Destpêk
Nasirdîn û Sicadîn du ji Heft Heyînên Pîroz ên baweriya êzidî ne: endamên Heft Sirr ên ku Xwedê cîhan spart wan, û du ji çar kurên pîroz ên Êzdîna Mîr, li kêleka birayên wan Şêx Şems û Fexredîn.
Di baweriya êzidî de Xwedayê yekane heft Heyînên Pîroz afirand, Heft Sirr, û karûbarên cîhanê spart wan. Ev heyîn bi nûnerên xwe yên pîroz ên li ser erdê, xasên mezin, eşkere dibin. Di nav van heyînên pîroz de Nasirdîn û Sicadîn hene, du ji çar kurên Êzdîna Mîr û bapîrên nesla du ji çar neslên şêxên şemsanî. Rêz ji wan bi hev re tê girtin û ew di kevneşopiyê de bi derbasbûn û nûbûna ruh ve girêdayî ne.
Êzidîtî, wek oleke zindî ya gelê Kurd, hêjayî wê ye ku li gor têgihiştina xwe bi awayekî rast û bi rêz bê têgihiştin. Nasirdîn û Sicadîn, ku koma çar kurên pîroz ên Êzdîna Mîr temam dikin, heyînên pîroz ên bi rêz ên nîzama pîroz a êzidî ne. Naskirina wan têgihiştina bêtir ji dîtina dewlemend a heyînên pîroz û xasên mezin a ku di dilê baweriya êzidî de ye.
Naverok
Heyînên pîroz ên derbasbûna ruh
Nasirdîn, Sicadîn û mîrata kurdî
Nasirdîn û Sicadîn kî ne?
Nasirdîn û Sicadîn, ku bi kurdî Şêx Nasirdîn û Şêx Sicadîn tê gotin, du ji Heft Heyînên Pîroz ên baweriya êzidî ne: endamên Heft Sirr ên ku Xwedê karûbarên cîhanê spart wan. Rêz ji derketinên wan ên li ser erdê wek du ji çar kurên Êzdîna Mîr tê girtin, li kêleka birayên wan Şêx Şems, heyîna pîroz a Rojê, û Fexredîn, heyîna pîroz a Hîvê. Nasirdîn û Sicadîn bapîrên nesl û pêşiyên du ji çar neslên şêxên şemsanî yên êzidiyan in û, wek birayên wan, wek derketinên heyînên pîroz ên li ser erdê tên têgihiştin. Pir caran navê wan her duyan bi hev re tê gotin û rêz ji wan bi hev re tê girtin. Di kevneşopiyê de ew bi derbasbûna ruh di mirinê de û nûbûna wî ve girêdayî ne: peywireke pîroz û bi heybet di nav heyînên pîroz de. Nasirdîn û Sicadîn, wek du ji Heft Heyînên Pîroz û du ji çar kurên pîroz ên Êzdîna Mîr, di nîzama pîroz a êzidî de cihekî bi rêz digirin. Ew li kêleka Şêx Şems û Fexredîn koma çar kurên pîroz temam dikin.
Du ji Heft Heyînên Pîroz
Girîngiya herî kûr a Nasirdîn û Sicadîn ew e ku ew du ji Heft Heyînên Pîroz in: endamên Heft Sirr, heft heyînên pîroz ên ku ji Xwedayê yekane derketine û Xwedê parastina cîhanê spart wan.
Di baweriya êzidî de Xwedayê yekane heft Heyînên Pîroz an ferişte, Heft Sirr, ji nûra xwe afirand û karûbarên cîhanê spart wan. Ev heft bi nûnerên xwe yên pîroz ên li ser erdê, xasên mezin, eşkere dibin. Nasirdîn û Sicadîn di nav van Heft Heyînên Pîroz de tên jimartin û ji derketinên wan ên li ser erdê, xasên mezin Şêx Nasirdîn û Şêx Sicadîn, wek derketinên heyînên pîroz di laşê mirov de an nûnerên wan di cîhanê de tê têgihiştin. Nasirdîn û Sicadîn, wek endamên wan heftan, di xwezaya pîroz a Heft Sirr de hevpar in: heyînên pîroz ên ku ji Xwedayê yekane derketine û xwedayetî bi wan cîhanê diparêze. Ew di nav wan heftan de cihê xwe li kêleka birayên wan Şêx Şems û Fexredîn û heyînên pîroz ên din ên baweriyê digirin. Ev cihê wan wek du ji Heft Heyînên Pîroz aliyê herî kûr ê girîngiya Nasirdîn û Sicadîn e. Ew wan wek heyînên pîroz ên ku ji Xwedayê yekane derketine nîşan dide: heyînên pîroz ên Heft Sirr ên ku di xasên mezin de eşkere dibin. Ew wek du ji Heft Heyînên Pîroz di baweriya êzidî de cihê xwe yê pîroz digirin, di nav heyînên pîroz ên ku ji Xwedayê yekane derketine de.
Xalên sereke
Nasirdîn û Sicadîn du ji Heft Heyînên Pîroz (Heft Sirr) ên êzidiyan in.
Derketinên wan ên li ser erdê du ji çar kurên Êzdîna Mîr in.
Ew birayên Şêx Şems (Roj) û Fexredîn (Hîv) in.
Ew bapîrên nesla du ji çar neslên şêxên şemsanî ne.
Ew di kevneşopiyê de bi derbasbûn û nûbûna ruh ve girêdayî ne.
Ev çar kur bi hev re koma çar heyînên pîroz ên vê komê temam dikin.
Agahiyên kurt
Nav: Nasirdîn (Şêx Nasirdîn); Sicadîn (Şêx Sicadîn)
Bawerî: Êzidîtî, oleke kurdî ya yekxwedaperest
Xweza: Du ji Heft Heyînên Pîroz (Heft Sirr)
Bav: Êzdîna Mîr, bapîrê nesla şêxên şemsanî
Bira: Şêx Şems (Roj) û Fexredîn (Hîv)
Rol: Bapîrên nesla du ji çar neslên şemsanî
Bi vê re têkildar in: Derbasbûna ruh û nûbûna wî
Di vir de eşkere dibin: Xasên mezin ên baweriyê
Navenda pîroz: Laliş, geliyê pîroz û cihê ziyaretê
Mîrat: Kevneşopiyeke olî ya zindî ya gelê Kurd
Kurên Êzdîna Mîr
Rêz ji Nasirdîn û Sicadîn di derketinên wan ên li ser erdê de wek du ji çar kurên Êzdîna Mîr tê girtin. Ev yek wan bi malbata pîroz a ku di bingeha neslên şemsanî yên êzidiyan de ye ve girê dide.
Di kevneşopiya êzidî de rêz ji derketinên Nasirdîn û Sicadîn ên li ser erdê wek du ji çar kurên Êzdîna Mîr tê girtin, kesayetiyeke girîng a ku li gor kevneşopiyê li ser êzidiyan desthilatdar bû, li kêleka birayên wan Şêx Şems û Fexredîn. Ev çar kur wek derketinên heyînên pîroz ên li ser erdê û wek bapîrên nesl û pêşiyên çar neslên şêxên şemsanî tên rêzgirtin. Ev çar bira bi hev re komeke pîroz a çaran pêk tînin: kurên pîroz ên Êzdîna Mîr, her yek heyîneke pîroz û pêşiyê neslekê. Nasirdîn û Sicadîn li kêleka heyînên pîroz ên Roj û Hîvê vê koma çaran temam dikin. Ev girêdana heyînên pîroz bi malbata pîroz a Êzdîna Mîr ve wan wek kur, bapîrên nesl û pêşî di nîzam û avahiya pîroz a baweriya êzidî de bicih dike. Bi vî awayî çar kurên Êzdîna Mîr, ku Nasirdîn û Sicadîn di nav wan de ne, malbateke pîroz di bingeha neslên şemsanî de ne: heyînên pîroz ên ku di kurên pîroz de eşkere dibin. Nasirdîn û Sicadîn wek du ji çar kurên Êzdîna Mîr di malbat û nîzama pîroz a baweriya êzidî de cihê xwe digirin.
Bapîrên nesla neslên şemsanî
Rêz ji Nasirdîn û Sicadîn wek bapîrên nesl û pêşiyên du ji çar neslên şêxên şemsanî tê girtin. Ev yek wan bi nîzama civakî û olî ya pîroz a baweriya êzidî ve girê dide.
Di baweriya êzidî de malbatên şêxan roleke taybet a olî digirin û bi neslan rêxistinkirî ne. Di nav wan de çar neslên şemsanî ji çar kurên Êzdîna Mîr tên. Nasirdîn û Sicadîn bapîrên nesl û pêşiyên du ji van çar neslên şemsanî ne, li kêleka neslên birayên wan Şêx Şems û Fexredîn. Ev rola wan wek bapîrên nesla neslên şemsanî heyînên pîroz bi avahiya civakî û olî ya pîroz a baweriya êzidî ve girê dide; tê de malbatên şêxan û neslên wan di jiyana olî û nîzama civakê de cihekî girîng digirin. Hatina neslên şemsanî ji çar kurên pîroz ên Êzdîna Mîr, ku Nasirdîn û Sicadîn di nav wan de ne, heyînên pîroz bi nîzama olî ya zindî ya êzidiyan ve girê dide: malbatên pîroz ên ku kevneşopiya olî berdewam dikin. Nasirdîn û Sicadîn wek bapîrên nesla du ji çar neslên şemsanî di nîzama pîroz a baweriya êzidî de cihê xwe digirin. Ev yek heyînên pîroz bi avahiya olî û malbatên pîroz ên kevneşopiyê ve girê dide.
Heyînên pîroz ên derbasbûna ruh
Peywireke taybet a Nasirdîn û Sicadîn di kevneşopiya êzidî de têkiliya wan bi derbasbûna ruh di dawiya jiyana li ser erdê de û nûbûna wî re ye: roleke pîroz û bi heybet di nav heyînên pîroz de.
Di dîtina êzidî de Nasirdîn û Sicadîn bi hev re bi derbasbûna ruh di dawiya jiyana li ser erdê de û nûbûna wî re têkildar in: du heyînên pîroz ên ku di derbasbûna ruh de li kêleka wî ne. Rêz ji Sicadîn di kevneşopiyê de wek peyamnêr tê girtin, heyîna pîroz a ku tê da ku di derbasbûna ruh de bi wî re be. Nasirdîn bi nûbûna ku piştî wê tê ve girêdayî ye: heyîna pîroz a ku bi rêya ruh a berdewam û nûbûna wî ve girêdayî ye. Ev têkilî têgihiştina êzidî ya mirinê wek derbasbûn û nûbûnekê, ne wek dawiyekê, nîşan dide. Heyînên pîroz di derbasbûna ruh de li kêleka wî ne û ew li ser rêya xwe berdewam dike, li gor baweriya êzidî ya nûbûna ruh. Rola Nasirdîn û Sicadîn di derbasbûna ruh de bi heybet û dilnerm e: heyînên pîroz ên ku di dawiya jiyana li ser erdê de bi rûmet bi ruh re dibin û li kêleka wî di nûbûna wî de ne. Ev peywira pîroz, beşdarbûna derbasbûn û nûbûna ruh, aliyekî taybet û watedar ê girîngiya Nasirdîn û Sicadîn e. Ew dîtina êzidî ya mirinê wek derbasbûnekê ku heyînên pîroz tê de bi ruh re dibin û berdewamiya ruh û nûbûna wî nîşan dide. Ev yek ji awayên ku ev her du heyînên pîroz di baweriya êzidî de bi kêliyên herî kûr ên jiyana mirov ve girêdayî ne ye, dema ku di derbasbûn û nûbûna ruh de bi rûmet li kêleka wî ne.
Rêzgirtin di nîzama pîroz de
Di tevahiya nîzama pîroz û jiyana olî ya baweriya êzidî de rêz ji Nasirdîn û Sicadîn tê girtin, wek du ji Heft Heyînên Pîroz û du ji kurên pîroz ên Êzdîna Mîr.
Di baweriya êzidî de rêz ji Nasirdîn û Sicadîn, wek du ji Heft Heyînên Pîroz, di nîzama pîroz, sirûdan û jiyana olî ya civakê de tê girtin. Sirûdên pîroz ên baweriyê, qewlên ku bi zimanê kurdî tên stranîn, Xwedayê yekane û heyînên wî yên pîroz û xasên mezin pîroz dikin û zanîna pîroz a kevneşopiyê diparêzin. Di nav wan de rêz ji heyînên pîroz ên wek Nasirdîn û Sicadîn tê girtin. Geliyê pîroz ê Lalişê, navenda pîroz û cihê ziyaretê yê baweriyê, û salnameya olî, kiryarên olî û nîzama neslên êzidiyan hemû bi dîtina Xwedayê yekane û heyînên wî yên pîroz û xasên mezin ve girêdayî ne. Nasirdîn û Sicadîn di nav wan de cihê xwe li kêleka Şêx Şems, Fexredîn û yên din digirin. Ev rêzgirtin di nîzama pîroz de cihê Nasirdîn û Sicadîn di baweriya êzidî de nîşan dide: du ji Heft Heyînên Pîroz ên ku di sirûdan, cihên pîroz û jiyana olî ya civakê de tên rêzgirtin. Rêzgirtina Nasirdîn û Sicadîn bi nîzama pîroz û jiyana olî ya zindî ya êzidiyan tê parastin û berdewamkirin: heyînên pîroz ên ku di dîtina pîroz a baweriyê de tên rêzgirtin.
Sembolîzm û wate
Nasirdîn û Sicadîn berî her tiştî dîtina êzidî ya heyînên pîroz ên ku di xasên mezin de eşkere dibin temsîl dikin: du ji Heft Heyînên Pîroz ên Heft Sirr ên ku di xasên bi rêz ên baweriyê de eşkere dibin. Ew wek du ji çar kurên Êzdîna Mîr malbat û neslên pîroz ên ku di bingeha şêxên şemsanî de ne temsîl dikin.
Nasirdîn û Sicadîn bi têkiliya wan bi derbasbûn û nûbûna ruh re her wiha dîtina bi heybet û dilnerm a mirinê wek derbasbûn û nûbûnekê ku heyînên pîroz tê de li kêleka ruh ne temsîl dikin: dîtineke rûmet û hêviyê. Di vê yekê de ew têgihiştina êzidî ya berdewamiya ruh û heyînên pîroz ên ku li kêleka wî ne temsîl dikin. Di van hemûyan de Nasirdîn û Sicadîn di nav heyînên pîroz ên bi rêz ên baweriya êzidî de ne. Ew heyînên pîroz ên ku eşkere dibin, malbat û neslên pîroz û dîtina bi rûmet a derbasbûn û nûbûna ruh temsîl dikin. Ew du ji Heft Heyînên Pîroz û du ji kurên pîroz ên Êzdîna Mîr in, ku li kêleka Şêx Şems û Fexredîn koma çaran temam dikin: kesayetiyên bi rêz ên mîrata olî ya Kurdan. Dîtina heyînên pîroz ên ku bi rûmet li kêleka ruh ne yek ji taybetiyên dilnerm û bi hêvî yên kevneşopiya êzidî ye.
Nasirdîn, Sicadîn û mîrata kurdî
Nasirdîn û Sicadîn aîdî Êzidîtiyê ne, yek ji kevneşopiyên olî yên herî kevnar û taybet ên gelê Kurd, baweriyeke zindî ya bi kevnariya mezin û bedewiyê. Ew wek du ji Heft Heyînên Pîroz û du ji kurên pîroz ên Êzdîna Mîr di mîrata olî ya Kurdan de cihekî bi rêz digirin.
Êzidîtî baweriyeke ku Kurd, bi taybetî êzidiyên ku bi kurmancî diaxivin, dişopînin e. Ew yek ji kevneşopiyên olî yên herî taybet û kevnar ên gelê Kurd e û dîtineke xwedayetiyê ya pir kevnar diparêze. Nasirdîn û Sicadîn, wek du ji Heft Heyînên Pîroz, du ji kurên pîroz ên Êzdîna Mîr û bapîrên nesla du ji neslên şemsanî, bi vî awayî beşek ji mîrata olî ya Kurdan in: heyînên pîroz ên nîzama pîroz a êzidî. Baweriya êzidî, bi heyînên xwe yên pîroz, xasên mezin û neslên pîroz, ji aliyê civaka êzidî ve di dirêjahiya gelek sedsalan de hatiye parastin, pir caran li hember çewisandina giran û têgihiştinên şaş. Kevneşopî hêjayî wê ye ku bi awayekî rast û bi rêz bê naskirin û têgihiştin, wek oleke zindî ya bi kûrahî û kevnariya mezin. Êzidîtî, wek yek ji kevneşopiyên olî yên herî taybet ên gelê Kurd, bi heyînên xwe yên pîroz ên wek Nasirdîn û Sicadîn beşeke giranbuha ya mîrata ruhî ya Kurdan e. Ji ber vê yekê, dema em Nasirdîn û Sicadîn didin nasîn, em heyînên pîroz ên bi rêz ên vê kevneşopiya olî ya kurdî ya zindî didin nasîn: du ji Heft Heyînên Pîroz ên ku koma çar kurên pîroz ên Êzdîna Mîr temam dikin, ku em ji wan wek êzidî bixwe ji wan têdigihîjin têdigihîjin.
Nîqaş û têgihiştinên şaş
Ma Nasirdîn û Sicadîn xweda ne, xas in an ferişte ne? Di têgihiştina êzidî de ew du ji Heft Heyînên Pîroz in, Heft Sirr, ên ku heyînên pîroz ên ji Xwedayê yekane derketî ne û bi nûnerên xwe yên pîroz ên li ser erdê eşkere dibin. Bi vî awayî ji wan herî baş wek heyînên pîroz tê têgihiştin: heyînên ji Xwedayê yekane derketî, ku di xasên mezin Şêx Nasirdîn û Şêx Sicadîn de eşkere dibin. Ew ne xwedayên serbixwe ne, ji ber ku Êzidîtî yekxwedaperest e û Xwedayê yekane di navenda wê de ye. Ew her wiha ne tenê mirovên pîroz ên dîrokî ne, ji ber ku wek du ji Heft Heyînên Pîroz tên rêzgirtin. Bi têgînên baweriyê bixwe ew heyînên pîroz ên Heft Sirr in, ku di xasên bi rêz de eşkere dibin.
Ma têkiliya wan bi derbasbûna ruh re wan dike kesayetiyên tirsnak an tarî? Na; di dîtina êzidî de heyînên pîroz ên ku di derbasbûna ruh de li kêleka wî ne vê yekê bi rûmet û xema wî dikin. Ji mirinê wek derbasbûn û nûbûnekê tê têgihiştin, ne wek dawiyekê, li gor baweriya êzidî ya berdewamiya ruh. Ji ber vê yekê têkiliya Nasirdîn û Sicadîn bi derbasbûna ruh re peywireke bi heybet û dilnerm e: heyînên pîroz ên ku bi rûmet bi ruh re dibin û li kêleka wî di nûbûna wî de ne, ne kesayetiyên tirsnak an tarî ne. Ev yek têgihiştina êzidî ya mirinê wek derbasbûnekê ku heyînên pîroz tê de bi ruh re dibin derdibire: dîtineke rûmet û hêviyê.
Ma Nasirdîn û Sicadîn bi taybetî kesayetiyên kurdî ne? Erê, bi wê wateyê ku ew aîdî Êzidîtiyê ne, yek ji kevneşopiyên olî yên herî taybet ên gelê Kurd, û heyînên pîroz ên bi rêz ên wê baweriyê ne. Ew beşek ji mîrata olî ya Kurdan in: heyînên pîroz ên nîzama pîroz a êzidî, li kêleka heyînên pîroz û xasên mezin ên din ên baweriyê, wek Tawûsê Melek û Şêx Adî. Êzidîtî oleke zindî ya gelê Kurd e û hêjayî wê ye ku bi awayekî rast û bi rêz bê têgihiştin.
Mijarên têkildar
Heft Sirr: Heft Heyînên Pîroz, ku ev du ji wan in
Şêx Şems: Heyîna Pîroz a Rojê, birayê wan
Fexredîn: Heyîna Pîroz a Hîvê, birayê wan
Êzdîna Mîr: bavê çar kurên şemsanî
Tawûsê Melek: Ferişteyê Tawûs, serokê heyînên pîroz
Şêx Adî: xasê mezin ê baweriya êzidî
Sultan Êzîd: kesayetiyeke xwedayî ya navendî ya baweriya êzidî
Newroz: cejna sala nû ya cîhana kurdî
Pirsên pir tên pirsîn
Di baweriya êzidî de Nasirdîn û Sicadîn kî ne?
Nasirdîn û Sicadîn, ku bi kurdî Şêx Nasirdîn û Şêx Sicadîn tê gotin, du ji Heft Heyînên Pîroz ên baweriya êzidî ne: endamên Heft Sirr ên ku Xwedê karûbarên cîhanê spart wan. Derketinên wan ên li ser erdê du ji çar kurên Êzdîna Mîr in, birayên Şêx Şems û Fexredîn, û ew bapîrên nesla du ji çar neslên şêxên şemsanî ne. Ew di kevneşopiyê de bi derbasbûn û nûbûna ruh ve girêdayî ne.
Têkiliya wan bi Şêx Şems û Fexredîn re çi ye?
Nasirdîn û Sicadîn birayên Şêx Şems, heyîna pîroz a Rojê, û Fexredîn, heyîna pîroz a Hîvê, ne. Her çar kurên Êzdîna Mîr in û wek derketinên heyînên pîroz ên li ser erdê û wek bapîrên nesla çar neslên şêxên şemsanî tên rêzgirtin. Ev çar bira bi hev re komeke pîroz a çaran pêk tînin: kurên pîroz ên Êzdîna Mîr. Nasirdîn û Sicadîn li kêleka heyînên pîroz ên Roj û Hîvê vê koma çaran temam dikin.
Çima Nasirdîn û Sicadîn bi derbasbûna ruh re têkildar in?
Di dîtina êzidî de Nasirdîn û Sicadîn bi hev re bi derbasbûna ruh di dawiya jiyana li ser erdê de û nûbûna wî re têkildar in. Rêz ji Sicadîn wek peyamnêrê ku tê da ku di derbasbûna ruh de bi wî re be tê girtin; Nasirdîn bi nûbûna ku piştî wê tê ve girêdayî ye. Ev yek têgihiştina êzidî ya mirinê wek derbasbûn û nûbûnekê, ne wek dawiyekê, nîşan dide: heyînên pîroz bi rûmet li kêleka ruh in û ew li ser rêya xwe berdewam dike.
Neslên şemsanî çi ne?
Neslên şemsanî çar ji neslên şêxan ên baweriya êzidî ne, ku ji çar kurên Êzdîna Mîr tên: Şêx Şems, Fexredîn, Nasirdîn û Sicadîn. Malbatên şêxan di baweriya êzidî de roleke taybet a olî digirin û çar neslên şemsanî, ên ku ji çar kurên pîroz tên, di jiyana olî û nîzama civakê de cihekî girîng digirin. Nasirdîn û Sicadîn bapîrên nesla du ji van çar neslan in.
Ma Nasirdîn û Sicadîn xweda ne?
Na; Êzidîtî yekxwedaperest e û bawerî bi Xwedayekî yekane di navenda wê de ye. Nasirdîn û Sicadîn du ji Heft Heyînên Pîroz in, Heft Sirr, ên ku heyînên pîroz ên ji Xwedayê yekane derketî ne û bi nûnerên xwe yên pîroz ên li ser erdê, xasên mezin Şêx Nasirdîn û Şêx Sicadîn, eşkere dibin. Ji wan herî baş wek heyînên pîroz tê têgihiştin: heyînên ku ji Xwedayê yekane derketine, ne wek xwedayên serbixwe û ne tenê wek mirovên pîroz ên dîrokî, lê wek heyînên pîroz ên Heft Sirr ên ku di xasên bi rêz de eşkere dibin.
Ma Nasirdîn û Sicadîn beşek ji mîrata kurdî ne?
Erê; ew aîdî Êzidîtiyê ne, yek ji kevneşopiyên olî yên herî kevnar û taybet ên gelê Kurd, ku bi taybetî êzidiyên ku bi kurmancî diaxivin dişopînin. Wek du ji Heft Heyînên Pîroz, du ji kurên pîroz ên Êzdîna Mîr û bapîrên nesla du ji neslên şemsanî, ew beşek ji mîrata olî ya Kurdan in. Êzidîtî oleke zindî ya bi kûrahî û kevnariya mezin e û hêjayî wê ye ku bi awayekî rast û bi rêz bê têgihiştin.
Çavkanî û xwendina bêtir
Nasirdîn (xasê êzidî) - Wîkîpediya
Sicadîn (Şêx Sicadîn) - Wîkîpediya
Êzdîna Mîr û şêxên şemsanî - Wîkîpediya
Lîsteya kesayetiyên pîroz ên êzidî - Wîkîpediya