Sheikh Mand, ook Şêx Mend of Mand Pasja, is een vereerde jezidische figuur van de Şemsanî-traditie met een bijzondere band met slangen. Inventarissen en herbouwverslagen vullen een onzekere middeleeuwse biografie aan.
Familie en heilige afstamming
Birgül Açıkyıldız-Şengüls erfgoedinventaris verbindt Mand met een Şemsanî-ondergroep, als zoon van Sheikh Fakhr al-Din en broer van Xatûna Feqra. [1] Dit plaatst hem in religieuze herinnering en erfelijke sjeikfamilies. Heilige identiteit, vereerde afstamming en een modern biografisch jaartal zijn verschillende soorten informatie.
Onzekere chronologie
De inventaris schrijft Sharaf Khan Bidlisi een verhaal toe over Mand als Koerdische emir in Ayyubidische dienst bij Antiochië en Aleppo. Zij vermeldt een dertiende-eeuwse Syrische traditie, maar vermoedt de veertiende eeuw voor de heilige en Bozans grafgebouw. [1] Dat geeft geen vaste chronologie. Commando over Saladins Hakkariya-regiment en een precieze benoeming tot „emir van de Koerden” vereisen genoemde, gedateerde bronnen.
De zwarte slang
Peter Nicolaus documenteert Mends band met de zwarte slang, waaronder een gedaanteverwisseling die Haweris van bekering afhoudt. Hij bespreekt de aan sjeikfamilies toegeschreven macht over slangen en slangenbeten. [2] Dit zijn geloofsvoorstellingen en verhalen, geen bewezen immuniteit of medische werking. De studie bevat ook tegenstrijdige betekenissen van de slang.
Verschillende heiligdommen
In Bozan beschrijft de inventaris een klein rechthoekig mausoleum naast dat van Sheikh Adi, met tongewelf binnen en plat dak buiten. [1] Lalish en Sinjar zijn andere plaatsen. Nicolaus kon een grot vol slangen bij Mends Lalish-heiligdom ondanks zoeken in 2003 niet bevestigen. [2] Een naam bewijst geen begrafenis, stichtingsjaar of gelijkheid van gebouwen. Het gebouw in Bozan meet ongeveer 3,3 bij 2,7 meter. [1]
Vernietiging in Jedaly
Het rapport van RASHID International, Yazda en EAMENA uit 2019 onderzoekt Jedaly in Sinjar. Yazda gaf de gemeenschapsbeschrijving; EAMENA vergeleek satellietbeelden. Het vermeldt 24 augustus 2014 als gemelde vernietigingsdag. Beelden van oktober 2013, augustus 2014 en november 2015 tonen het verdwenen heiligdom met puntdak en veranderingen aan het buurgebouw. [3] Gemelde dag en waarnemingsdata zijn afzonderlijke gegevens.
Heropening in 2021
Nadia’s Initiative meldde op 13 april 2021 de heropening van de herbouwde Mand-tempel in Gedala vóór jezidisch nieuwjaar. Geestelijken en bewoners wijdden hem in. Gebedsruimte en sanitair werden met Nabu NGO gerealiseerd en door ALIPH gefinancierd. [4] Dit documenteert hervat gemeenschapsgebruik, niet alle middeleeuwse verhalen of de huidige bouwtoestand.
Het afzonderlijke heiligdom in Bahzani
Het onderzoek van 2019 behandelt Mands heiligdom in Bahzani afzonderlijk van Jedaly. De gemelde vernietigingsdatum is 15 augustus 2014; het kleine gebouw met puntdak uit 2013 ontbreekt op beelden van oktober 2016. Foto’s tonen het herbouwde heiligdom in april 2018. [3] Dit betreft een eerdere herbouw op een andere locatie dan Gedala’s heropening in 2021.
Bronnen en verder lezen
- Birgül Açıkyıldız-Şengül and the Mesopotamia survey team, The Yazidi mausoleums in Bozan, especially the Sheikh Mand Pacha entry; family traditions, architectural description and uncertain dating.
- Peter Nicolaus, The Serpent Symbolism in the Yezidi Religious Tradition and the Snake in Yerevan, Iran and the Caucasus 15 (2011), pp. 49–72, especially pp. 54–58; public full text uploaded by the author. DOI: 10.1163/157338411X12870596615359.
- RASHID International, Yazda and EAMENA, Destroying the Soul of the Yazidis (2019), pp. 62–65 and 90–91: separate Sheikh Mand sites at Jedaly and Bahzani.
- Nadia’s Initiative, Nadia’s Initiative Rehabilitates and Reopens Sheikh Mand Temple, 13 April 2021: Gedala reopening, Nabu NGO and ALIPH funding.