Rivaliteit met zijn neef in Egypte, afspraken over vestingen en verzet van geleerden verklaren de grenzen van Ismails macht in 1239–45.

Zwart-witbeeld van Baalbeks ruïnes met stenen muren en trappen, zuilen rechts en besneeuwde bergstrepen achteraan
Baalbek in 1950, foto Willem van de Poll; Nationaal Archief, 255-6476. Ismail trok hierheen na de overgave van Damascus in 1245. Geografische context, geen opname van die overgave. Willem van de Poll / Nationaal Archief · CC0.

Twee vorsten met dezelfde titel

Ismail van Damascus en zijn neef Najm al-Din Ayyub van Egypte heetten beiden al-Salih. Het onderscheid verduidelijkt hun rivaliteit. [2] Salamahs tabel scheidt Ismails eerste aantreden in 1237 van zijn terugkeer in 1239 en tweede regering tot 1245. [1] Een doorlopende periode 1237–45 verbergt een onderbreking. Stad, eigennaam en regeringsperiode moeten samen worden aangegeven.

Damascus in 1239

Kök dateert Ismails inname van Damascus met de vorst van Homs op 27 september 1239. Ayyub had zijn zoon al-Mughith Fath al-Din Umar als plaatsvervanger achtergelaten; deze werd in de citadel opgesloten. [2] De machtswisseling verklaart latere onderhandelingen over gevangenen en erkenning. Damascus, Caïro en Homs waren afzonderlijke machtscentra binnen dezelfde dynastie.

Safed en bondgenootschap

Gülsoy beschrijft de teruggave van Safed aan de tempeliers in 1240, toen Ismail steun tegen Ayyub zocht. Herbouw versterkte het militaire en economische belang aan de route Damascus–Akko. [3] Een diplomatieke concessie veranderde dus een strategische plek. Uitsluitend islamitische en christelijke kampen verklaren niet iedere coalitie; samenwerking over geloofsgrenzen kon tegelijk binnenlands verzet oproepen.

Verzet van geleerden

Volgens Kılıç schrapte prediker Izz al-Din ibn Abd al-Salam Ismails naam uit de preek in de Omajjadenmoskee en werd opgesloten. Ibn al-Hajib steunde hem en deelde de gevangenschap. Publieke druk droeg bij aan vrijlating, eerst met verblijf binnenshuis. [4] Dit bewijst geen eensgezindheid onder alle geleerden of inwoners. Religieus gezag en bestuur ontmoetten elkaar ook door dwang.

Nederlaag en overgave

Ayyubs leger en Khwarazmische bondgenoten versloegen Syrisch-Ayyubidische en Frankische strijdkrachten bij Gaza in oktober 1244. Het volgende jaar werd Damascus belegerd. [2] Hureysat noemt Muin al-Din Hasan ibn Hamawiyya en zes maanden beleg. [5] Ismail onderhandelde over overgave in oktober 1245 en trok zich terug naar Baalbek. [2] Zijn machtsverlies kwam uit dit conflict voort, niet uit een Mongoolse verovering van Damascus.

De strijd ging verder

Khwarazmiërs kozen daarna Ismails kant tegen Ayyub, met al-Nasir Dawud van Kerak. De herovering mislukte; Ismail vluchtte na de nederlaag naar Aleppo. [2] Bondgenootschappen waren niet blijvend of uitsluitend religieus en dynastisch bepaald. Gedateerde afspraken en omkeringen verklaren zijn politiek. Het einde van een regering is niet automatisch een overlijdensdatum.

Bronnen en verder lezen

  1. Salah Adalaziz Salamah, Medina in the Ayyubid Period and the Shia Influence upon It (PhD, University of Leeds, 2008), Appendix 4, p. 306: separate Damascus reigns.
  2. Bahattin Kök, “el-Melikü’s-Sâlih, Eyyûb”, TDV İslâm Ansiklopedisi (2004): rivalry, 1239, 1244–45 and subsequent realignment.
  3. Ersin Gülsoy, “Safed”, TDV İslâm Ansiklopedisi (2008): transfer to the Templars in 1240 and rebuilding.
  4. Hulusi Kılıç, “İbnü’l-Hâcib”, TDV İslâm Ansiklopedisi (2000): the 1240 dispute, imprisonment and release.
  5. Muhammed Abdülkadir Hureysat, “Benî Hameviyye”, TDV İslâm Ansiklopedisi (1992): Muin al-Din Hasan and the siege of Damascus.