Destpêk
Heke dengek hunera dengbêjiya Kurdî gihand serdema nûjen, ew dengê Şakiro bû. Ew li bilindahiyên herêma Serhed bi navê Şakir Deniz ji dayik bû û bû dengbêjê Kurd ê herî navdar ê sedsala bîstem. Gelê wî ew bi navê Şahê Dengbêjan rêz kir, navê ku carekê ji Evdalê Zeynikê yê efsaneyî bi xwe re hatibû dayîn. Dengê wî yê bi hêz, ku dikaribû bi saetan û heta bi rojan bê rawestan stran bibêje, ji bo bi milyonan Kurdan bû heman dengê ziman û bîranîna wan.
Jiyana Şakiro di sedsaleke dijwar û aloz de derbas bû. Malbata wî koçandina bi zorê û sirgûn nas kiribûn; wî bi xwe di ciwaniya xwe de sirgûneke dirêj a navxweyî dît. Wî di serdemekê de stranên xwe gotin ku bikaranîna zimanê Kurdî li ber gel qedexe bû, ji ber vê yekê diviya bû tomarên wî bi dizî bên çêkirin û parvekirin. Ku hunera wî tevî hemû van şertan zindî ma û gihand tevahiya cîhana Kurdî, nîşaneya dahîtiya wî û dilsoziya kesên ku dengê wî wek xezîneyekê digirtin e.
Ew li dawiya zincîreke mezin a hostayan radiweste; mîratgirê kevneşopiyeke ku ji mamoste ber bi şagirt, di nav nifşan de, hatiye veguhastin. Wî ew mîrat heta dawiya jiyana xwe bi dilsozî parast. Lê di xizaniyê û bêhêvîtiyê de mir; wî hîs dikir ku gelê wî wek diviya bû qîmet nedaye dengbêjên xwe. Ji ber vê yekê çîroka wî hem a rûmet hem a xemê ye: çîroka dengê herî mezin ê serdema xwe û guh nedayîna ku siya xwe avêt ser salên wî yên dawî.
Naverok
Şakiro kî bû?
Şakiro, ku bi navê Şakir Deniz ji dayik bû û ji 1936 heta 1996 jiya, dengbêjê Kurd ê herî navdar ê sedsala bîstem bû. Ew stranbêjek ji bilindahiyên Serhed bû, bi dengê xwe yê bi hêz û repertuwara xwe ya fireh a kilaman navdar bû. Ew şagirtê dengbêjê hosta Resoyê Gopala bû û bi rêya wî mîratgirê kevneşopiya Evdalê Zeynikê bû. Wî bi sedan stranên evîn, dîrok û şînê veguhastin û di serdemeke sirgûn û qedexeyên zimanê Kurdî de çanda devkî ya Kurdî zindî girt. Wek şahê dengbêjan tê rêzgirtin û yek ji kesayetên herî mezin ên muzîka Kurdî ye.
Şahê Dengbêjan
Di nav Kurdan de Şakiro bi rêzek navên rûmetê tê naskirin, ku mezinahiya wî nîşan didin. Ew Şahê Dengbêjan e; ew Kewê Ribat e, navek ku rêz ji bedewiya dengê wî re dide; û ew Şakirê Mezin e. Ev nav wî datînin lutkeya hunera xwe, wek dengbêjê herî bilind ê serdema nûjen û pîvana ku kesên din pê tên pîvandin.
Bi girtina navê şahê dengbêjan, Şakiro navek girt ku ya Evdalê Zeynikê yê efsaneyî bûbû, hostayê damezirîner ê kevneşopiya Serhed ku sedsalek berî wî jiyabû. Ev mîrateke guncaw bû, ji ber ku Şakiro di wateyeke rastîn û şopandinbar de mîratgirê wê kevneşopiyê bû. Ew ji bo sedsala bîstem bû heman tiştê ku Evdalê Zeynikê ji bo sedsala nozdehem bûbû: dengê herî mezin ê serdema xwe, stranbêjê ku tevahiya hunera dengbêjiyê derbirîna xwe ya herî temam tê de dît. Evdalê Zeynikê şahê cîhana kevin a civîn û dergehê bû; Şakiro şahê cîhana nû ya kaset û radyoyê bû.
Xalên sereke
Şakiro, ku bi navê Şakir Deniz ji dayik bû, dengbêjê Kurd ê herî navdar ê sedsala bîstem bû.
Ew bi navê Şahê Dengbêjan hat rêzgirtin.
Wî li cem hosta Resoyê Gopala, mîratgirê kevneşopiya Evdalê Zeynikê, perwerde dît.
Koçandina bi zorê şêwe da malbata wî û ew di 1959 de ji bo Adana hat sirgûnkirin.
Di salên qedexeya zimanê Kurdî de wî bi qasî 65 kaset tomar kirin.
Di 1996 de li Îzmîrê di xizaniyê de mir, bi hesta ku gelê wî guh nedaye wî.
Agahiyên kurt
Nav: Şakiro (bi navê Şakir Deniz ji dayik bû); herwiha Şakirê Mezin
Demên jiyanê: Ji 1936 heta 1996 (hin vegotin salê jidayikbûnê 1931 dibêjin)
Cihê jidayikbûnê: Gundek li navçeya Eleşkirtê ya Agiriyê, li herêma Serhed
Cure: Dengbêj, helbestvan û stranbêjê Kurd ê kilaman
Navên rûmetê: Şahê Dengbêjan; Kewê Ribat, kew
Mamoste: Şagirtê dengbêjê hosta Resoyê Gopala
Zincîra mîratê: Reso bi xwe şagirtê Evdalê Zeynikê bû
Deng: Bi strankirina bi saetan bê rawestan, bi şêwazeke bilind û bi hêz, navdar bû
Tomar: Bi qasî 65 kaset, ku di salên qedexeya ziman de hatin belavkirin
Mirin: Di 1996 de li Îzmîrê, di xizaniyê de; hîn jî serdana gora wî tê kirin
Malbatek di sirgûnê de
Li gor vegotina herî berbelav, Şakiro di bîst û pêncê Kanûna Pêşîn a 1936 de ji dayik bû; lê hin kes dibêjin ew çend salan zûtir ji dayik bû. Cihê jidayikbûna wî gundek li navçeya Eleşkirtê ya Agiriyê, li bilindahiyên Serhed ên rojhilatê dûr bû. Beşeke mezin a ciwaniya xwe li gundê nêzîk, Cemalverdî, derbas kir; li heman devera ku bi Evdalê Zeynikê yê mezin ve girêdayî ye. Ji zaroktiyê ve li wir di nav stranên dengbêjan de mezin bû. Malbata wî ji konfederasyona eşîrî ya Zîlan bû, yek ji komên mezin ên eşîrî yên herêmê.
Dîroka malbata wî bi koçandina bi zorê û windakirinan hatiye nîşankirin, wek dîroka gelek malbatên Kurd ên wê dem û deverê. Pêşiyên wî ji cihê xwe hatibûn derxistin û di nav deverên sînorî yên aloz ên herêmê de koç kiribûn. Malbat bi kûrahî ji bûyerên tund ên ku li dor 1930 li Geliyê Zîlanê çêbûn bandor wergirtibû; piştî yek ji serhildanên mezin ên Kurdî yên destpêka sedsala bîstem. Bi vî awayî Şakiro di cîhaneke tevlihev de ji dayik bû. Tecrûbeya sirgûn û zindî manê, ya ku di çîroka malbata wî de diherikî, dê di jiyan û stranên wî bi xwe de jî biherikiya.
Sirgûna 1959
Derba herî dijwar a jiyana destpêkê ya Şakiro di 1959 de hat, gava ew ciwanek bû. Wê salê ew û tevahiya malbata wî hatin sirgûnkirina navxweyî: bi zorê ji welatê xwe yê bilindahiyan hatin dûrxistin û pir dûr li herêma Adana li başûr hatin bicihkirin. Ev beşek ji siyasetên wê demê yên li hember hin malbatên Kurd bû. Wan li wir heft salên dirêj man, dûr ji çiya û civakên ku stranên wan li wan ji dayik bûbûn.
Tenê di 1966 de malbat di dawiyê de karî vegere, pêşî ji bo Mûşê û paşê, du salan piştî wê, li navçeya Karayaziyê ya Erzurumê bi cih bibe. Sirgûna dirêj hem li ser mirov hem li ser hunera wî şop hişt; awaza xem û hesretê, ya ku di beşeke mezin a kevneşopiya dengbêjiyê de diherike, kûrtir kir. Şakiro di jiyana xwe bi xwe de koçandina bi zorê û hesreta welêt, ya ku stranên kevin dianîn ser ziman, nas kir. Ev tecrûbeya jiyandî kûrahî û rastîyek da strankirina wî, ku guhdaran di her dengê muzîkî de hîs dikir.
Zincîra hostayan
Mezinahiya Şakiro bi tenê ji xwe derneket; ew bi rêya zincîreke rasterast a hostayan gihand wî, bi zincîra zindî ya ku hunera dengbêjiyê pê dihate veguhastin. Piştî vegera malbatê ji sirgûnê, ew bû şagirtê dengbêjê navdar Resoyê Gopala, ku bi hêsanî wek Dengbêj Reso tê naskirin; yek ji dengbêjên herî bilind ên herêma Serhed. Reso behreya Şakiro yê ciwan dît û ew geş kir. Şakiro beşeke mezin a huner û repertuwara xwe ji wî fêr bû.
Reso bi xwe jî di heman zincîra mîratê de bû, ji ber ku mîratgirê kevneşopiya Evdalê Zeynikê, hostayê damezirîner ê dibistana Serhed, bû. Bi vî awayî zincîreke zelal û bedew a veguhastinê heye: ji Evdalê Zeynikê di sedsala nozdehem de, bi rêya Dengbêj Reso, heta Şakiro di sedsala bîstem de; ji hosta ber bi şagirt, ji deng ber bi deng, di nav sed salan de. Bi fêrbûna ji Reso, Şakiro tenê stran bidest nedixistin; cihê xwe di kevneşopiyeke zindî de digirt û dibû hilgirê herî dawî yê hunereke ku ji nifşan ve dihat veguhastin. Wî gelek kilamên hem Reso hem Evdalê Zeynikê gotin û dengên wan di dengê xwe de zindî hiştin.
Deng
Ya ku Şakiro li pêş hemû hevserdemên wî datîne, berî her tiştî dengê wî bû. Ew dengekî xwedî hêz û firehiya awazê ya awarte bû; dikaribû dengên bilind û dengvedêr bi zelalî û bîndariyekê bidomîne, ku her kesê ku dibihîst ecêbmayî dikir. Taybetmendiya wî ya herî navdar ew bû ku dikaribû bi saetan, û li gor hin vegotinan bi rojan, stran bibêje: kilamek piştî ya din, bê rawestan û dubarekirin. Ev destkefteke bîranîn û bîndariyê bû ku di her kevneşopiyekê de kêm stranbêj dikaribûn bi wî re bigihîjin hev.
Ew hostayê teknîkeke dengî ya kêmpeyda û dijwar jî bû: cureyek ji strankirina qirikê ya bi xemlên dengî, bi awayekî taybet ê girtina nefesê. Pir kêm dengbêj dikaribûn wê bikin û ew bû yek ji nîşaneyên şêwaza wî. Strankirina wî ji şêwaza klasîk a bilindahiyên Serhed bû, bê hevaltiya tu amûrekê; tenê dengê mirov hemû giraniya stranê hilgirtibû û sînorên nefesê heta dawiyê didehfandin. Di wê şêwaza sade û dijwar de Şakiro serdest bû. Dengê wî bi tenê dikaribû di tevahiya şeveke dirêj a zivistanê de civînekê heyirandî li xwe bigire.
Stranên ku wî veguhastin
Repertuwara Şakiro pir fireh bû û bi sedan kilam dihewand. Wî berhemên xwe digotin, di nav wan de stranên li ser dîrok û êşên gelê xwe û komeke mezin a stranên evîn û dawetan. Herwiha xezîneyên kevneşopiyê yên mîratmayî digotin, kilamên Reso û Evdalê Zeynikê û stranên mezin ên vegotinî yên Kurdan. Tevahiya cîhana repertuwara dengbêjiyê bi rêya wî derbas dibû: çîrokên evînê û şîn, stranên lehengan û dîrokê, di nav wan de mijarên destanên mezin wek Mem û Zînê û Siyabend û Xecê.
Di nav stranên wî yên herî hezkirî de kilamên ku navên wan ji bo hezkirên muzîka Kurdî bihagiran in hene: stranên evîn û hesretê, yên dijminatî û şeran û şînên trajediyên gelê wî. Di nav wan de şîneke navdar a xemgîniyên Geliyê Zîlanê, ya ku malbata wî bi xwe jê dihat, heye. Wek stranên dîrokî yên Dimdimê, van kilaman bîranîna bûyer û xemên rastîn parastin. Bi veguhastina ew qas stranan, hem yên xwe hem yên hostayên xwe, Şakiro bû pirtûkxaneyeke zindî ya kevneşopiya devkî ya Kurdî. Tomarên wî hîn yek ji xezîneyên herî dewlemend ên wê kevneşopiyê ne ku di destê me de hene.
Strankirin di bin qedexeyê de
Şakiro di serdemeke dijwar de hunera xwe dikir. Di beşeke mezin a jiyana wî de bikaranîna zimanê Kurdî li ber gel li Tirkiyeyê, ku ew tê de dijiya, qedexe an bi dijwarî sînordar bû. Strankirina bi Kurdî xetereya bala desthilatdaran kişandina ser xwe dihewand. Tu şirketên plakê an radyoyên Kurdî bi azadî li ber destê wî nebûn, wek ku li welatekî din ji bo Meryem Xan li Bexda hebûn. Li şûna vê, diviya bû stranên wî bi rêyên din, bi dizî, bên parastin.
Rê kaset bû. Gava xeber belav dibû ku Şakiro tê gundekî, mirov amûrên xwe yên kasettomarkirinê amade dikirin. Gava wî stran digotin, wan kilamên wî tomar dikirin da dengê wî bikaribe were kopîkirin û dest bi dest li seranserê welatê Kurdan were veguhastin. Bi vî awayî bi qasî şêst û pênc kasetên stranên wî hatin çêkirin û belavkirin, pir caran bi dizî; ji ber ku tomarkirin û parvekirina stranên Kurdî bi xwe dikaribû bibe sedema girtin û cezakirinê. Bi vê teknolojiyê ya sade û bi xetereyeke rastîn, dengê Şakiro gihand tevahiya cîhana Kurdî û ji bo paşerojê hat parastin; wek ku tomarên Karapetê Xaço yê mezin beşeke din a kevneşopiyê parastin. Ji bo çandeke qedexekirî kaset bû amûreke zindî manê.
Dilşikestî û guh nedayîn
Tevî hemû navdariya wî, dawiya jiyana Şakiro bi dijwarî û bêhêvîtiyê hat nîşankirin. Dehsala xwe ya dawî li bajarê rojavayî Îzmîrê, dûr ji mala xwe ya bilindahiyan, derbas kir. Di 1996 de li wir di xizanî û şertên dijwar de mir; dengê herî mezin ê gelê wî di salên xwe yên dawî de ketibû nav hewcedariyê. Yek ji rastiyên herî xemgîn ên çîroka wî ew e ku hunermendek bi vî qasî mezin jiyana xwe di hewcedariyeke wiha de bi dawî anî.
Di salên xwe yên dawî de dilê Şakiro tal bû; ew ne li hember tevahiya cîhanê, lê li hember gelê xwe dilşikestî bû. Wî hîs dikir ku Kurd wek diviya bû qîmet nedane dengbêjên xwe û ew neparastine. Tê bîranîn ku di bêhêvîtiya xwe de gotibû gelên din hezkirina stranbêjên xwe yên mezin ên gelêrî dikin, wan navdar dikin û bi cîhanê didin naskirin, lê Kurd dihêlin hostayên xwe di birçîbûn û guh nedayînê de bimirin. Wî dawiya dijwar a mamostayê xwe wek nimûne nîşan dida. Gileya wî bi çi qasî rewa be jî, rastiyeke rasteqîn û bi êş li ser neewlehiya jiyana dengbêj û nazikiya mîrateke devkî dianî ser ziman, ya ku ji bo zindî manê girêdayî bal û xwedîderketina civakê bû. Ew bi hesta ku xezîneya wî hilgirtibû wek hêja bûye nehatibû rêzgirtin mir.
Sembol û mîrat
Şakiro bûye sembola domdariya bîranîn û zimanê Kurdî di serdemeke tepeserkirinê de. Di serdemekê de ku zimanê wî qedexe bû û çanda gelê wî di bin zextê de bû, wî stran got. Dengê wî dîrok, xem û kêfxweşiyên Kurdan gihandin guhdarên ku li tu cihê din nikaribûn wan bibihîzin. Ew hêza stranê ji bo zindî girtina çandekê gava rêyên din girtî ne temsîl dike, û rûmeta hunereke ku bêdengkirin red kir.
Mîrata wî didome û heta mezin dibe. Tomarên wî, ku carekê bi dizî dihatin parvekirin, niha wek xezîneyan tên parastin û lêkolînkirin. Ew wek dibistanek ji bo kesên ku dixwazin hunera dengbêjiyê fêr bibin kar dikin; wek ku wî carekê ji tomar û dengê zindî yê hostayên xwe fêr bû. Weqfek bi navê wî ji bo parastina çanda dengbêjiyê hatiye damezirandin. Yên ku rêza wî digirin hîn serdana gora wî ya li Îzmîrê dikin. Daxwazên vegerandina hestiyên wî bo mala wî ya bilindahiyên Agiriyê jî hatine kirin, wek sembola ku Kurd careke din xwedî li rehên xwe yên çandî derdikevin û wan hêja digirin. Piştî mirinê, rûmeta ku wî di jiyanê de hîs dikir jê hatiye standin, dest pê kiriye were vegerandin.
Şakiro û Kurd
Şakiro di cîhana Kurdî de cihê hezkirin û rêzgirtina kûr heye, wek dengê ku kevneşopiya dengbêjiyê di nav dehsalên herî dijwar ên sedsala bîstem de veguhast. Ji bo gelekî ku nasnameya xwe berî her tiştî bi stranê parastiye, di demên dirêj de ku rêyên din lê hatibûn girtin, ew ji şahîkarekî wêdetir bû: parêzvanê bîranînê, parêzvanê ziman û çavkaniya serbilindî û dilxweşkirinê bû. Kilamên wî ji bo bêhejmar malbatên Kurd dengê hezkirî yê çanda wan bi xwe di malên wan bi xwe de bûn, ku bi kasetên hilgirê dengê wî gihandibûn wan. Li kêleka Evdalê Zeynikê yek ji du hostayên herî bilind ên kevneşopiya Serhed e.
Di jiyana wî de gelek mijarên mezin ên tecrûbeya nûjen a Kurdî kom dibin: koçandina bi zorê û sirgûn, tepeserkirina ziman û çandê, zindî mana mîratê tevî hemû astengan û nakokiya di navbera navdariya hunermendekî û guh nedayîna ku hîn dikaribû wî di xizaniyê de bihêle. Bîranîna Şakiro tenê bîranîna dengekî bi heybet nîne, lê ya tevahiya beşek ji dîroka gelê wî ye. Rêzgirtina kevneşopiya ku wî xizmet kir jî dilsoz mana bi mîrata ku bi bihayekî ew qas giran hilgirtibû re ye.
Nîqaş û têgihiştinên şaş
Şakiro bi rastî şahê dengbêjan bû? Ev navekî rûmetê ye, derbirîna hezkirin û qîmeta ku jê re dihat dayîn e û tu pileya fermî nîne. Berî wî ew ji hostayê damezirîner Evdalê Zeynikê re hatibû dayîn. Bi vî navî gazî Şakiro kirin ew wek dengbêjê herî bilind ê serdema xwe û mîratgirê wê kevneşopiya mezin nas dike. Nav mezinahiya wî rêz dike û di vê wateyê de bi tevahî hêja ye; lê divê wek rêzgirtin were têgihiştin û wek textê şahî yê rastîn neyê dîtin.
Ew kengê ji dayik bû? Sala ku bi gelemperî tê dayîn 1936 e, lê hin vegotin dibêjin dibe ku ew çend salan zûtir, li dor 1931, ji dayik bûbe. Ev nezelalî ji bo kesayetên ku di wê serdemê de li civakên gundî ji dayik bûne asayî ye, ji ber ku tomar her dem nedihatin girtin. Gotina herî rast ew e ku mirov tenê nîşan bide sala teqez ne diyar e, lê çarçoveya giştî ya jiyana wî zelal e.
Şakiro kesayeteke siyasî bû? Ew berî her tiştî stranbêj û parêzvanê kevneşopiya dengbêjiyê bû, siyasetvan nebû. Lê ji ber ku di serdemeke qedexeya wî zimanî de bi Kurdî stran digot û hin stranên wî behsa dîrok û êşên gelê wî dikirin, hunera wî girîngiyeke jê nareve ya ji şahîyê wêdetir dihewand. Strankirina zimanê xwe yê qedexekirî û dîroka gelê xwe, di wê çarçoveyê de, karekî parastina çandê bi giraniya xwe bû. Baş e mirov wî wek hunermendekî bibîne ku pratîka dilsoz a kevneşopiya xwe wate da xebata wî, ji şûna çalakvanekî siyasî. Stranên wî kiryarên bîranînê bûn û bîranîn bi xwe jî bihagiran û di bin êrişan de bûbû.
Mijarên têkildar
Evdalê Zeynikê: şahê damezirîner ê dengbêjan, hostayê kevneşopiya ku Şakiro mîrat girt
Dengbêj: kevneşopiya helbestvanî û stranbêjiya Kurdî ku Şakiro gihand serdema nûjen
Meryem Xan: stranbêja jin a pêşeng ku li serdem û welatekî din tomar çêkirin
Filîtê Quto: destana ku Karapetê Xaço, dengbêjekî din ê mezin, parast
Mem û Zîn: destana mezin a evîna Kurdî ji kevneşopiya bi stran
Cembelî: destana çiyayî ya evînê ji cureya ku dengbêjan veguhastiye
Pirsên pir tên kirin
Şakiro kî bû?
Şakiro, ku bi navê Şakir Deniz ji dayik bû û ji 1936 heta 1996 jiya, dengbêjê Kurd ê herî navdar ê sedsala bîstem bû. Ew stranbêjek ji bilindahiyên Serhed bû, bi dengê xwe yê bi hêz û repertuwara fireh a kilaman navdar bû. Şagirtê hosta Resoyê Gopala û mîratgirê kevneşopiya Evdalê Zeynikê bû. Wek şahê dengbêjan hat rêzgirtin û di nav sirgûn û salên qedexeya ziman de strana Kurdî zindî hişt.
Çima ji Şakiro re şahê dengbêjan tê gotin?
Navê Şahê Dengbêjan navekî rûmetê ye, qîmeta ku ew wek dengbêjê herî bilind ê serdema xwe pê dihate dîtin derdibirîne. Berê ew ji hostayê damezirîner Evdalê Zeynikê re hatibû dayîn. Dayîna wî ji Şakiro re wî wek mîratgirê wê kevneşopiyê û dengê herî mezin ê sedsala bîstem nas dike. Ew rêzgirtina mezinahiya wî ye û tu pileya fermî nîne.
Mamostayê Şakiro kî bû?
Piştî vegera malbata wî ji sirgûnê di salên 1960 de, Şakiro li cem dengbêjê navdar Resoyê Gopala, ku wek Dengbêj Reso tê naskirin, perwerde dît. Ew yek ji dengbêjên mezin ên herêma Serhed bû. Reso bi xwe mîratgirê kevneşopiya Evdalê Zeynikê bû, ji ber vê yekê Şakiro di zincîreke rasterast a hostayan de bû, ku rehê wê heta sedsala nozdehem diçû.
Çima Şakiro hat sirgûnkirin?
Di 1959 de Şakiro û tevahiya malbata wî, wek beşek ji siyasetên wê demê yên li hember hin malbatên Kurd, ji bo herêma Adana hatin sirgûnkirina navxweyî, dûr ji mala xwe ya bilindahiyan. Wan heft salan li wir man, heta ku di 1966 de destûra vegerê girtin. Tecrûbeya sirgûn û hesreta welêt hem di jiyan hem di strankirina wî de şopeke kûr hişt.
Stranên Şakiro çawa hatin parastin?
Ji ber ku di jiyana wî de bikaranîna zimanê Kurdî li ber gel li Tirkiyeyê qedexe bû, stranên Şakiro nikaribûn bi rêyên asayî bên belavkirin. Li şûna vê mirov gava wî pêşkêşkarî dikir kilamên wî li ser kasetan tomar dikirin, pir caran bi dizî. Ev kaset, bi qasî şêst û pênc heb, bi xetereyeke rastîn hatin kopîkirin û li seranserê cîhana Kurdî parvekirin; dengê wî ji bo paşerojê parastin.
Şakiro çawa mir?
Şakiro dehsala xwe ya dawî li Îzmîrê derbas kir û di 1996 de li wir di xizanî û dijwariyê de mir. Di salên xwe yên dawî de dilşikestî bû; wî hîs dikir ku Kurd wek gelên din stranbêjên xwe yên mezin hêja digirin, qîmet nedane dengbêjên xwe û ew neparastine. Ew bêhêvî mir, lê piştî mirina wî navdariya wî û rûmeta ku hêja bûye pir mezin bûne.
Çavkanî û xwendina bêtir
Weqfa Dengbêj Şakiro û Çanda Dengbêjiyê — Derbarê me de
Rudaw: Li şopa Dengbêj Şakiro li Îzmîrê
Dengbêj Şakiro, çîroka jiyanê — Occo Mahabad
Resoyê Gopala kî bû? — Bernamegeh