قنات کردو، با نام انتشاراتی کانات کالاشویچ کردویف (۱۹۰۹–۱۹۸۵)، زبان‌شناس کرد بود. فعالیتش در لنینگراد دستور کرمانجی، فرهنگ‌های کردی–روسی، تاریخ ادبیات و تصحیح متن را دربرمی‌گیرد.
از قارص تا لنینگراد
زندگی‌نامهٔ Joyce Blau زادگاه او را در ۱۹۰۹ نزدیک کاغذمان در منطقهٔ قارص، زیر حکومت روسیه در آن زمان، معرفی می‌کند. خانواده در ۱۹۱۸ به ارمنستان گریخت و سپس به تفلیس رفت. مدرسهٔ کردی آنجا مسیر آموزش او را گشود؛ در ۱۹۲۸ بورسیهٔ لنینگراد گرفت. [1] سال‌های نخست با آوارگی قفقاز و گسترش نهادهای آموزشی شوروی پیوند داشت.
فعالیت دانشگاهی در لنینگراد
مؤسسهٔ نسخه‌های خطی شرقی کار او را در شعبهٔ لنینگراد مؤسسهٔ شرق‌شناسی از ۱۹۵۰ تا مرگش در ۳۱ اکتبر ۱۹۸۵ ثبت می‌کند. از اوایل دههٔ ۱۹۶۰ سرپرست گروه پژوهش کردی بود. [2] مرکز حرفه‌ای او لنینگراد بود، هرچند مدارس ارمنستان و شبکه‌های کردی نیز اهمیت داشتند. تدریس، راهنمایی پژوهش و همکاری در کنار تألیف جریان داشت.
دستورهای مشخص و مستند
کتابخانهٔ دولتی روسیه دستور زبان کردی (کرمانجی): آواشناسی و صرف، چاپ مسکو و لنینگراد در ۱۹۵۷، را با ۳۴۳ صفحه ثبت کرده است. [3] Blau دستور کوتاه مدرسه‌ای ۱۹۴۹ در ایروان و دستور ۱۹۷۸ بر پایهٔ کرمانجی و سورانی را نیز فهرست می‌کند. [1] این کتاب‌ها آموزش مدرسه را به پژوهش تخصصی زبان پیوند می‌دهند.
دو فرهنگ با پوشش متفاوت
فرهنگ کردی–روسی ۱۹۶۰ حدود ۳۴٬۰۰۰ واژه و خلاصهٔ دستور دارد و فهرست کتابخانه ۸۹۰ صفحه ثبت می‌کند. [4] فرهنگ سورانی–روسی ۱۹۸۳ اثر مشترک با زارێ آ. یوسوپوواست: حدود ۲۵٬۰۰۰ واژه و ۷۵۲ صفحه با واژگان ادبی، روزمره، حرفه‌ای و مردم‌نگارانه. [5] تفکیک دو کتاب تنوع مواد زبانی و نقش همکاری را روشن می‌کند.
ادبیات، نسخه‌ها و دانشجویان
Blau دو جلد Tarixa Edebyeta Kurdi، تاریخ ادبیات کردی، چاپ استکهلم در ۱۹۸۳ و ۱۹۸۵، و آموزش دانشجویانی از عراق و سوریه را ثبت می‌کند. [1] در ۱۹۸۶ پس از مرگش، متن ترجمهٔ کرمانجی شرفنامه اثر ملا محمود بایزیدی با تصحیح کردویف و Zh. S. Musaelyan منتشر شد. مترجم بایزیدی بود؛ نقش کردویف آماده‌سازی متن بود. [6] این کارها فرهنگ‌نویسی را به تاریخ ادبیات، انتشار نسخه‌ها و آموزش پیوند می‌دهند.
منابع و مطالعه بیشتر
- Joyce Blau, “Kurdoev, Qenatê”, Encyclopaedia Iranica, 2006, updated 2010; biography and selected works.
- Institute of Oriental Manuscripts, Russian Academy of Sciences: Kanat Kalashevich Kurdoev, institutional biography and publications.
- Russian State Library, catalogue record: K. K. Kurdoev, Grammar of the Kurdish Language (Kurmanji): Phonetics and Morphology, 1957.
- Russian State Library, catalogue record: K. K. Kurdoev, Kurdish–Russian Dictionary, approximately 34,000 words, 1960.
- Institute of Oriental Manuscripts, publication record: K. K. Kurdoev and Z. A. Yusupova, Sorani–Russian Dictionary, 1983.
- Institute of Oriental Manuscripts, publication record: Mela Mahmud Bayazidi, Tawarikh-i qadim-i Kurdistan, volume I; text edited by K. K. Kurdoev and Zh. S. Musaelyan, 1986.