Destpêk
Pîr Benyamîn yek ji kesayetiyên herî bi rêz ên baweriya yarsanî ye: yê herî pêş ê Heft Ten, heft hevalên pîroz ên Sultan Sahak, rêberê ruhî û pîrê pileya herî bilind di nav Ehlê Heq de, ku erkê rêberî û rizgariyê li wî hatiye spartin.
Yarsanîtî, ku Ehlê Heq jî jê re tê gotin, kevneşopiyeke olî ya taybet a gelê Kurd e. Sultan Sahak di sedsala çardehemîn de li herêma Hewramanê forma wê ya niha damezrand. Di dilê baweriyê de Heft Ten, heft hevalên pîroz ên Sultan Sahak, radiwestin; ew wek heyînên pîroz ên ku di cîhanê de eşkere dibin tên têgihiştin. Yê herî pêş ê wan Pîr Benyamîn e, rêberê mezin ê ku wek pîrê pileya herî bilind tê rêzgirtin, yê ku erkê rêberî û rizgariya bawermendan li wî hatiye spartin.
Yarsanîtî, wek oleke zindî ya gelê Kurd, hêjayî wê ye ku li gor têgihiştina xwe bi awayekî rast û bi rêz bê têgihiştin. Pîr Benyamîn di nav kesayetiyên wê yên herî hezkirî û bi rêz de ye: yê herî pêş ê heftan, rêberê ruhî yê mezin ê kevneşopiyê. Naskirina Pîr Benyamîn têgihiştina beşek ji dilê baweriya yarsanî û dîtina wê ya rêberên pîroz û hevalên xwedayetiyê ye.
Naverok
Pîr Benyamîn di mîrata kurdî de
Pîr Benyamîn kî ye?
Pîr Benyamîn yê herî pêş ê Heft Ten, heft hevalên pîroz ên Sultan Sahak, û rêberê ruhî yê mezin ê baweriya yarsanî an Ehlê Heq e. Rêz jê tê girtin wek pîrê pileya herî bilind, ku erkê rêberî û rizgariya bawermendan li wî hatiye spartin. Di kevneşopiya yarsanî de Pîr Benyamîn yek ji heftan e, hevalên pîroz ên ku bi derketina xwedayetiyê re diçin. Ew di nav wan de cihê herî pêş digire: rêber û pîrê mezin. Rêz jê tê girtin wek heyînekî pîroz ê pileya herî bilind, ku di kevneşopiyê de bi yê herî pêş ê ferişteyan re tê berawirdkirin; berpirsê rêberî, nîşandana rêya rast û rizgariya ruhan. Li gor kevneşopiyê Pîr Benyamîn di sedsala sêzdehemîn de li nêzî çiyayê Şaho, li herêma Hewramanê ya welatên kurdî, ji dayik bû. Sultan Sahak li gundê Şêxan ew qebûl kir û ew di çerxa, an serdema pîroz a, Sultan Sahak de bû yek ji hevalên wî yên herî pêş. Pîr Benyamîn, wek yê herî pêş ê heftan û rêberê ruhî yê mezin, di baweriya yarsanî de cihekî navendî û hezkirî digire: pîrê pileya herî bilind, rêberê pîroz ê rêberî û rizgariyê.
Heft Ten: Heft heval
Ji bo têgihiştina Pîr Benyamîn, divê mirov ji Heft Ten têbigihîje: heft hevalên pîroz ên Sultan Sahak, ku di dilê dîtina yarsanî ya xwedayetiyê û hevalên wê yên pîroz de radiwestin.
Di baweriya yarsanî de tê têgihiştin ku xwedayetî di rêzekê ji derketin an çerxên pîroz de di cîhanê de eşkere dibe. Ya herî mezin derketina Sultan Sahak e, derketina navendî ya ku di sedsala çardehemîn de bawerî nû kir û birêkûpêk kir. Her derketina xwedayetiyê bi hevalên pîroz re ye û yên sereke di nav wan de Heft Ten in: heftan, hevalên pîroz ên herî pêş ên ku bi derketina xwedayî re diçin û bixwe wek heyînên pîroz tên têgihiştin. Heft Ten di dilê dîtina yarsanî de ne: heft hevalên pîroz ên ku bi wan, bi derketina xwedayî re, bawerî tê birêkûpêkkirin û bawermend tên rêberîkirin. Di nav heft hevalên Sultan Sahak de yên ku navên wan herî pir tên gotin û rêz ji wan tê girtin Pîr Benyamîn, Dawûd û Pîr Mûsî ne; hevalên pîroz ên ku di helbestên pîroz ên baweriyê de dubare xuya dibin. Bi vî awayî Heft Ten, heftan, hevalên pîroz ên xwedayetiyê ne û Pîr Benyamîn yê herî pêş ê wan e: rêber û pîrê mezin. Ev dîtina heft hevalên pîroz yek ji taybetiyên herî cuda yên baweriya yarsanî ye û Pîr Benyamîn, wek yê herî pêş ê heftan, di nav van hevalên pîroz ên xwedayetiyê de cihê navendî digire.
Xalên sereke
Pîr Benyamîn yê herî pêş ê Heft Ten, heft hevalên Sultan Sahak, e.
Ew rêberê ruhî yê mezin û pîrê pileya herî bilind di baweriya yarsanî de ye.
Erkê rêberî, rêya rast û rizgariya ruhan li wî hatiye spartin.
Ew di sedsala 13an de li nêzî çiyayê Şaho, li Hewramanê, ji dayik bû.
Sultan Sahak li Şêxan ew qebûl kir û ew bû hevalê wî yê herî pêş.
Di tevahiya helbestên pîroz (kelam) ên baweriyê de rêz jê tê girtin.
Agahiyên kurt
Nav: Pîr Benyamîn (Pîr Benjamin)
Bawerî: Yarsanîtî (Ehlê Heq), oleke kurdî
Rol: Yê herî pêş ê Heft Ten, heft hevalên pîroz
Pile: Pîrê pileya herî bilind; rêberê ruhî yê mezin
Berpirsê: Rêberî, rêya rast û rizgarî
Jidayikbûn: Sedsala 13an, li nêzî çiyayê Şaho li Hewramanê
Ji aliyê wî ve hat qebûlkirin: Sultan Sahak, li gundê Şêxan
Çerx: Derketina (çerxa) Sultan Sahak
Helbestên pîroz: Di Kelamê Serencamê (kurdiya goranî) de tê rêzgirtin
Mîrat: Kevneşopiyeke olî ya zindî ya gelê Kurd
Yê herî pêş ê heftan
Pîr Benyamîn di nav Heft Ten, heft hevalên pîroz, de cihê herî pêş digire. Rêz jê tê girtin wek pîrê pileya herî bilind, yê herî mezin ê hevalên pîroz ên Sultan Sahak.
Di kevneşopiya yarsanî de tevî ku rêz ji hemû Heft Ten, heft hevalên pîroz, wek heyînên pîroz tê girtin, rêz ji Pîr Benyamîn wek yê herî pêş ê wan tê girtin; yê ku pileya herî bilind û cihê rêzdariya herî mezin digire. Ew pîrê mezin e, rêberê ruhî yê pileya herî bilind, ku di kevneşopiyê de bi yê herî pêş ê ferişteyan di baweriyên din de tê berawirdkirin. Ev cihê herî pêş di nav heftan de rola wî wek rêberê mezin nîşan dide, yê ku berpirsiyariya herî bilind a rêberî û rizgariyê li wî hatiye spartin, û nêzîkiya wî bi derketina xwedayî re. Di helbestên pîroz û jiyana olî ya baweriyê de navê Pîr Benyamîn bi rêzdariya herî mezin tê gotin: yê herî pêş ê heftan, pîrê pileya herî bilind. Ev cihê yê herî pêş ê heft hevalên pîroz yek ji taybetiyên pênaseker ên Pîr Benyamîn e; ew wî wek yê herî mezin ê hevalên pîroz û rêberê ruhî yê sereke ê baweriya yarsanî nîşan dide. Pîr Benyamîn wek yê herî pêş ê heftan di kevneşopiyê de cihê xwe yê navendî û hezkirî digire: pîrê mezin, yê herî bilind ê hevalên pîroz ên derketina xwedayî.
Rêberê rêberî û rizgariyê
Rola taybet a Pîr Benyamîn rola rêberê mezin e, yê ku erkê rêberî, nîşandana rêya rast û rizgariya ruhan li wî hatiye spartin; berpirsiyariya herî pêş di nav hevalên pîroz de.
Di baweriya yarsanî de tê têgihiştin ku xebata mezin a rêberî û rizgariyê li Pîr Benyamîn hatiye spartin: nîşandana rêya rast ji bawermendan re û birina ruhan ber bi rizgariya wan ve. Ev berpirsiyariya herî bilind û girîng e û guncaw e ku ew aîdî yê herî pêş ê heftan, pîr û rêberê ruhî yê mezin, be. Rola pîr, rêberê ruhî, di navenda baweriya yarsanî de ye. Tê de her bawermend di têkiliyeke pîroz de bi pîrekî ku rêberiya wî li ser rêya ruhî dike re radiweste. Pîr Benyamîn pîrê mezin e, çavkanî û mînaka vê rêberiyê, rêberê ruhî yê herî pêş ê tevahiya kevneşopiyê. Erkê wî yê rêberî û rizgariyê wî dike kesayetiyeke bi girîngî û rêzdariya herî kûr: rêberê pîroz ê ku di dîtina yarsanî de bawermend bi wî rêya rast dibînin û ber bi rizgariyê ve tên birin. Ev rola rêberê rêberî û rizgariyê dilê girîngiya Pîr Benyamîn e: pîrê mezin ê ku berpirsiyariya ruhî ya herî bilind li wî hatiye spartin, nîşandana rêya rast û rizgariya ruhan. Pîr Benyamîn wek rêberê pîroz ê rêberî û rizgariyê di baweriya yarsanî de bi awayê herî xurt tê hezkirin û rêzgirtin: rêberê ruhî yê mezin ê kevneşopiyê.
Pîr Benyamîn û Sultan Sahak
Cihê Pîr Benyamîn di baweriya yarsanî de bi têkiliya wî bi Sultan Sahak, derketina mezin a xwedayetiyê, ve girêdayî ye; ew bû hevalê wî yê pîroz ê herî pêş.
Li gor kevneşopiyê Pîr Benyamîn, ku li nêzî çiyayê Şaho li herêma Hewramanê ji dayik bû, ji aliyê Sultan Sahak ve li gundê Şêxan hat qebûlkirin û bû yek ji hevalên wî yên pîroz ên herî pêş: yê herî pêş ê Heft Ten, heftan ku bi derketina xwedayî re diçin. Têkiliya di navbera derketina xwedayî û hevalên wî yên pîroz de di dilê dîtina yarsanî de ye. Pîr Benyamîn, wek hevalê Sultan Sahak ê herî pêş, bi derketina navendî ya xwedayetiyê re cihekî bi nêzîkiya herî mezin digire. Bi hevalên pîroz ên din, wek Dawûd û Pîr Mûsî, re Pîr Benyamîn bi derketina xwedayî re diçe û xizmeta wê dike; bawerî bi van hevalên pîroz tê birêkûpêkkirin û bawermend tên rêberîkirin. Cihên pîroz ên bi Sultan Sahak û hevalên wî re têkildar, li herêma Hewramanê û li ber çemê pîroz, di kevneşopiyê de tên rêzgirtin. Kesayetiyên wek Baba Yadgar jî di nav kesên pîroz ên baweriyê de tên rêzgirtin. Têkiliya Pîr Benyamîn bi Sultan Sahak re, wek hevalê wî yê pîroz ê herî pêş, bi vî awayî di navenda girîngiya wî de ye û pîrê mezin bi derketina navendî ya xwedayetiyê ve girê dide. Pîr Benyamîn wek hevalê Sultan Sahak ê herî pêş di dilê baweriya yarsanî de cihê xwe digire.
Rêzgirtin di kelamên pîroz de
Di tevahiya helbestên pîroz ên baweriya yarsanî, kelaman, de rêz ji Pîr Benyamîn tê girtin: helbestên ku bi wehyê hatine dayîn û hevalên pîroz û derketinên xwedayetiyê tê de tên pîrozkirin û zanîna pîroz a kevneşopiyê tê parastin.
Kevneşopiyên baweriya yarsanî di helbestên pîroz de tên parastin; ew wek Kelamê Serencamê tên nasîn, helbestên pîroz ên kevneşopiyê, ku bi kurdiya goranî, zimanê pîroz ê Ehlê Heq, hatine çêkirin û tên veguhastin. Ev helbestên pîroz, ku di têgihiştina yarsanî de bi wehyê hatine dayîn û nesil bi nesil hatine veguhastin, derketinên xwedayetiyê û hevalên wan ên pîroz pîroz dikin û zanîn, dîrok û hînkirina pîroz a baweriyê diparêzin. Pîr Benyamîn, wek yê herî pêş ê heft hevalên pîroz, di tevahiya van helbestên pîroz de tê binavkirin û rêzgirtin; yek ji hevalên pîroz ên Sultan Sahak ên ku herî pir tên pîrozkirin e. Xwendina kelamên pîroz, pir caran bi tembûra pîroz, lûta pîroz a kevneşopiyê, di dilê jiyana olî ya yarsanî de ye. Bi wê bîranîn û rêzgirtina Pîr Benyamîn û hevalên pîroz ên din tên parastin û pîrozkirin. Ev rêzgirtin di kelamên pîroz de cihê navendî yê Pîr Benyamîn di baweriya yarsanî de nîşan dide: yê herî pêş ê heftan, ku di helbestên pîroz ên kevneşopiyê de tê pîrozkirin. Rêzgirtina Pîr Benyamîn bi kelamên pîroz tê parastin û veguhastin; pîrê mezin ê ku di helbestên baweriya yarsanî yên ku bi wehyê hatine dayîn de rêz jê tê girtin.
Sembolîzm û wate
Pîr Benyamîn berî her tiştî dîtina yarsanî ya rêberiya pîroz temsîl dike: pîr û rêberê ruhî yê mezin ê ku erkê nîşandana rêya rast û rizgariya ruhan li wî hatiye spartin. Wek yê herî pêş ê heft hevalên pîroz, ew îdeala rêberê pîroz temsîl dike; mamostayê ruhî yê ku bawermend bi wî li ser rêyê tên rêberîkirin.
Pîr Benyamîn her wiha nêzîkiya hevalên pîroz bi derketina xwedayî re û pîroziya têkiliya di navbera rêber û şopîner de ya ku di dilê baweriya yarsanî de ye temsîl dike. Wek yê herî pêş ê heftan, ew rûmeta bilind a hevalên pîroz û navendîbûna rêberiyê di kevneşopiyê de vedibêje. Di van hemûyan de Pîr Benyamîn di nav kesayetiyên herî bi rêz û hezkirî yên baweriya yarsanî de ye; ew rêberiya pîroz, rizgarî û nêzîkiya hevalên pîroz bi xwedayetiyê re temsîl dike. Ew pîrê mezin, yê herî pêş ê Heft Ten, rêberê ruhî yê pileya herî bilind e; yek ji kesayetiyên herî taybet û hezkirî yên vê kevneşopiya olî ya zindî ya gelê Kurd, ku di helbestên pîroz ên baweriyê de li kêleka Sultan Sahak û hevalên pîroz ên din tê rêzgirtin. Dîtina rêberiya pîroz a ku ew temsîl dike di nav taybetiyên herî xweş ên kevneşopiya yarsanî de ye.
Pîr Benyamîn di mîrata kurdî de
Pîr Benyamîn aîdî Yarsanîtiyê, Ehlê Heq, ye: yek ji kevneşopiyên olî yên taybet ên gelê Kurd, baweriyeke zindî ya ku navenda wê li herêmên Hewraman û Goran ên welatên kurdî ye. Wek yê herî pêş ê heft hevalên pîroz, ew di mîrata olî ya Kurdan de cihekî taybet digire.
Yarsanîtî baweriyeke ku Kurd, bi taybetî li herêmên Hewraman, Goran û Kirmanşah û di nav civakên têkildar de, dişopînin e. Ew yek ji kevneşopiyên olî yên taybet ên gelê Kurd e; bi helbestên xwe yên pîroz, hevalên pîroz û dîtina xwe ya xwedayetiyê. Damezrîner û kesayetiya wê ya navendî, Sultan Sahak, Kurd bû û helbestên wê yên pîroz bi kurdiya goranî hatine çêkirin. Pîr Benyamîn, wek yê herî pêş ê heft hevalên pîroz ên Sultan Sahak, bi vî awayî kesayetiyeke navendî ya vê kevneşopiya olî ya kurdî ye: rêberê ruhî yê mezin ê baweriyê. Baweriya yarsanî ji aliyê civaka xwe ve di dirêjahiya gelek sedsalan de hatiye parastin, pir caran li hember çewisandin û têgihiştinên şaş. Kevneşopî, bi hevalên xwe yên pîroz ên wek Pîr Benyamîn, hêjayî wê ye ku bi awayekî rast û bi rêz bê naskirin û têgihiştin, wek oleke zindî ya bi kûrahiya mezin. Yarsanîtî, wek yek ji kevneşopiyên olî yên taybet ên gelê Kurd, bi dîtina xwe ya hevalên pîroz û Pîr Benyamîn ê mezin beşeke giranbuha ya mîrata ruhî ya Kurdan e. Ji ber vê yekê, dema em Pîr Benyamîn didin nasîn, em yek ji kesayetiyên herî hezkirî yên vê kevneşopiya olî ya zindî ya kurdî didin nasîn: yê herî pêş ê heftan, rêberê ruhî yê mezin ê baweriya yarsanî.
Nîqaş û têgihiştinên şaş
Ma Pîr Benyamîn bi tenê kesekî pîroz ê dîrokî ye an heyînekî pîroz e? Di têgihiştina yarsanî de hevalên pîroz, Heft Ten, ne bi tenê kesayetiyên dîrokî ne. Ew wek heyînên pîroz ên di cîhanê de eşkere dibin tên têgihiştin û bi derketina xwedayetiyê re diçin. Ji ber vê yekê rêz ji Pîr Benyamîn wek heyînekî pîroz ê pileya herî bilind, yê herî pêş ê heftan, tê girtin. Di heman demê de kevneşopî vegotineke jiyana wî ya erdî jî diparêze: ew li nêzî çiyayê Şaho ji dayik bû û ji aliyê Sultan Sahak ve li Şêxan hat qebûlkirin. Baştir e li gor têgihiştina baweriyê bixwe ew wek hevalekî pîroz ê xwedayetiyê bê têgihiştin; hem kesayetiyeke bi rêz a dîroka pîroz hem jî heyînekî pîroz ê dîtina yarsanî.
Ma Yarsanîtî şaxeke oleke din e? Yarsanîtî, an Ehlê Heq, bi serê xwe kevneşopiyeke olî ya taybet e; bi helbestên xwe yên pîroz, hevalên pîroz, dîtina xwe ya xwedayetiyê û nîzama olî. Wek hemû kevneşopiyên herêmê ew di mîrata fireh a olî ya herêmê de hevpar e û kesên derveyî carinan bi awayekî şaş nav lê kirine an jê tênegihiştine. Lê ew baweriyeke lihevhatî û taybet e, ku hêjayî wê ye ku li gor têgihiştina xwe bi awayekî rast û bi rêz bê têgihiştin, wek oleke zindî ya gelê Kurd. Yarsanî bixwe navên cuda yên biçûkxistinê an nerast ên ku kesên derveyî lê kirine red dikin.
Ma helbestên pîroz ên baweriyê divê bi azadî bên vegotin an bi sivikî li wan bê nihêrtin? Na; Kelamê Serencamê, helbestên pîroz ên baweriya yarsanî, pîroz û birûmet in, helbestên bi wehyê hatine dayîn ên kevneşopiyê, û bi rêzdariya herî mezin li wan tê nihêrtin. Dema em Pîr Benyamîn didin nasîn, em bi rêza ku edebiyata pîroz a baweriyeke zindî hêjayî wê ye navê kevneşopiya pîroz û helbestên wê didin û rêzê jê digirin, helbestên pîroz ên ku ew tê de tê pîrozkirin. Em wan ne wek materyal bi tenê têdigihîjin. Rêza ku hevalên pîroz ên wek Pîr Benyamîn û kelamên pîroz hêjayî wê ne beşek ji têgihiştina rast a baweriya yarsanî ye, wek yarsanî bixwe jê têdigihîjin.
Mijarên têkildar
Sultan Sahak: derketina mezin a xwedayetiyê, ku Pîr Benyamîn xizmeta wî kir
Dawûd: yek ji heft hevalên pîroz ên din ên Sultan Sahak
Baba Yadgar: kesayetiyeke pîroz û bi rêz a baweriya yarsanî
Tawûsê Melek: Ferişteyê Tawûs ê baweriya êzidî
Newroz: cejna sala nû ya cîhana kurdî
Şahmaran: şahbanûya pîroz a maran di zanîna kevneşopî ya kurdî de
Zerdeşt: pêxemberê baweriya kevnar a îranî
Sîmurg: çûka mezin a mîtî ya efsaneya îranî
Pirsên pir tên pirsîn
Di baweriya yarsanî de Pîr Benyamîn kî ye?
Pîr Benyamîn yê herî pêş ê Heft Ten, heft hevalên pîroz ên Sultan Sahak, û rêberê ruhî yê mezin ê baweriya yarsanî an Ehlê Heq e. Rêz jê tê girtin wek pîrê pileya herî bilind, ku erkê rêberî û rizgariya bawermendan li wî hatiye spartin. Li gor kevneşopiyê ew di sedsala 13an de li nêzî çiyayê Şaho li Hewramanê ji dayik bû û ji aliyê Sultan Sahak ve li gundê Şêxan hat qebûlkirin; ew bû hevalê wî yê pîroz ê herî pêş.
Heft Ten çi ne?
Heft Ten, bi wateya heftan, heft hevalên pîroz ên derketina xwedayî di baweriya yarsanî de ne: yên sereke di nav hevalên pîroz ên bi xwedayetiyê re diçin. Di çerxa Sultan Sahak, derketina mezin a xwedayetiyê, de navên Pîr Benyamîn, Dawûd û Pîr Mûsî di nav heftan de herî pir tên gotin. Heft Ten wek heyînên pîroz tên têgihiştin û di dilê dîtina yarsanî ya xwedayetiyê û hevalên wê yên pîroz de ne.
Pîr Benyamîn berpirsê çi ye?
Xebata mezin a rêberî û rizgariyê li Pîr Benyamîn hatiye spartin: nîşandana rêya rast ji bawermendan re û birina ruhan ber bi rizgariyê ve. Ev berpirsiyariya herî bilind e, ku ji yê herî pêş ê heftan re guncaw e. Rola pîr, rêberê ruhî, di navenda baweriya yarsanî de ye û Pîr Benyamîn pîrê mezin e, çavkanî û mînaka vê rêberiyê, rêberê ruhî yê herî pêş ê tevahiya kevneşopiyê.
Kelamê Serencamê çi ye?
Kelamê Serencamê helbestên pîroz ên baweriya yarsanî ne, helbestên pîroz ên kevneşopiyê ku bi kurdiya goranî, zimanê pîroz ê Ehlê Heq, hatine çêkirin û tên veguhastin. Ev helbestên bi wehyê hatine dayîn derketinên xwedayetiyê û hevalên wan ên pîroz pîroz dikin û zanîna pîroz a baweriyê diparêzin. Di tevahiya van helbestên pîroz de rêz ji Pîr Benyamîn, yê herî pêş ê heftan, tê girtin; pir caran bi tembûra pîroz tên xwendin.
Ma Yarsanîtî oleke kurdî ye?
Erê; Yarsanîtî, an Ehlê Heq, kevneşopiyeke olî ya taybet e ku Kurd, bi taybetî li herêmên Hewraman, Goran û Kirmanşah û di nav civakên têkildar de, dişopînin. Damezrîner û kesayetiya wê ya navendî, Sultan Sahak, Kurd bû û helbestên wê yên pîroz bi kurdiya goranî hatine çêkirin. Ew oleke zindî ya bi kûrahiya mezin e; bi hevalên xwe yên pîroz, helbestên pîroz û dîtina xwe ya xwedayetiyê, û beşeke giranbuha ya mîrata ruhî ya Kurdan e.
Çima ewqas rêz ji Pîr Benyamîn tê girtin?
Rêz ji Pîr Benyamîn wek yê herî pêş ê heft hevalên pîroz, pîrê pileya herî bilind û rêberê ruhî yê mezin ê ku erkê rêberî û rizgariyê, berpirsiyariya herî bilind, li wî hatiye spartin, tê girtin. Nêzîkiya wî bi Sultan Sahak, derketina mezin a xwedayetiyê, re û rola wî wek çavkanî û mînaka rêberiya ruhî wî dikin kesayetiyeke bi girîngiya herî kûr di baweriya yarsanî de. Di tevahiya helbestên pîroz ên kevneşopiyê de rêz jê tê girtin wek pîrê mezin û hevalê pîroz ê herî pêş.
Çavkanî û xwendina bêtir
Yarsanîtî (Ehlê Heq) - Wîkîpediya
Yarsan, Heft Ten û Pîr Benyamîn - KurdShop
Yarsanîtî û derketinên xwedayî - nêrîna giştî
Kelamê Serencamê û kevneşopiya yarsanî - nêrîna giştî
Kurdish-History.com: Sultan Sahak