9ê Nîsanê di dîroka Kurdî de | Nûçeyên Kurdî
Du wateyên girîng ên 9ê Nîsanê di dîroka Kurdî de keşf bikin: ji Koça Mezin a dilşewitîner a 1991an heta hilweşîna rejîma Baasê di 2003an de û bandora wê ya nûjen di 2026 de.
Gotarê bixwîninKovara dîroka Kurdan
1586 gotar bi Kurmancî amade ne.
Du wateyên girîng ên 9ê Nîsanê di dîroka Kurdî de keşf bikin: ji Koça Mezin a dilşewitîner a 1991an heta hilweşîna rejîma Baasê di 2003an de û bandora wê ya nûjen di 2026 de.
Gotarê bixwîninDengvedanên 8ê Nîsanê: Rêwîtiyek di dîrok û xweragiriya Kurdan de. Ji aliyê Manus AI ve. Tarîxa 8ê Nîsanê mînakeke biçûk a bandorker a serpêhatiya berfirehtir a Kurdan e — vegotineke ku bi têkiliya windahiya trajîk, berxwedana bêrawestan û hêviya berdewam a paşerojeke aştiyane tê diyarkirin. Di nav dehsalan de, vê rojê şahidiya bûyerên ji sihên xemgîn ên kampanyayên qirkirinê heta manevrayên dîplomatîk ên îroyîn kiriye ku armanc dikin welatekî aram ji bo gelê Kurd misoger bikin.
Gotarê bixwîninXweragirî û werçerxên jeopolîtîk: Dîrok û nûçeyên Kurdî ji bo 7ê Nîsanê. Ji aliyê Manus News Service ve. 7 Nîsana 2026. Tarîxa 7ê Nîsanê di dîroka gelê Kurd de xwedî wateyeke kûr û dualî ye. Ev roj pirek e di navbera felaketên mirovî yên rabirdûyê û manevrayên jeopolîtîk ên tevlihev û xeternak ên îroyîn de. Dema neteweya Kurd li 35emîn salvegera destwerdana mirovî ya diyarker a 1991an difikire, ew di 2026 de xwe di navenda rewşê de jî dibîne.
Gotarê bixwîninTarîxa 6ê Nîsanê di bîra hevpar a gelê Kurd de nîşaneyeke bi wate ye; rojeke ku astên herî bilind ên êşa mirovan û îradeya bêşkestin a neteweyekê di xwe de kom dike. Di nav dehsalan de, vê tarîxa taybet şahidiya demên diyarker kiriye — ji koça mezin a dilşewitîner a 1991an heta hilweşandina bi pergal a civakên gundî di 1993an de. Dema em ji perspektîfa 2026an li van bûyerên dîrokî difikirin, zelal dibe ku 6ê Nîsanê ne tenê rojeke salnameyê ye.
Gotarê bixwînin
Îro tarîxeke bi wate di tomarên dîroka Kurdî de nîşan dide — rojeke ku du aliyên serpêhatiya Kurdan di xwe de kom dike: kûrahiya êşa mirovan û bilindahiya naskirina dîplomatîk a navneteweyî. Di 5ê Nîsanê de, gelê Kurd salvegera Biryarnameya 688 a Encumena Ewlehiyê ya Neteweyên Yekbûyî bi bîr tîne; biryareke dîrokî ya 1991an ku rêça têkoşîna wan a ji bo xweserî û mayînê bi bingehîn guhert. Dema em di 2026 de li vê tarîxê difikirin, dengvedanên rabirdûyê berdewam in.
Gotarê bixwînin4 Nîsana 2026: Rojeke bi du wateyên girîng ji bo neteweya Kurd. Îro, 4 Nîsana 2026, ji bo Kurdan li seranserê cîhanê xwedî wateyeke kûr e; ew ne tenê 77emîn salvegera jidayikbûna Ebdullah Ocalan, rêberê rêzdîtî yê Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK), nîşan dide, lê ji bo gelekî ku bi sedsalan têkoşîn derbas kiriye rojeke sembolîk a ji nû ve zayînê û xweragiriyê jî ye. Rêxistinên Kurd ên cuda ev tarîx qebûl kirine.
Gotarê bixwîninFêr bibin ka di 16 Adara 1988 de li Helebceyê çi qewimî, têkiliya wê bi Enfalê re çi ye, û delîl û lêkolînên li ser rizgarbûyan çi nîşan didin.
Gotarê bixwînin
Rastiya li pişt Qîrîna Keldaniyan û têkoşîna li dijî asîmîlasyona Aşûrî keşf bikin. Fêr bibin ka nasnameya Keldanî çawa li dijî jêbirinê li ber xwe dide.
Gotarê bixwîninDi demjimêrên destpêkê yên 24 Adara 2026 de, şeş mûşekên balîstîk ên Îranê navenda Fermandariya Herêma Yekê ya hêzên Pêşmerge li îdareya Soranê ya parêzgeha Hewlêrê, li bakurê Iraqê, kirin armanc. Li gorî Wezareta Karûbarên Pêşmerge ya Herêma Kurdistanê, ev êrîş bû sedema mirina şeş leşkerên Pêşmerge û birîndarbûna sî kesên din. Mûşekan yekîneyên Firqeyên Piyade yên 7 û 5 jî lê dan; bi vî awayî ev bû êrîşa yekcarî ya herî kujer li ser herêma xweser a Kurdan.
Gotarê bixwîninHer ku şerê Îranê yê 2026 girantir dibe, gelê Kurd ê Îranê wek yek ji hêzên herî girîng ên pevçûnê derketiye pêş, partiyên opozîsyonê yên bi dehsalan dîrok di nav koalîsyonekê de yek dike û operasyonên hevaheng li dijî Komara Îslamî dest pê dike. Damezirandina Koalîsyona Hêzên Siyasî yên Kurdistana Îranê (CPFIK) di Sibata 2026 de, cara yekem pênc partiyên mezin ên opozîsyona Kurd anîn cem hev, û berxwedana çekdarî, çalakiya siyasî û dîplomasiya navneteweyî hevaheng kirin.
Gotarê bixwînin
Jiyana Şêx Seîd, şehîdê ku serhildana mezin a yekem a Kurdan li dijî Tirkiyeyê pê xist, keşf bikin. Mîrasa berdewam a Şêx Seîd nas bikin.
Gotarê bixwînin
Mîrasa Leyla Qasim, xwendekara ku ji bo Kurdistanê mir, û bandora wê li dîroka Kurdî nas bikin. Çîroka Leyla Qasim îro keşf bikin.
Gotarê bixwînin
Jiyannameya berfireh a Ebdullah Ocalan bixwînin. Li ser jiyana wî ya destpêkê, damezirandina PKKyê, girtina wî ya Kenyayê û geşedana konfederalîzma demokratîk fêr bibin.
Gotarê bixwîninJiyan û mîrasa Hêro Îbrahîm Ehmed — keça Îbrahîm Ehmed ê hevdamezirînerê KDPyê, jina Celal Talebanî, damezirînera Rizgarkirina Zarokan a Kurdistanê û kesayetiya siyasî ya jin a herî navdar a dîroka nûjen a Kurdî.
Gotarê bixwîninJiyana Mesûd Barzanî — yê di komara Kurdî ya tenê di dîrokê de ji dayik bû, ji Enfalê rizgar bû, KDP ji nû ve ava kir, bû Serokê hilbijartî yê yekem ê Herêma Kurdistanê û referandûma serxwebûnê ya 2017an birêve bir ku sedî nod û sê ji dengdêrên Kurd piştgirî lê kirin.
Gotarê bixwîninJiyan û mîrasa Newşîrwan Mistefa — hevdamezirînerê PUKyê, rêveberê Silêmaniyê û siyasetmedarê Kurd ê ji tevgera alîkariya avakirina wê kiribû dûr ket da ku Goran damezirîne û desthilatdariya du partiyan a KDP û PUKyê bişkîne.
Gotarê bixwîninJiyan û mîrasa Celal Talebanî — “Mam Celal” — ku PUK damezirand, şerê navxweyî yê Kurdî bi dawî kir û bû Serokê Kurd ê yekem ê Iraqê.
Gotarê bixwîninJiyan û mîrasa Îbrahîm Ehmed — parêzer, romannivîs û hevdamezirînerê KDPyê yê ji Silêmaniyê ku avahiya rewşenbîrî û siyasî ya netewperweriya Kurdî li Iraqê ava kir.
Gotarê bixwînin
Jiyana Mistefa Barzanî, pêşmergeyê herdemî, û rola wî ya navendî di dîroka Kurdî de nas bikin. Mîrasa mayînde ya Barzanî keşf bikin.
Gotarê bixwîninJiyan û mîrasa Nûrî Dêrsimî — bijîşk û dîroknivîsê Kurd ê Elewî yê çar dehsal li sirgûnê bi belgekirina Komkujiya Dêrsimê û parastina bîra gelê xwe derbas kir.
Gotarê bixwîninJiyan û mirina Qazî Mihemed — dadwerê Kurd ê ji Mehabadê ku Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê damezirand, komara Kurdî ya tenê di dîrokê de ragihand û birêve bir û îdamê li sirgûnê tercîh kir.
Gotarê bixwînin
Qada vegotinê ya edebiyata Kurdî di nav salan de gelek hatiye guherandin; bi piranî ji ber derketina lehengên jin a pêş. Gava jin di çîrokên ezmûn, têkoşîn û serkeftinên wan nîşan didin de dikevin navendê, ew rolên kevneşopî yên di nav civaka Kurdî de dibin mijara nîqaşê. Ev guherîn beşek ji pêşketinên berfirehtir ên Kurdî yên civakê ye, ku tê de dengên jinan di qadên çandî, siyasî û civakî de her ku diçe bêtir diyar dibin.
Gotarê bixwînin
Rêwîtiya yekîtiya Pêşmerge li Herêma Kurdistanê ya Iraqê nas bikin. Dijwarî û hêviyên yekîtiya Pêşmerge yên îro bi kûrahî keşf bikin.
Gotarê bixwîninJiyana Sûreyya Bedirxan, mîrê ku çapemeniya Kurdî şoreşger kir, nas bikin. Fêr bibin ka mîrasa Sûreyya Bedirxan çawa netewperweriya çandî ya Kurdî şikil da.
Gotarê bixwînin