvanê baweriyê tê bîranîn. Di kevneşopiya pîroz de, ew herwiha wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn, û perestgeha wî ya li Çiyayê Şingalê dilekî dilsoziya olî ya Êzdiyan e.

Naskirina Şêx Şerfedîn tê wateya naskirina awayê ku ola Êzdî rêber û parêzvanên xwe wek kesayetiyên pîroz bi rûmet dike, û girêdana kûr a di navbera civakê, bi taybetî ya Şingalê, û weliyê ku perestgeha wî ya mezin di nav pîroztirîn cihên wan de ye.


Naverok

Şêx Şerfedîn Kî Ye?

Nav û Malbata Wî

Xalên sereke

Agahiyên kurt

Kur û Mîrasgirê Şêx Hesen

Rêber di Demeke Ceribandinê de

Weliyê Şingalê û Perestgeha Wî

Wek Kesayetiyeke Hêviyê Tê Bendewarbûn

Wate û girîngî

Şêx Şerfedîn û Kurd

Nîqaş û têgihiştinên şaş

Mijarên têkildar

Pirsên gelemperî

Çavkanî û xwendina bêtir


Şêx Şerfedîn Kî Ye?

Şêx Şerfedîn, bi navê tevahî Şeref ed-Dîn ibn el-Hesen û bi kurdî Şerfedîn, di sedsala 13an de kesayetiyeke pîroz û rêberê ola Êzdî bû, kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen ê mezin, Xudanê Qelemê. Piştî mirina bavê xwe, Şerfedîn bû serê civakê û nîzama wê ya olî, ku di demeke zehmetî û zordestiya mezin de gelê xwe birêve bir, û ew wek parêzvanê baweriyê tê bîranîn ku ji bo demekê rewşa gelê xwe sererast û nû kir. Ew di aloziyên wê serdemê de mir, di nav guhertinên mezin ên ku li ser herêmê qewimîn. Ew bi taybetî li herêma Şingalê bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, ku li wir perestgeha wî ya mezin, perestgeha Şerfedîn, wek yek ji kevntirîn û pîroztirîn cihên Êzdiyan radiweste, dilekî ziyaret û dilsoziya olî. Di kevneşopiya pîroz de, ku di qewlekê ji bo wî de tê derbirîn, Şerfedîn wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn ku dê di dawiya demê de xuya bibe. Wek kur û mîrasgirê kesayetiyeke pîroz a mezin, parêzvanê gelê xwe û weliyê perestgeha pîroz a Şingalê, Şêx Şerfedîn di nav kesayetiyên pîroz ên ola Êzdî de cihekî bilind û hezkirî digire.

Nav û Malbata Wî

Şêx Şerfedîn navekî rûmetê hildigire û ji malbata herî hundirîn a pîroz a ola Êzdî ye, wek kurê Şêx Hesen û neviyê malbata Şêx Adî.

Navê Şerfedîn şiklê kurdî yê Şeref ed-Dîn e, navekî rûmet û qedirê. Malbata wî di nav yên herî bilind ên ola Êzdî de ye: ew kurê Şêx Hesen, Xudanê Qelemê û yek ji kesayetiyên pîroz ên mezin, e, û bi vê yekê ji dûndana malbata Şêx Adî, nûkerê mezin ê ola Êzdî, ye. Wek kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen, Şerfedîn rêberiya civakê û nîzama wê ya olî mîras girt, serê malbata pîroz di nifşa xwe de. Kurê wî yê bi navê Zeyn ed-Dîn jî di kevneşopiyê de tê bîranîn, herçiqas di aloziyên wê serdemê de rêberî derbasî mamê Şerfedîn, Şêx Fexredîn ê mezin, bû. Ji vê malbatê bûn tê wateya li dilê malbatên pîroz ên Êzdî sekinîn, malbata Şêx Adî û Şêx Hesen. Bi vî awayî, nav û malbata Şerfedîn wî wek kesayetiyeke pîroz a bi cihê herî bilind nîşan didin, kur û mîrasgirê kesayetiyeke pîroz a mezin û rêberê civakê. Naskirina nav û malbata wî tê wateya naskirina cihê wî, kur û mîrasgirê bi rûmet ê Şêx Hesen ê mezin.

Xalên Sereke

  • Şêx Şerfedîn (Şeref ed-Dîn) kesayetiyeke pîroz a mezin a ola Êzdî ye.

  • Ew kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen ê mezin bû.

  • Wî di sedsala 13an de di demeke zehmetiya mezin de civak birêve bir.

  • Ew bi taybetî li herêma Şingalê ya welatê Êzdiyan bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin.

  • Perestgeha wî ya mezin a li Şingalê yek ji kevntirîn û pîroztirîn cihên Êzdî ye.

  • Di kevneşopiya pîroz de, ew wek kesayetiyeke hêviyê di dawiya demê de tê bendewarbûn.

Agahiyên Kurt

  • Nav: Şêx Şerfedîn (Şeref ed-Dîn ibn el-Hesen; Şerfedîn)

  • Di vê olê de tê rêzgirtin: Êzdîtî

  • Bav: Şêx Hesen, Xudanê Qelemê

  • Malbat: Malbata pîroz a Şêx Adî

  • Rol: Mîrasgirê olî û rêberê civakê

  • Serdem: Sedsala 13an

  • Bi taybetî li vir tê rêzgirtin: Herêma Şingalê

  • Perestgeha wî: Perestgeha Şerfedîn, di nav pîroztirîn cihên Êzdî de

  • Di kevneşopiya pîroz de: Wek kesayetiyeke hêviyê di dawiya demê de tê bendewarbûn

  • Mîras: Kesayetiyeke pîroz a mezin a ola Êzdî

Kur û Mîrasgirê Şêx Hesen

Şêx Şerfedîn kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen ê mezin, Xudanê Qelemê, bû, û piştî mirina bavê xwe bû serê civakê û nîzama wê ya olî.

Di nav rûmetên herî bilind ên Şêx Şerfedîn de cihê wî wek kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen heye, yek ji mezintirîn kesayetiyên pîroz ên Êzdî, Xudanê Qelemê, ku wek cismgirtina li ser erdê ya yek ji Heft Hebûnên Pîroz û bavkalê şêxên Adanî tê rêzgirtin. Piştî mirina bavê xwe, di bûyerên tirsnak ên wê serdemê de, Şerfedîn rêberiya civakê û serokatiya nîzama wê ya olî mîras girt, û di demeke ceribandina herî giran de bû rêberê gelê xwe. Kur û mîrasgirê Şêx Hesen bûn tê wateya li dilê malbatên pîroz ên Êzdî sekinîn û hilgirtina rêberiya civakê li pey yek ji mezintirîn kesayetiyên wê. Ev cihê kur û mîrasgirê Şêx Hesen bingehê cihê Şerfedîn e, û wî wek kesayetiyeke pîroz a ji malbata herî bilind û rêberê gelê xwe di nifşa xwe de nîşan dide. Wek kur û mîrasgirê Şêx Hesen, ku rêberiya civakê mîras digire, Şêx Şerfedîn pêşî cihê xwe yê bi rûmet di ola Êzdî de digire.

Rêber di Demeke Ceribandinê de

Şêx Şerfedîn di demeke zehmetî û zordestiya mezin de gelê xwe birêve bir, û wek parêzvanê baweriyê tê bîranîn ku ji bo demekê rewşa civaka xwe sererast û nû kir, berî ku ew bi xwe di aloziyên wê serdemê de bimire.

Serdema ku Şêx Şerfedîn tê de gelê xwe birêve bir, ji bo civaka Êzdî serdema zehmetî û xetera mezin bû. Bavê wî Şêx Hesen di demeke zordestiyê de miribû, û civak rastî ceribandinên giran dihat, hem ji hêzên herêmî hem jî ji guhertinên mezin ên ku di wê sedsalê de herêma firehtir girtin. Lê Şerfedîn wek parêzvanê gelê xwe tê bîranîn ku ji bo demekê rewşa wan sererast û nû kir, hêz û kontrola Êzdî li beşên welatê wan ji nû ve ava kir û civak di nav ceribandinên wê de birêve bir. Di dawiyê de, ew jî di aloziyên wê serdemê de mir, di nav guhertinên mezin ên ku li ser herêmê qewimîn, û rêberî derbasî mamê wî, Şêx Fexredîn ê mezin, bû. Bîranîna Şerfedîn wek rêber û parêzvan di demeke ceribandinê de, ku berî mirina xwe rewşa gelê xwe nû kir, beşeke sereke ya rûmeta wî ye, û wî wek kesayetiyeke hêz, dilsoziya olî û fedakariyê di xizmeta civak û baweriya xwe de nîşan dide. Em zehmetî û mirina vê serdemê bi cidiyetê vedigêrin, û dilsoziya olî û qedirê rêberekî ku di demeke ceribandina mezin de xizmeta gelê xwe kir û wî parast bi rûmet dikin. Wek rêber û parêzvan di demeke ceribandinê de, Şêx Şerfedîn di bîranîna civaka Êzdî de tê rêzgirtin.

Weliyê Şingalê û Perestgeha Wî

Şêx Şerfedîn bi taybetî li herêma Şingalê ya welatê Êzdiyan bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, ku li wir perestgeha wî ya mezin, perestgeha Şerfedîn, wek yek ji kevntirîn û pîroztirîn cihên Êzdiyan radiweste.

Şêx Şerfedîn bi taybetî li herêma Şingalê, navenda çiyayî ya mezin a gelê Êzdî, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, ku li wir ew wek parêzvan û kesayetiyeke pîroz a civakê tê rêzgirtin; di kevneşopiyê de, ew bi anîna baweriyê û xurtkirina civaka Êzdî li wê herêmê ve girêdayî ye. Perestgeha wî ya mezin, perestgeha Şerfedîn, li herêma Şingalê radiweste û ji aliyê Êzdiyan ve wek yek ji kevntirîn û pîroztirîn cihên wan ên pîroz tê rêzgirtin, bi rastî wek yek ji pîroztirîn cihên li ser erdê; ji kevirê rengê vekirî hatiye avakirin, bi konên xêzên dirêj ên taybet ên mîmariya pîroz a Êzdî hatine tacdan, ku li ser serên wan goyên zêrîn û heyva nû ya ku ber bi ezmanê ve dirêj dibe hene; ew cihê ziyaret û dilsoziya olî ya kûr e. Perestgeh û rêzgirtina Şerfedîn dilekî jiyana olî ya Êzdiyên Şingalê ne, cihê pîroz ê ku gel bi dilsoziya olî berê xwe dide wî. Di salên dawî yên êşa mezin a gelê Êzdî yê Şingalê de, perestgeh di nav trajediyê de cihê penaberî û dilsoziya olî bû, û civak di nav ceribandinên xwe de bi wê ve hişk girêdayî ma. Ev rola weliyê Şingalê û kesayetiya pîroz a perestgeha wê ya mezin yek ji girîngtirîn aliyên Şêx Şerfedîn e, ku wî bi navenda sereke ya gelê Êzdî û yek ji pîroztirîn cihên wan ve girê dide. Wek weliyê Şingalê û kesayetiya pîroz a perestgeha Şerfedîn, Şêx Şerfedîn di civaka Êzdî de bi rêzgirtina herî kûr tê bi rûmet kirin.

Wek Kesayetiyeke Hêviyê Tê Bendewarbûn

Di kevneşopiya pîroz a ola Êzdî de, ku di qewlekê ji bo wî de tê derbirîn, Şêx Şerfedîn wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn ku, li gor kevneşopiya pîroz, dê di dawiya demê de xuya bibe.

Ji bîranîna wî wek rêber û parêzvan wêdetir, Şêx Şerfedîn di kevneşopiya pîroz a ola Êzdî de cihekî taybet digire, ji ber ku ew di dawiya demê de wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn. Di stranên pîroz ên Êzdî, qewlan de, qewlek ji bo Şerfedîn heye, Qewlê Şerfedîn, ku tê de rola kesayetiyeke bendewarkirî ya rizgarî û hêviyê tê dayîn wî; di kevneşopiya pîroz de, tê têgihiştin ku ew bi awayekî veşartî heye, li benda dema destnîşankirî ye, û dê di dawiya rojan de wek kesayetiyeke hêvî û nûbûnê ji bo bawermendan xuya bibe. Ev rola bendewarkirî û hêvîdar Şerfedîn ne tenê di bîranîna boriyê de, lê di hêviya dahatûyê de jî cih dide, kesayetiyeke pîroz a rizgariyê ku bawermend li bendê ne, nêrîneke hêvî û nûbûnê di dawiya demê de. Hêviyeke wisa ji bo kesayetiyeke bendewarkirî ya rizgariyê taybetmendiyeke kevneşopiyên pîroz ên gelek olan e, û di kevneşopiya Êzdî de bi kesayetiya hezkirî ya Şerfedîn ve girêdayî ye. Em navê qewlê pîroz û hêviya wê dibêjin bêyî ku peyvên wê ji nû ve binivîsin, û kevneşopiya pîroz rêz dikin. Ev rola kesayetiyeke hêviyê ya bendewarkirî yek ji taybetirîn û xweşiktirîn aliyên Şêx Şerfedîn e, û wî di ola Êzdî de wek kesayetiyeke pîroz a hem bîranîn hem hêviyê, hem borî hem dahatûya bendewarkirî, nîşan dide.

Wate û girîngî

Şêx Şerfedîn, berî her tiştî, awayê ku ola Êzdî rêber û parêzvanên xwe wek kesayetiyên pîroz bi rûmet dike temsîl dike, û girêdana kûr a di navbera civakê, bi taybetî ya Şingalê, û weliyê perestgeha wan a mezin de. Wek rêber di demeke ceribandinê de, ew dilsoziya olî, hêz û fedakariyê di xizmeta baweriyê de temsîl dike.

Şêx Şerfedîn herwiha hêviya rizgarî û nûbûnê, di rola xwe ya pîroz a kesayetiyeke bendewarkirî di dawiya demê de, temsîl dike, û domdariya gelê Êzdî, di girêdana hişk a bi perestgeha wî û bîranîna wî ve di nav serdemên ceribandinê de. Bi vê yekê, ew hem bîranîna boriyê hem jî hêviya dahatûyê temsîl dike. Di van hemûyan de, Şêx Şerfedîn di nav kesayetiyên pîroz ên mezin ên ola Êzdî de ye, ku rûmeta rêber û parêzvanan, pîroziya perestgeha mezin a Şingalê û hêviya rizgarî û nûbûnê temsîl dike. Ew kur û mîrasgirê Şêx Hesen ê mezin e, rêber û parêzvanê gelê xwe, weliyê Şingalê û kesayetiyeke hêviyê ya bendewarkirî, yek ji kesayetiyên mezin ên baweriyê, ku li kêleka hebûnên pîroz ên Heft Sirr bi serokatiya Tawûsê Melek tê rêzgirtin. Nêrîna dilsoziya olî, domdarî û hêviyê ya ku ew temsîl dike yek ji taybetmendiyên kûr ên ola Êzdî ye.

Şêx Şerfedîn û Kurd

Şêx Şerfedîn kesayetiyeke pîroz a ola Êzdî ye, yek ji kevneşopiyên olî yên kevnar û resen ên gelê kurd, û ew beşek ji mîrasa dewlemend a olî û dîrokî ya kurdan e, bi taybetî ya civaka kurdên Êzdî ya Şingalê.

Ola Êzdî yek ji kevneşopiyên olî yên kevnar û resen ên gelê kurd e, û kesayetiyên wê yên pîroz, di nav de Şêx Şerfedîn ê mezin, beşek ji mîrasa dewlemend û taybet a olî û dîrokî ya kurdan in, bi taybetî ya civaka kurdên Êzdî, û berî her tiştî ya herêma Şingalê ku ji bo wê Şerfedîn parêzvan û kesayetiyeke pîroz a hezkirî ye. Bîranîna Şerfedîn wek rêber û parêzvanê gelê xwe di demeke ceribandinê de, û hêviya rizgarî û nûbûnê ya bi kesayetiya wî ya bendewarkirî ve girêdayî, di civakeke ku êşa mezin dîtiye û di nav serdemên zehmetiyê de bi bawerî û hêviya xwe ve hişk girêdayî maye de dengvedanek kûr heye, di nav de di trajediya dawî ya li ser Êzdiyên Şingalê qewimî de. Perestgeha mezin a Şerfedîn li Şingalê şahidiya hebûna dirêj û dilsoziya olî ya domdar a gelê Êzdî li axa xwe dike. Ji bo kurdên Êzdî, Şerfedîn kesayetiyeke pîroz a zindî û hezkirî ye, parêzvan û hêvî. Bi pêşkêşkirina Şêx Şerfedîn, em kesayetiyeke pîroz a mezin a ola Êzdî bi rûmet dikin, beşek ji mîrasa taybet a gelê kurd, rêber û parêzvan, weliyê Şingalê û kesayetiyeke hêviyê ya bendewarkirî, ku rêzgirtina wî heta îro wek dilsoziyeke olî ya zindî di civaka Êzdî de berdewam e.

Nîqaş û têgihiştinên şaş

Gelo Şêx Şerfedîn tenê kesayetiyeke efsaneyî ye an kesayetiyeke dîrokî ye? Ew hem kesayetiyeke dîrokî hem jî pîroz e. Ji aliyê dîrokî ve, Şeref ed-Dîn ibn el-Hesen di sedsala 13an de rêberekî rastîn ê civaka Êzdî bû, kur û mîrasgirê Şêx Hesen, ku di demeke ceribandina mezin de gelê xwe birêve bir û di guhertinên mezin ên wê serdemê de mir. Di kevneşopiya pîroz de, ew herwiha kesayetiyeke pîroz e, ku wek weliyê Şingalê bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin û di dawiya demê de wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn. Wek di gelek kesayetiyên pîroz ên bi rûmet de, dîrok û kevneşopiya pîroz di bîranîna wî de bi hev re hatine honandin. Helwesta rastdar rêzgirtina herduyan e: rêberê dîrokî yê ku tê bîranîn û weliyê hezkirî û kesayetiya bendewarkirî ya dilsoziya pîroz.

Gelo rêzgirtina Şerfedîn û weliyên Êzdî olê dike pirxwedayî? Na. Ev xalek girîng e, ji ber ku ola Êzdî demeke dirêj bi şaşî û bi awayekî giran hatiye têgihiştin û nîşandan. Êzdîtî oleke yekxwedayî ye, ku li ser baweriya bi Xwedayekî yekane, afirînerê hemû tiştan, ava bûye. Kesayetiyên pîroz ên wek Şerfedîn, û Hebûnên Pîroz ên mezin ên Heft Sirr bi serokatiya Tawûsê Melek, ne xwedayên reqîb in, lê kesayetiyên pîroz in ku xwedîkirin û rêberiya Xwedayê yekane bi wan tên derbirîn, û di oleke li ser Xwedayê yekane ava bûye de tên rêzgirtin. Girîng e ku ola Êzdî bi rastî wek kevneşopiya yekxwedayî ya ku ye bê têgihiştin, û nîşandanên şaş ên ku demeke dirêj li dijî wê hatine kirin bên dan aliyekî.

Wateya rola bendewarkirî ya Şerfedîn çi ye? Rola Şerfedîn wek kesayetiyeke hêviyê ya bendewarkirî, ku bi awayekî veşartî heye û dê di dawiya demê de xuya bibe, baştir e ku wek kevneşopiyeke pîroz a derbirîna hêviya rizgarî û nûbûnê bê têgihiştin, wek di kevneşopiyên rizgarkerê bendewarkirî yên gelek olan de tê dîtin. Ev nêrîneke hêvî û nûbûnê ye, ku bi kesayetiya hezkirî ya Şerfedîn ve girêdayî ye, ji dêvila pêşbîniyeke bi wateya peyvan, û wek kevneşopiyeke pîroz a ola Êzdî tê rêzgirtin.



Pirsên Pir Tên Pirsîn

Şêx Şerfedîn di ola Êzdî de kî ye?

Şêx Şerfedîn, bi navê tevahî Şeref ed-Dîn ibn el-Hesen, di sedsala 13an de kesayetiyeke pîroz û rêberê ola Êzdî bû, kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen ê mezin. Wî di demeke zehmetiya mezin de gelê xwe birêve bir û wek parêzvanê baweriyê tê bîranîn. Ew bi taybetî li herêma Şingalê bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, ku li wir perestgeha wî ya mezin yek ji pîroztirîn cihên Êzdî ye, û di kevneşopiya pîroz de ew di dawiya demê de wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn.

Şêx Şerfedîn kurê kê bû?

Şêx Şerfedîn kur û mîrasgirê olî yê Şêx Hesen bû, Xudanê Qelemê, yek ji mezintirîn kesayetiyên pîroz ên Êzdî û bavkalê şêxên Adanî. Bi vê yekê ew ji dûndana malbata pîroz a Şêx Adî, nûkerê mezin ê baweriyê, bû. Piştî mirina bavê xwe, Şerfedîn rêberiya civakê û serokatiya nîzama wê ya olî mîras girt.

Çima Şêx Şerfedîn ji bo Şingalê girîng e?

Şêx Şerfedîn bi taybetî li herêma Şingalê, navenda çiyayî ya mezin a gelê Êzdî, bi rêzgirtineke kûr tê bi rûmet kirin, ku li wir ew wek parêzvan û kesayetiyeke pîroz tê rêzgirtin. Perestgeha wî ya mezin, perestgeha Şerfedîn, li herêma Şingalê radiweste û wek yek ji kevntirîn û pîroztirîn cihên Êzdiyan tê rêzgirtin, dilekî ziyaret û dilsoziya olî ji bo Êzdiyên Şingalê, ku gel di nav ceribandinên xwe de bi wê ve hişk girêdayî dimîne.

Çima Şêx Şerfedîn wek kesayetiyeke hêviyê tê bendewarbûn?

Di stranên pîroz ên Êzdî, qewlan de, qewlek ji bo Şerfedîn heye ku tê de rola kesayetiyeke bendewarkirî ya rizgarî û hêviyê tê dayîn wî. Di kevneşopiya pîroz de, tê têgihiştin ku ew bi awayekî veşartî heye, li benda dema destnîşankirî ye, û dê di dawiya rojan de wek kesayetiyeke hêvî û nûbûnê ji bo bawermendan xuya bibe. Hêviyeke wisa ji bo rizgarkerekî bendewarkirî di kevneşopiyên pîroz ên gelek olan de tê dîtin.

Gelo rêzgirtina Şêx Şerfedîn pirxwedayî ye?

Na. Êzdîtî oleke yekxwedayî ye ku li ser baweriya bi Xwedayekî yekane ava bûye. Kesayetiyên pîroz ên wek Şerfedîn û Hebûnên Pîroz ên mezin ne xwedayên reqîb in, lê kesayetiyên pîroz in ku xwedîkirin û rêberiya Xwedayê yekane bi wan tên derbirîn, û di oleke li ser Xwedayê yekane ava bûye de tên rêzgirtin. Girîng e ku ola Êzdî bi rastî wek kevneşopiya yekxwedayî ya ku ye bê têgihiştin, û nîşandanên şaş ên ku demeke dirêj li dijî wê hatine kirin bên dan aliyekî.

Şêx Şerfedîn bi kurdan ve çawa girêdayî ye?

Şêx Şerfedîn kesayetiyeke pîroz a ola Êzdî ye, yek ji kevneşopiyên olî yên kevnar û resen ên gelê kurd, û ew beşek ji mîrasa dewlemend a olî û dîrokî ya kurdan e, bi taybetî ya civaka kurdên Êzdî ya Şingalê ku ji bo wê ew parêzvanekî hezkirî ye. Bîranîna wî wek rêber û parêzvan û hêviya girêdayî kesayetiya wî ya bendewarkirî di civakeke ku di nav serdemên zehmetiyê de bi bawerî û hêviya xwe ve hişk girêdayî maye de dengvedanek kûr heye.


Çavkanî û Xwendina Zêdetir

Şeref ed-Dîn ibn el-Hesen (Şêx Şerfedîn) - Wikipedia

Perestgeha Şerfedîn - Wikipedia

Şêx Hesen ibn Şêx Adî II - Wikipedia

Lîsteya kesayetiyên pîroz ên Êzdî — Wikipedia

Kurdish-History.com: Şêx Hesen

Kurdish-History.com: Şêx Adî

Kurdish-History.com: Şêx Fexredîn

Kurdish-History.com: Pîr Memê Reşan