Inleiding
Pashang is de koning van Turan wiens besluit de oude oorlog met Iran te hervatten de grote strijd in het hart van de Shahnameh, het Perzische Koningsboek, heropent. Als afstammeling van Tur, de zoon van Faridun die de bloedvete begon, was Pashang de vader van de gevreesde Afrasiab, en het was Pashang die na een lange vrede besloot de oude twist opnieuw op te nemen en zijn zoon stuurde om Iran binnen te vallen.
Als heerser van Turan in de generaties na de moord op Iraj erfde Pashang zowel het koninkrijk als de oude grief van zijn geslacht. Toen hij het moment rijp achtte, verzamelde hij een groot leger en stuurde zijn felle zoon Afrasiab om oorlog te voeren tegen Iran. Daarmee begon de lange strijd die door de regering van de zwakke Iraanse koning Nowzar heen en verder door het heldentijdperk zou lopen. Pashang was ook de vader van Garsivaz en de edele en zachtaardige Aghrirat, zodat uit zijn huis zowel de slechtheid als de zeldzame edelmoedigheid van Turan voortkwam.
Zoals alle figuren uit het Koningsboek behoort Pashang tot het gedeelde epische erfgoed van de Iraanse volken, een traditie die de Koerden gemeen hebben met de Perzen, de Luren en andere volken van de Iraanse wereld. Pashang leren kennen betekent kennismaken met de koning die de grote vete heropende, de dynastieke schakel tussen Turs oude misdaad en de lange oorlogen van het heldentijdperk, en de vader van de figuren die de strijd zouden voortzetten. Zijn besluit de oorlog te hervatten zette veel van het centrale drama van het epos in gang.
Inhoud
Wie is Pashang?
Pashang is een vroege koning van Turan in de Shahnameh, een afstammeling van Tur, de zoon van Faridun, en vader van de gevreesde koning Afrasiab, de grote aartsvijand van Iran. Als heerser van Turan na de lange vrede die op de eerste oorlogen was gevolgd, besloot Pashang de oude bloedvete met Iran te hervatten. Hij stuurde zijn zoon Afrasiab aan het hoofd van een groot leger om het Iraanse land binnen te vallen, waarmee de oorlogen begonnen die het heldentijdperk zouden beheersen. Pashang was ook de vader van Garsivaz, die een verraderlijke intrigant zou blijken, en van de vriendelijke en edele Aghrirat, een van slechts twee Turaniërs die het epos prijst. Hij wordt herinnerd als de koning die de grote strijd tussen Iran en Turan heropende en als vader van de centrale figuren aan Turaanse zijde.
Koning uit het huis van Tur
Pashang behoorde tot het koningshuis van Turan, het geslacht dat afstamde van Tur, een van de drie zonen van de grote heldenkoning Faridun. Toen Faridun de wereld onder zijn zonen verdeelde, kreeg Tur het oostelijke land Turan. Zijn moord op zijn edele broer Iraj begon de lange vete tussen Iran en Turan. Van Tur stamden de koningen van Turan af, en Pashang behoorde tot deze lijn.
In de genealogie van het epos was Pashang de zoon van Zadashm en kleinzoon van Tur en daarmee achterkleinzoon van Faridun zelf. De traditie vermeldt dat Zadashm, Pashangs vader, een vreedzame koning was die gedurende zijn hele regering vrede met Iran handhaafde, een kalme en beheerste heerser die afzag van het nastreven van de oude wraak. Maar deze vrede bleef onder zijn opvolger niet bestaan. Pashang erfde de troon van Turan en de oude grief van zijn geslacht, de ongewroken moord op Tur door de Iraanse Manuchehr generaties eerder, en deelde de terughoudendheid van zijn vader niet. Hij keek terug op het oude onrecht tegen zijn huis en besloot de twist opnieuw op te nemen. Als koning uit het huis van Tur was Pashang de erfgenaam van de oude vete, de heerser in wie de oude grief, sluimerend tijdens de vreedzame regering van zijn vader, opnieuw tot oorlog ontvlamde. Zijn plaats in de koninklijke lijn van Turan als de afstammeling van Tur die de strijd hervatte staat centraal in zijn rol in het epos, de koning die de oude bloedvete naar een nieuw en verschrikkelijk tijdperk van oorlogen bracht.
Belangrijkste punten
Pashang is een vroege koning van Turan in de Shahnameh.
Hij is een afstammeling van Tur en de vader van Afrasiab.
Hij was ook de vader van Garsivaz en de edele Aghrirat.
Hij besloot de oude bloedvete met Iran te hervatten.
Hij stuurde zijn zoon Afrasiab met een groot leger om Iran binnen te vallen.
Zijn oorlog leidde tot de gevangenneming en dood van de Iraanse koning Nowzar.
Kerngegevens
Naam: Pashang
Rol: Koning van Turan; hervatter van de oorlog met Iran
Afkomst: Afstammeling van Tur, zoon van Faridun
Vader: Zadashm, een vreedzame koning van Turan
Beroemde zoon: Afrasiab, de gevreesde koning van Turan
Andere zonen: Garsivaz en de edele Aghrirat
Zijn daad: Heropende de oude oorlog met Iran
Zijn bevelhebber: Zijn zoon Afrasiab, op invasie gestuurd
Iraanse vijand: Koning Nowzar, gevangengenomen en gedood in de oorlog
Erfgoed: De gedeelde epische traditie van de Iraanse volken
Vader van Afrasiab
Pashangs voornaamste betekenis in het epos ligt in zijn vaderschap van Afrasiab, de gevreesde koning van Turan en de grote aartsvijand van Iran gedurende het hele heldentijdperk. Afrasiab zou de centrale tegenstander van de Shahnameh worden, de geduchte krijger en tovenaar die Siyavash vermoordde, generaties lang tegen Iran oorlog voerde en uiteindelijk door zijn eigen kleinzoon Kay Khosrow werd vernietigd.
Als vader van deze centrale figuur staat Pashang aan het hoofd van de Turaanse koninklijke familie van het heldentijdperk. Pashang stuurde als eerste de jonge en felle Afrasiab naar de oorlog tegen Iran, gaf hem het bevel over het binnenvallende leger en begon zo de loopbaan van de grote vijand van de Iraniërs. Daarmee is Pashang de koning die Afrasiab op Iran losliet, de vader wiens besluit de oorlog te hervatten zijn verschrikkelijke zoon zijn eerste grote bevel gaf en hem op het pad zette om de aartsvijand van de Iraanse helden te worden. Naast Afrasiab was Pashang de vader van twee andere opmerkelijke zonen: Garsivaz, die een verraderlijke intrigant zou worden, doorslaggevend bij de moord op Siyavash, en Aghrirat, de zachtaardige en rechtschapen prins die vrede zocht en door Afrasiab om zijn barmhartigheid werd vermoord. Zo kwamen uit Pashangs huis drie zeer verschillende zonen voort: de gevreesde Afrasiab, de verraderlijke Garsivaz en de edele Aghrirat, die samen de slechtheid en de zeldzame edelmoedigheid van Turan belichamen. Pashangs vaderschap van deze centrale figuren, bovenal van Afrasiab, maakt hem tot stamvader van de Turaanse zijde van de grote strijd.
De oude oorlog hervatten
De bepalende daad van Pashangs regering was zijn besluit de oude oorlog tussen Iran en Turan te hervatten. De vete was generaties eerder begonnen toen Tur, Pashangs voorvader, de edele Iraj had vermoord en de Iraanse koning Manuchehr op zijn beurt uit wraak Tur had gedood. Na deze eerste oorlogen was een lange vrede gevolgd, gehandhaafd tijdens de regering van Pashangs vreedzame vader Zadashm.
Maar Pashang keek terug op de oude grieven van zijn huis, het doden van zijn voorvader Tur, en besloot de twist opnieuw op te nemen. Het moment dat hij rijp achtte kwam met een wisseling op de Iraanse troon: de dood van de grote koning Manuchehr, de wreker van Iraj, en de troonsbestijging van zijn zoon Nowzar, die een zwakke en eigenzinnige heerser bleek. Pashang zag de zwakte van de nieuwe Iraanse koning en de gelegenheid de vete te hervatten, verzamelde de strijdkrachten van Turan en bereidde zich voor op oorlog, met de bedoeling zijn voorouders te wreken en oorlog te voeren tegen Iran. De traditie vertelt dat zijn edele zoon Aghrirat zijn uiterste best deed zijn vader van gedachten te laten veranderen, vrede adviseerde en hem aanspoorde de vijandelijkheden te beëindigen. Pashang liet zich echter niet van zijn besluit afbrengen. Zo zette de koning van Turan, die de oude vete opnieuw aanwakkerde die tijdens de vreedzame regering van zijn vader had gesluimerd, een nieuw en verschrikkelijk tijdperk van oorlogen tussen de twee landen in gang. Pashangs hervatting van de oorlog is de daad die de centrale strijd van het epos heropent, de lange vrede beëindigt en de gevechten begint die het heldentijdperk zouden doortrekken.
De invasie van Iran
Na tot oorlog te hebben besloten stuurde Pashang zijn zoon Afrasiab aan het hoofd van een groot Turaans leger om Iran binnen te vallen. Deze invasie trof Iran tijdens de regering van de zwakke koning Nowzar, de zoon van Manuchehr, wiens wanbestuur zijn eigen edelen had vervreemd en Iran kwetsbaar had gemaakt voor zijn oude vijand.
De oorlog verliep rampzalig voor Iran. De jonge Afrasiab bleek een geduchte bevelhebber. De Turaanse troepen, door hem geleid en gesteund door de krijgers van de grote Turaanse huizen, behaalden overwinningen op de Iraniërs. Veel bondgenoten en vazallen van Iran vielen af of liepen naar Afrasiab over. De Iraanse koning Nowzar, met slechts enkele trouwe edelen zoals de held Qaren aan zijn zijde, kon de aanval niet weerstaan. Tijdens de oorlog namen de Turaniërs koning Nowzar gevangen en liet Afrasiab hem doden, een zware slag die Iran zonder koning en in grote nood achterliet. Deze invasie, ingezet door Pashang en geleid door zijn zoon Afrasiab, was een van de grote rampen uit de Iraanse legendarische geschiedenis, de oorlog waarin een Iraanse koning door de Turaanse vijand werd gevangengenomen en gedood. Hoewel Iran na verloop van tijd zou herstellen en de helden ter verdediging zouden opstaan, opende de invasie die Pashang in gang zette een lang en bitter tijdperk van strijd. De gevangenneming en dood van Nowzar markeerden de diepte van Irans gevaar en waren het rechtstreekse gevolg van Pashangs noodlottige besluit de oorlog te hervatten en zijn zoon op het Iraanse land los te laten.
Een verdeeld huis
Een van de opmerkelijke kenmerken van Pashangs huis is het opvallende verschil tussen zijn zonen, waarmee het epos laat zien dat de koninklijke lijn van Turan ondanks haar vijandschap met Iran niet eenvormig van karakter was. Uit Pashang kwamen drie zeer verschillende zonen voort: de gevreesde Afrasiab, de verraderlijke Garsivaz en de edele Aghrirat.
Afrasiab, de oudste en prominentste, werd de felle en meedogenloze aartsvijand van Iran, een geduchte krijger verteerd door de oude vete. Garsivaz werd een intrigant en bedrieger, de figuur wiens verraad en leugens de moord op de edele Siyavash zouden helpen veroorzaken. Maar Aghrirat was als enige van de broers vriendelijk en zachtaardig, een prins die vrede tussen de twee landen zocht. Toen hij uit barmhartigheid de gevangen Iraanse edelen spaarde, werd hij door zijn eigen broer Afrasiab om zijn mededogen vermoord. Deze verdeeldheid in Pashangs huis, de wrede Afrasiab, de verraderlijke Garsivaz en de rechtschapen Aghrirat, weerspiegelt de genuanceerde voorstelling van Turan in het epos en toont dat zelfs het vijandelijke koningshuis zowel slechtheid als werkelijke edelmoedigheid bevatte. Zij wijst ook vooruit naar de komende tragedies, want de broers uit Pashangs huis zelf zouden zich tegen elkaar keren, waarbij Afrasiab de zachtaardige Aghrirat vermoordde. Als vader van deze verdeelde zonen staat Pashang aan het hoofd van een huis waarin zowel de wreedheid als de zeldzame edelmoedigheid van Turan werden geboren, een koninklijke lijn waarvan de interne verdeeldheid zelf deel van de tragedie van het epos zou worden. Het huis van Pashang belichaamt zo in zijn verdeelde zonen de morele complexiteit van Turan.
Symboliek en betekenis
Pashang belichaamt bovenal de hervatting van de oude vete en de dynastieke logica van wraak die het epos structureert. Als koning die terugkeek op het oude onrecht tegen zijn huis en besloot de twist opnieuw op te nemen en oorlog tegen Iran te voeren, vertegenwoordigt hij de manier waarop de kringloop van wraak van generatie op generatie overgaat, de oude grief die in een nieuw tijdperk opnieuw wordt aangewakkerd. In hem toont het epos hoe de bloedvete die door Tur werd begonnen door zijn nakomelingen werd voortgezet, de geërfde haat die de twee landen geen rust gunde.
Pashang belichaamt ook de rol van de stamvader die een grote strijd ontketent, de vader wiens besluit zijn zonen op hun noodlottige wegen zet. Door Afrasiab te sturen om Iran binnen te vallen begon hij de loopbaan van de grote vijand van de Iraniërs en zette hij de oorlogen van het heldentijdperk in gang. Als vader van zijn drie zeer verschillende zonen, de wrede Afrasiab, de verraderlijke Garsivaz en de edele Aghrirat, staat Pashang bovendien aan het hoofd van een huis dat de morele complexiteit van Turan belichaamt, zowel zijn slechtheid als zijn zeldzame edelmoedigheid. Zijn weigering te luisteren naar de vredesraad van zijn zachtaardige zoon Aghrirat en zijn keuze voor oorlog boven verzoening kenmerken hem als een figuur die het pad van wraak en strijd boven dat van vrede koos. In dit alles is Pashang een betekenisvolle figuur, die de hervatting van de oude vete, de dynastieke logica van geërfde wraak, de rol van de stamvader die strijd ontketent en het verdeelde karakter van het huis van Turan belichaamt. Hij is de koning die de grote oorlog heropende, de schakel tussen de oude misdaad en de lange gevechten van het heldentijdperk.
Pashang en de Koerden
Zoals alle figuren uit de Shahnameh behoort Pashang tot het gedeelde epische en mythologische erfgoed van de Iraanse volken, een traditie die de Koerden gemeen hebben met de Perzen, de Luren en andere volken van de Iraanse wereld. Het grote epos van Ferdowsi, met zijn koningen en oorlogen, is de gemeenschappelijke erfenis van deze volken, die delen in de oude Iraanse mythologische traditie waaruit het voortkomt. Het is eerlijk en juist Pashang en het huis van Turan te begrijpen als deel van dit gedeelde erfgoed, in plaats van als uitsluitend Koerdische figuren.
Voor de Koerden, als Iraans volk, maken de figuren en verhalen van de Shahnameh deel uit van de bredere culturele en mythologische wereld waartoe zij behoren. Het epos en zijn figuren, uit zowel Iran als Turan, nemen een plaats in binnen het brede Iraanse erfgoed dat de Koerden delen. Pashang, de koning van Turan die de oorlog hervatte, maakt deel uit van de gemeenschappelijke schat van de Iraanse epische traditie, bekend en gewaardeerd in de Iraanse landen. Met Pashang presenteren we dus geen specifiek Koerdische figuur, maar een van de koningen van het gedeelde Iraanse epos, behorend tot het erfgoed dat de Koerden gemeen hebben met de andere volken van de Iraanse wereld. Ook verdient vermelding dat de Turaniërs uit het epos, de mensen van Pashangs koninkrijk, een legendarisch volk zijn, in het verhaal afstammend van Fariduns zoon Tur en oorspronkelijk voorgesteld als een oostelijk Iraans volk, dat niet eenvoudig met een moderne natie mag worden vereenzelvigd. Deze eerlijke benadering plaatst Pashang nauwkeurig binnen de brede en rijke traditie van het Iraanse epos waarvan de Koerden als Iraans volk samen met hun buren erfgenamen zijn.
Discussies en misverstanden
Is Pashang een specifiek Koerdische figuur? Nee; zoals alle figuren uit de Shahnameh behoort hij tot het gedeelde epische erfgoed van de Iraanse volken, een traditie die de Koerden gemeen hebben met de Perzen, de Luren en andere volken van de Iraanse wereld, in plaats van een uitsluitend Koerdische figuur te zijn. Hij is zelfs een koning van Turan, de legendarische rivaal van Iran, afstammend van Tur. Als Iraans volk delen de Koerden in het brede Iraanse erfgoed van het epos, waarvan de figuren, uit zowel Iran als Turan, deel uitmaken van de gemeenschappelijke Iraanse traditie waarvan de Koerden samen met hun buren erfgenamen zijn.
Is deze Pashang dezelfde als andere figuren met deze naam? De uitgebreide traditie bevat meer dan één figuur die Pashang heet, wat verwarring kan veroorzaken. De hier besproken Pashang is de koning van Turan, de afstammeling van Tur en vader van Afrasiab, die de oorlog met Iran hervatte. Er is in sommige tradities ook elders in het legendarische materiaal een andere figuur met deze naam. Het is deze Pashang, de Turaanse koning en vader van Afrasiab, Garsivaz en Aghrirat, die de betekenisvolle figuur van de oorlogen tussen Iran en Turan is. Zoals altijd bij het grote epos helpt aandacht voor afkomst en rol, hier de koning van Turan die van Tur afstamt en vader van Afrasiab is, de figuur juist te identificeren.
Hoe prominent is Pashang in het epos? Pashangs rechtstreekse verschijningen in de Shahnameh zijn betrekkelijk kort en geconcentreerd in de episode van de hervatting van de oorlog en de invasie van Iran tijdens Nowzars regering. Toch is zijn betekenis aanzienlijk, want zijn besluit de vete te heropenen en Afrasiab tegen Iran te sturen zet de lange oorlogen van het heldentijdperk in gang, en hij is de vader van de centrale figuren aan Turaanse zijde. Het is eerlijk hem voor te stellen als een figuur die kort verschijnt maar een sleutelrol heeft, de koning wiens noodlottige besluit de grote strijd heropende en de stamvader van het Turaanse koningshuis, in plaats van de omvang van zijn persoonlijke aanwezigheid in het verhaal te overdrijven. Zijn belang ligt meer in zijn beslissende besluit en vaderschap dan in een grote persoonlijke rol in de vele episoden van het epos.
Verwante onderwerpen
Afrasiab: de gevreesde koning van Turan, de zoon van Pashang
Garsivaz: de verraderlijke zoon van Pashang
Aghrirat: de edele en rechtschapen zoon van Pashang
Tur: de voorvader van Pashang die de vete begon
Nowzar: de Iraanse koning die in Pashangs oorlog werd gedood
Manuchehr: de Iraanse koning die Tur had gedood, de oude grief
Qaren: de Iraanse held die de Turaanse invasie weerstond
De Shahnameh: het Perzische Koningsboek, het grote epos van Iran
Veelgestelde vragen
Wie is Pashang in de Shahnameh?
Pashang is een vroege koning van Turan in de Shahnameh, een afstammeling van Tur en vader van de gevreesde koning Afrasiab. Na een lange vrede besloot hij de oude bloedvete met Iran te hervatten en stuurde zijn zoon Afrasiab aan het hoofd van een groot leger op invasie, waarmee de oorlogen van het heldentijdperk begonnen. Hij was ook de vader van Garsivaz en de edele Aghrirat. Hij wordt herinnerd als de koning die de grote strijd tussen Iran en Turan heropende.
Wie waren Pashangs zonen?
Pashang was de vader van drie opmerkelijke zonen: Afrasiab, de gevreesde koning van Turan en grote aartsvijand van Iran; Garsivaz, een verraderlijke intrigant die doorslaggevend was bij de moord op Siyavash; en Aghrirat, de vriendelijke en edele prins die vrede zocht en door Afrasiab werd vermoord omdat hij de Iraanse gevangenen spaarde. Uit zijn huis kwamen zowel de slechtheid als de zeldzame edelmoedigheid van Turan voort. Het opvallende verschil tussen zijn zonen weerspiegelt de genuanceerde voorstelling van het vijandelijke koningshuis in het epos.
Waarom voerde Pashang oorlog tegen Iran?
Pashang voerde oorlog tegen Iran om de oude bloedvete te hervatten en zijn voorouders te wreken. De vete was begonnen toen zijn voorvader Tur de edele Iraj vermoordde en de Iraanse koning Manuchehr uit wraak Tur doodde. Na een lange vrede keek Pashang terug op deze oude grieven en besloot de twist op te nemen. Hij zag een gelegenheid in de zwakke regering van de Iraanse koning Nowzar, verzamelde zijn troepen en stuurde Afrasiab op invasie, ondanks de vredesraad van zijn edele zoon Aghrirat.
Wat gebeurde er tijdens Pashangs invasie van Iran?
Pashang stuurde zijn zoon Afrasiab met een groot leger om Iran binnen te vallen tijdens de zwakke regering van koning Nowzar. De oorlog verliep slecht voor Iran: Afrasiab bleek een geduchte bevelhebber, veel Iraanse bondgenoten vielen af en de Turaniërs behaalden overwinningen. Zij namen koning Nowzar gevangen en Afrasiab liet hem doden, waardoor Iran zonder koning en in groot gevaar achterbleef. Het was een van de grote rampen uit de Iraanse legendarische geschiedenis, hoewel Iran na verloop van tijd zou herstellen.
Hoe was Pashang verwant aan Afrasiab en Tur?
Pashang was de vader van Afrasiab en een afstammeling van Tur. In de genealogie van het epos was Pashang de zoon van Zadashm en kleinzoon van Tur, de zoon van Faridun die de vete begon, waardoor Pashang de achterkleinzoon van Faridun was. Zijn zoon Afrasiab werd de gevreesde koning van Turan. Pashang staat zo in de koninklijke lijn van Turan tussen de oorspronkelijke aanstichter van de vete, Tur, en de grote aartsvijand Afrasiab, de koning die de oude grief naar een nieuw oorlogstijdperk bracht.
Is Pashang een Koerdische figuur?
Pashang behoort tot het gedeelde epische erfgoed van de Iraanse volken, een traditie die de Koerden gemeen hebben met de Perzen, de Luren en andere volken van de Iraanse wereld, in plaats van een uitsluitend Koerdische figuur te zijn. Hij is zelfs een koning van Turan, de legendarische rivaal van Iran, afstammend van Tur. Als Iraans volk delen de Koerden in het brede Iraanse erfgoed van het epos, waarvan de figuren, uit zowel Iran als Turan, deel uitmaken van de gemeenschappelijke Iraanse traditie waarvan de Koerden samen met hun buren erfgenamen zijn.
Bronnen en verdere lectuur
Pashang - Wikipedia (over Pashang)
Zadashm - Wikipedia (over Zadashm)
Nowzar - Wikipedia (over Nowzar)
Characters of Firdowsi’s Shahname - Iraj Bashiri (personages uit Firdowsi’s Shahname)
Afrasiab (Turanian King) - Encyclopaedia Iranica (Afrasiab, Turaanse koning)
Shahnameh - Encyclopaedia Iranica (over de Shahnameh)