Destpêk
Daêna yek ji têgehên herî kûr û herî xweşik ên ramana zerdeştî û Îranî ye: di heman demê de ol an bawerî bixwe, dîtina hundirîn û wijdana kesekî, û keça ciwan a ku piştî mirinê li Pira Çînvatê bi her ruhî re rûbirû dibe; ew wek diyarkirina heman hebûna kesane ya ku raman, gotin û kiryarên mirov çêkirine xuya dibe.
Di dîtina zerdeştî ya jiyana piştî mirinê de, dema ruh rojên li pey mirinê derbas dike û digihîje Pira Veqetîner, Daênaya wî bixwe, wijdana wî ya hatiye xuyakirin, pêşwaziya wî dike. Ji kesên durust re ew wek keçeke ciwan a ronî û xweşik, ya herî xweşik a cîhanê, xuya dibe; ji kesên xerab re wek pîrejineke pir kirêt. Di vê hevdîtinê de, her ruh bi hebûna xwe ya ku di jiyanê de şekil daye re rûbirû dibe, berî ku di bin dadbariya heyînên xwedayî û parêzvaniya Sraoşa de ber bi xelat an xemgîniya xwe ve biçe.
Wek têgehên din ên kevneşopiya zerdeştî, Daêna aîdî mîrasa kevnar a hevbeş a olî û mîtolojîk a gelên Îranî ye; kevneşopiyek ku Kurd bi Farisan û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Naskirina Daêna rûbirûbûn bi yek ji wêneyên herî kûr ên ruhaniyeta Îranî ye: ramana ku wijdan qeder e û her ruh li berderiya cîhana din bi hebûna xwe ya ku jiyana wî çêkiriye re rûbirû dibe.
Naverok
Hebûna ku Mirov li Xwe Ava Kiriye
Daêna Çi Ye?
Daêna, peyveke Avestayî ku di farisiya paşîn de gelek caran wek Dên tê vegotin, têgeheke dewlemend û piralî ya ramana zerdeştî ye. Di reha xwe de, ku bi peyveke bi wateya dîtin ve girêdayî ye, ew wateya dîtin an têgihiştina hundirîn hildigire û xwedî çend wateyên têkildar e: ol an bawerî bixwe; hebûna hundirîn, wijdan an dîtina exlaqî ya kesekî, tevahiya hebûna wî ya ruhî; û, di şiklê kesayetiyê de, keça ciwan a xwedayî ya ku piştî mirinê li Pira Çînvatê bi ruh re rûbirû dibe. Di vî aliyê dawî û herî zindî de, Daêna kesayetiya ku ji her ruhî re wek diyarkirina kiryarên wî xuya dibe ye: keçeke ciwan a ronî û xweşik ji kesên durust re û pîrejineke pir kirêt ji kesên xerab re; da her kes li berderiya cîhana din bi hebûna xwe ya ku raman, gotin û kiryarên wî şekil dane re rûbirû bibe. Bi vî awayî Daêna ramanên wijdan, ol û rûbirûbûna ruh bi xwezaya xwe ya exlaqî re yek dike, yek ji têgehên herî kûr ên kevneşopiyê.
Gelek Wateyên Peyvê
Peyva Daêna ji bo firehiya wateyên xwe balkêş e, ku di dîtina zerdeştî de bi hev ve girêdayî ne. Ji reha bi wateya dîtin derketiye û bi bingehîn ramana dîtin an têgihiştina hundirîn, hem ya hundirîn hem ya ruhî, diyar dike.
Di wateya xwe ya yekem de, Daêna wateya ol an bawerî bixwe dide, tevahiya bawerî, kiryarên olî û dîtina ruhî ya ku Ola Baş pêk tîne. Di vê wateyê de, mirov behsa Daênaya îbadetkerên Xwediyê Zana dike, ola ku bi riya pêxember hatiye eşkerekirin. Di wateya xwe ya duyem de, Daêna wateya hebûna hundirîn, wijdan an dîtina ruhî ya kesekî dide, tevahiya hebûna exlaqî û ruhî ya kesê, şiyana hundirîn a ku mirov pê rast an şaş dibîne û hildibijêre. Di vê wateyê de, her kes xwedî Daênaya xwe ye, ku bi raman, gotin û kiryarên wî hatiye şekildan. Di wateya xwe ya sêyem û herî zindî de, Daêna wek keça ciwan a xwedayî ya ku piştî mirinê bi ruh re rûbirû dibe bi kesayetî tê diyarkirin, diyarkirina wijdan û kiryarên kesê ya hatiye xuyakirin. Ev wate bi hev ve girêdayî ne, ji ber ku ol dîtina rast e, wijdan dîtina hundirîn a kesê ye û keça ciwan a li pirê ew dîtina hundirîn û hebûna exlaqî ya hatiye eşkerekirin e. Bi vî awayî gelek wateyên peyva Daêna yekbûnekê pêk tînin, dîtina ku di heman demê de bawerî, wijdan û hebûna ku ji mirinê wêdetir bi ruh re rûbirû dibe ye. Ev dewlemendiya wateyê beşek e ji tiştê ku Daêna dike têgeheke ewqas kûr, ol, wijdan û rûbirûbûna ruh bi xwe re yek dike.
Xalên Sereke
Daêna têgeheke zerdeştî ye bi wateya ol, wijdan û dîtina hundirîn.
Reha wê bi peyveke bi wateya dîtin ve girêdayî ye; ji ber vê yekê dîtin an têgihiştina hundirîn.
Di şiklê kesayetiyê de, Daêna keça ciwan a ku li Pira Çînvatê bi ruh re rûbirû dibe ye.
Ji kesên durust re ew wek keçeke ciwan a xweşik xuya dibe; ji kesên xerab re wek pîrejineke pir kirêt.
Ew diyarkirina hebûna ku mirov bi kiryarên xwe ava kiriye ye.
Sraoşa pê re ye û ew bi dadbariya ruh ve girêdayî ye.
Agahiyên Kurt
Nav: Daêna (Avestayî); Dên (farisiya paşîn)
Wateya rehê: Bi peyveke bi wateya dîtin ve girêdayî ye; dîtin, têgihiştina hundirîn
Wate: Ol; wijdan; dîtina hundirîn; keça ciwan a ruh
Rol: Piştî mirinê, ruh li Pira Çînvatê pê re rûbirû dibe
Ji kesên durust re: Keçek ciwan a ronî û xweşik
Ji kesên xerab re: Pîrejineke pir kirêt
Nîşan dide: Hebûna ku raman, gotin û kiryarên kesê çêkirine
Pê re ye: Sraoşa, parêzvanê ruh
Girêdayî bi: Spenta Armaîtî, dilsoziya olî û nîzama exlaqî
Mîras: Kevneşopiya olî û mîtolojîk a hevbeş a Îranî
Wijdan û Dîtina Hundirîn
Di navenda têgeha Daêna de ramana wijdan û dîtina hundirîn heye, şiyana ruhî ya ku mirov pê di navbera rast û şaş, rastî û derewê de dibîne û hildibijêre, û ku ruh bi riya wê di jiyaneke raman, gotin û kiryaran de tê şekildan.
Di dîtina zerdeştî de, her kes xwedî Daênaya xwe ye, dîtina exlaqî ya hundirîn an wijdana xwe, ku bi hilbijartinên wî tê avakirin û şekildan. Her raman, gotin û kiryara baş Daêna xurt dike û bi rastî û nîzama gerdûnî re li hev tîne; her ya xerab wê xera û tarî dike. Bi vî awayî Daêna ne tiştekî sabît e, lê rastiyeke zindî ye, ku jiyana exlaqî ya kesê wê çêdike û ji nû ve çêdike, tevahiya hilbijartinên ruhî yên wî yên li ser hev kom dibin. Ev têgihiştin giraniyeke mezin dide berpirsiyariya kesane û hilbijartina azad, ji ber ku mirov bi raman, gotin û kiryarên xwe Daênaya xwe, hebûna xwe ya hundirîn û wijdana xwe, şekil dide û bi vî awayî diyar dike ku dê çi bibe û ji mirinê wêdetir dê bi çi re rûbirû bibe. Di vê dîtinê de, wijdan ne tenê şiyaneke dadbariyê ye, lê heman cewhera hebûna ruhî ye, ku li gor jiyana kesê ronîtir an xeratir dibe. Ji ber vê yekê ramana Daêna wek wijdan û dîtina hundirîn bi tekeziya zerdeştî ya li jiyana exlaqî û berpirsiyariya her kesî ji bo şekildana ruhê xwe ve bi kûrahî girêdayî ye. Ev yek ji aliyên herî kûr ên têgehê ye, dîtina hundirîn a ku her kes çêdike û ku di dawiyê de dibe hebûna xwe ya ku li berderiya cîhana din pê re rûbirû dibe.
Keça Ciwan a li Pira Çînvatê
Aliyê herî zindî û navdar ê Daêna xuyabûna wê ji ruh re piştî mirinê li Pira Çînvatê ye, ku wek keçeke ciwan bi kesayetî tê diyarkirin; Pira Veqetîner a ku divê her ruh di riya xwe ber bi cîhana din ve jê derbas bibe.
Di kevneşopiyê de, di berbangê roja çaremîn a piştî mirinê de, ruh tê Pira Çînvatê, ku Daênaya wî bixwe di şiklê keçeke ciwan de pêşwaziya wî dike. Ji ruhê kesê durust ê ku bi raman, gotin û kiryarên baş jiyaye re, Daêna wek jineke ciwan a bi xweşikiyeke bêhempa, ronî û şîrîn, ya herî xweşik a cîhanê, xuya dibe; ew bi hezkirinê silavê li ruh dike û wî ber bi bihiştê, Mala Stranê, ve rêberî dike. Ji ruhê kesê xerab ê ku di derew û xerabiyê de jiyaye re, li şûna wê Daêna wek pîrejineke pir kirêt û gemarî, kesayetiyeke tirsnak, xuya dibe, xerabiya jiyana hatiye jiyandin nîşan dide. Ev hevdîtin di çarçoveya dadbariya ruh de pêk tê; li wir, di kevneşopiyê de, heyînên xwedayî Mîtra, Raşnû û Sraoşa kiryarên ruh dipîvin û Sraoşa ruh diparêze. Xuyabûna Daêna wek keçeke ciwan an pîrejineke kirêt rûbirûbûna ruh bi diyarkirina jiyana xwe ya exlaqî re ye, dîtina hebûna ku wî li xwe ava kiriye. Keça ciwan a li Pira Çînvatê wêneya herî balkêş a têgeha Daêna ye, wijdana li berderiya cîhana din hatiye xuyakirin, li gor jiyana hatiye jiyandin xweşik an gemarî.
Hebûna ku Mirov li Xwe Ava Kiriye
Wateya herî kûr a keça ciwan Daêna ew e ku ew hebûna ku mirov li xwe ava kiriye ye, diyarkirina raman, gotin û kiryarên ruh bixwe; da her ruh di rûbirûbûna bi wê re de bi rastiya exlaqî ya jiyana xwe re rûbirû bibe.
Dema Daêna li pirê ji ruh re xuya dibe, di kevneşopiyê de ew xwe wek hebûna ruh bixwe nas dike, diyarkirina raman, gotin û kiryarên wî; ew xweşik e ji ber ku ruh bi jiyana xwe ya baş ew wisa çêkiriye, an kirêt e ji ber ku ruh bi xerabiya xwe ew xera kiriye. Di vê têgihiştina kûr de, kesayetiya ku mirov li berderiya cîhana din pê re rûbirû dibe ne dadwerekî derveyî ye ku biryarekê ji derve ferz dike, lê hebûna exlaqî ya ruh bixwe ye ku hatiye xuyakirin; da her kes bi temamî bi heman hebûna ku ew bûye re rûbirû bibe. Ev yek ji ramanên herî balkêş û herî bi hêz ên exlaqî di tevahiya ramana olî de ye: xelat an tirsnakiya ku piştî mirinê bi ruh re rûbirû dibe ne cezayeke keyfî ye, lê şiklê xwezayî yê jiyana ku mirov jiyaye û nikare jê bireve, hebûna ku mirov bi hilbijartinên xwe yên azad ava kiriye. Xweşikî an kirêtiya Daêna xweşikî an kirêtiya ruh bixwe ye, ku di dawiyê de tê eşkerekirin. Bi vî awayî, têgeha hebûna ku mirov li xwe ava kiriye wateya herî kûr dide kesayetiya Daêna, wijdan û dîtina hundirîn a ku di tevahiya jiyanê de hatiye şekildan û dibe heman hebûna ku ji mirinê wêdetir pêşwaziya ruh dike. Ev dîtinek e ku berpirsiyariya dawî ya qedera mirov bi temamî dide hilbijartinên wî yên exlaqî; hebûna ku mirov pê re rûbirû dibe heman a ku wî li xwe ava kiriye ye.
Daêna Wek Ol
Ji wijdana kesane û keça ciwan a ruh wêdetir, Daêna wateya ol an bawerî bixwe jî hildigire: Ola Baş a ku bi riya pêxember Zerdeşt hatiye eşkerekirin û îbadetkerên Xwediyê Zana, Ahûra Mazda, wê dişopînin.
Di vê wateyê de, Daêna tevahiya baweriya rast, kiryarên olî û dîtina ruhî ya ku olê pêk tîne ye, riya rastiyê ya ji bo rêberiya mirovahiyê hatiye eşkerekirin. Şopandina Daêna di vê wateyê de jiyîna li gor olê ye, qebûlkirina dîtina wê ya cîhanê û hînkirina wê ya exlaqî. Ev wate bi yên din ve girêdayî ye, ji ber ku ol dîtina rast a ku wijdanê şekil dide ye û wijdana bi olê hatiye şekildan dibe hebûna ronî ya ku ji mirinê wêdetir bi ruh re rûbirû dibe. Bi vî awayî bikaranîna heman peyvê ji bo ol, wijdan û keça ciwan a ruh yekbûneke kûr di dîtina zerdeştî de diyar dike: bawerî dîtina rast e, dema dikeve hebûna kesane ew wijdanê şekil dide û wijdana bi vî awayî şekildayî dibe hebûna ku mirov di dawiyê de pê re rûbirû dibe. Di bikaranîna paşîn de, peyv, wek Dên, wateya olê bi awayekî giştî girt û, wek zanyar diyar dikin, bi malbata berfirehtir a peyvên bawerî û olê yên herêmê ve girêdayî ye. Wek ol, Daêna riya rastî û dîtina rast e ku, dema tê qebûlkirin û jiyandin, ruh ber bi xweşikiya ku dê ji mirinê wêdetir pê re rûbirû bibe ve şekil dide. Ev wate yekbûna dewlemend a têgehê temam dike, dîtina ku di heman demê de bawerî, wijdan û hebûna bi jiyaneke di ronahiya rastiyê de jiyandî çêkirî ye.
Sembolîzm û Wate
Daêna berî her tiştî ramana kûr diyar dike ku wijdan qeder e, hebûna ku mirov bi raman, gotin û kiryarên xwe şekil dide heman a ku dê bibe û li berderiya cîhana din pê re rûbirû bibe ye. Wek keça ciwan a ku jiyana kesê wê xweşik an gemarî dike, ew rastiya exlaqî nîşan dide ku her kes ruhê xwe û bi vî awayî qedera xwe çêdike.
Daêna herwiha yekbûna ol, wijdan û hebûna kesane diyar dike, dîtina ku baweriya rast wijdanê şekil dide û wijdan ruh şekil dide, da bawerî, dîtina hundirîn û hebûna ku ji mirinê wêdetir mirov pê re rûbirû dibe yek bin. Di vê yekê de, ew baweriya kûr a zerdeştî nîşan dide ku jiyana ruhî û exlaqî rastiyeke yekane û berdewam e, ji baweriyê bo wijdan û qederê. Di hevdîtina li Pira Çînvatê de, ew vê ramanê diyar dike ku dadbariya ruh di navenda xwe de rûbirûbûna ruh bi rastiya xwe re ye, hebûna ku wî li xwe ava kiriye di dawiyê de tê eşkerekirin. Di van hemûyan de, Daêna di nav têgehên herî kûr ên kevneşopiya olî ya Îranî de ye; ew wijdan wek qeder, yekbûna bawerî û hebûna kesane û rûbirûbûna ruh bi rastiya xwe ya exlaqî re diyar dike. Ew dîtina hundirîn e ku dibe keça ciwan a ruh, wijdana li berderiya cîhana din hatiye xuyakirin, yek ji wêneyên herî kûr û herî xweşik ên kevneşopiyê.
Daêna û Kurd
Daêna, wek têgehên din ên kevneşopiya zerdeştî, aîdî mîrasa kevnar a hevbeş a olî û mîtolojîk a gelên Îranî ye; kevneşopiyek ku Kurd wek gelekî Îranî bi Farisan û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin. Ramanên kûr ên wijdan, jiyana exlaqî û qedera ruh a ku Daêna diyar dike beşek in ji mîrasa ruhî ya tevahiya herêmê.
Ji bo Kurdan, mîrasa olî ya kevnar a Îranî, di nav de dîtina zerdeştî ya ruh, wijdan û jiyana piştî mirinê, beşek e ji paşxaneya kûr a cîhana wan a çandî û ruhî. Ramana kûr a ku Daêna diyar dike, ku her kes ruhê xwe bi hilbijartinên xwe yên exlaqî şekil dide û di dawiyê de bi hebûna ku li xwe ava kiriye re rûbirû dibe, dîtineke xwedî hêza exlaqî ya berdewam e, beşek ji mîrasa ruhî ya berfireh a ku li tevahiya cîhana Îranî hevbeş e. Rast û durust e ku Daêna wek beşek ji vê mîrasa hevbeş a Îranî û zerdeştî bê fêmkirin, li şûna têgeheke tenê Kurdî; ew aîdî kevneşopiya olî ya kevnar a hevbeş a gelên Îranî ye. Wek gelekî Îranî yê xwedî rehên kevnar di vê cîhanê de, Kurd vê mîrasê, ku têgeha Daêna beşek e ji wê, ligel mîrasgirên din ên kevneşopiya Îranî parve dikin. Ji ber vê yekê dema em Daêna pêşkêş dikin, em têgehek ji mîrasa kevnar a hevbeş a Îranî pêşkêş dikin, ku Kurd wek gelekî Îranî mîrasgirên wê ne; yek ji wêneyên herî kûr ên ruhaniyeta ku di bin bingeha kevneşopiyên herêmê de ye. Dîtina exlaqî ya ku ew diyar dike, wijdan û berpirsiyariya şekildana ruhê xwe, nirxekî xwedî dengvedana berdewam li tevahiya cîhana Îranî û ji wê wêdetir e.
Nîqaş û Têgihiştinên Şaş
Daêna xwedawend e? Daêna carinan di şiklê xwe yê kesayetî wek keça ciwan a ruh di nav heyînên xwedayî, yazatayan, de tê hejmartin û di kevneşopiyê de bi Spenta Armaîtî, nemira pîroz a dilsoziya olî, ve girêdayî ye. Lê Daêna di bingehê xwe de zêdetir têgehek e, ol, wijdan an dîtina hundirîn, ku di çarçoveya dawiya jiyanê de wek keçeke ciwan bi kesayetî tê diyarkirin. Ji ber vê yekê têgihiştina herî guncaw a wê ne tenê wek xwedawendekê, lê wek têgeheke ruhî ya kûr a ku şiklê kesayetiyê digire ye, wijdan û hebûna hundirîn ên hatine xuyakirin. Kesayetîbûna wê wek keça ciwan a ruh diyarkirina zindî ya ramana kûrtir a wijdan û hebûna ku mirov li xwe ava kiriye ye.
Keça ciwan Daêna dadwereke derveyî ya ruh e? Na; ev navenda têgehê ye. Daênaya ku bi ruh re rûbirû dibe ne dadwereke derveyî ye ku biryarekê ji derve ferz dike, lê hebûna exlaqî ya ruh bixwe ye, diyarkirina raman, gotin û kiryarên wî. Dadbariya ruh, ku di kevneşopiyê de Raşnû û heyînên xwedayî dipîvin, bi vê hevdîtina bi hebûna ku mirov li xwe ava kiriye re li hev tê, da ruh rastiya jiyana xwe nas bike û qebûl bike. Xweşikî an tirsnakiya Daêna xweşikî an tirsnakiya ruh bixwe ye, ne cezayeke ji derve ferzkirî, lê şiklê xwezayî yê jiyana hatiye jiyandin.
Daêna têgeheke taybetî Kurdî ye? Na; wek têgehên din ên kevneşopiya zerdeştî, ew aîdî mîrasa olî ya kevnar a hevbeş a Îranî ye, kevneşopiyek ku Kurd bi Farisan û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna têgeheke tenê Kurdî. Wek gelekî Îranî, Kurd ligel cîranên xwe vê mîrasa kevnar û berfireh parve dikin, ku Daêna beşek e ji wê.
Mijarên Têkildar
Pira Çînvatê: Pira Veqetîner a ku Daêna li wir bi ruh re rûbirû dibe
Sraoşa: yazataya ku ruh diparêze û rêberî dike
Raşnû: yazataya dadweriyê ya ku kiryarên ruh dipîve
Mîtra: xwediyê peymanê, dadwerekî ruh
Ameşa Spentayan: nemirên pîroz, di nav de Spenta Armaîtî ya bi Daêna ve girêdayî
Ahûra Mazda: Xwediyê Zana, çavkaniya Ola Baş
Zerdeşt: pêxemberê ku Daêna, Ola Baş, eşkere kir
Fraşokeretî: nûkirina dawî û qedera ruhan
Pirsên Pir Tên Pirsîn
Daêna di Zerdeştiyê de çi ye?
Daêna, di farisiya paşîn de Dên, têgeheke dewlemend a zerdeştî ye ku xwedî çend wateyên bi hev ve girêdayî ye: ol an bawerî bixwe; hebûna hundirîn, wijdan an dîtina exlaqî ya kesekî; û, di şiklê kesayetiyê de, keça ciwan a xwedayî ya ku piştî mirinê li Pira Çînvatê bi ruh re rûbirû dibe. Bi reha bi wateya dîtin ve girêdayî ye û ramana dîtin an têgihiştina hundirîn diyar dike. Di aliyê xwe yê herî zindî de, Daêna diyarkirina kiryarên kesê bixwe ye, ku li berderiya cîhana din mirov pê re rûbirû dibe.
Daêna li Pira Çînvatê çawa xuya dibe?
Li Pira Çînvatê, di berbangê roja çaremîn a piştî mirinê de, Daênaya ruh bixwe di şiklê keçeke ciwan de pêşwaziya wî dike. Ji ruhê durust ê ku jiyaneke baş jiyaye re, ew wek jineke ciwan a ronî û xweşik, ya herî xweşik a cîhanê, xuya dibe û ruh ber bi bihiştê ve rêberî dike. Ji ruhê xerab re ew wek pîrejineke pir kirêt û gemarî xuya dibe, xerabiya jiyana hatiye jiyandin nîşan dide. Ew diyarkirina hebûna ku mirov li xwe ava kiriye ye.
Ew çi wate dide ku Daêna hebûna ku mirov li xwe ava kiriye ye?
Wateya wê ew e ku keça ciwan a ku mirov li pirê pê re rûbirû dibe ne dadwereke derveyî ye, lê hebûna exlaqî ya ruh bixwe, diyarkirina raman, gotin û kiryarên wî ye. Ew xweşik e ji ber ku ruh bi jiyana xwe ya baş ew wisa çêkiriye, an kirêt e ji ber ku ruh bi xerabiya xwe ew xera kiriye. Bi vî awayî her kes bi temamî bi heman hebûna ku ew bûye re rûbirû dibe û xelat an tirsnakiya ku bi ruh re rûbirû dibe şiklê xwezayî yê jiyana ku wî jiyaye ye.
Daêna heman wijdan e?
Di yek ji wateyên xwe yên navendî de, erê; Daêna wateya wijdan an dîtina exlaqî ya hundirîn a kesekî dide, şiyana ruhî ya ku mirov pê di navbera rast û şaş de dibîne û hildibijêre û ku bi raman, gotin û kiryarên wî tê şekildan. Ev wijdan, ku di tevahiya jiyanê de tê avakirin, dibe hebûna ku li pirê bi ruh re rûbirû dibe. Daêna wateya ol bixwe û keça ciwan a bi kesayetî hatî diyarkirin jî dide; wate bi hev ve girêdayî ne: bawerî wijdanê şekil dide û wijdan dibe hebûna ku mirov pê re rûbirû dibe.
Daêna çawa bi peyva olê ve girêdayî ye?
Daêna, wek Dên di farisiya paşîn de, wateya ol an baweriyê bi awayekî giştî girt, tevahiya baweriya rast û kiryarên olî. Zanyar diyar dikin ku ev peyv bi malbata berfirehtir a peyvên bawerî û olê yên herêmê ve girêdayî ye. Bikaranîna heman peyvê ji bo ol, wijdan û keça ciwan a ruh yekbûneke kûr diyar dike: bawerî dîtina rast e ku wijdanê şekil dide û ew jî dibe hebûna ku ji mirinê wêdetir mirov pê re rûbirû dibe.
Daêna kesayetiyeke Kurdî ye?
Daêna aîdî mîrasa olî ya kevnar a hevbeş a zerdeştî û Îranî ye, kevneşopiyek ku Kurd bi Farisan û yên din ên cîhana Îranî re parve dikin, li şûna têgeheke tenê Kurdî. Wek gelekî Îranî yê xwedî rehên kevnar di vê cîhanê de, Kurd ligel cîranên xwe vê mîrasa ku Daêna beşek e ji wê parve dikin. Dîtina exlaqî ya ku ew diyar dike, wijdan û berpirsiyariya ruhê xwe, li tevahiya herêmê bi firehî deng vedide.
Çavkanî û Xwendina Zêdetir
Pira Çînvatê - World History Encyclopedia
Daêna (Dên) - Encyclopaedia Iranica
Jiyana Piştî Mirinê ya Zerdeştî - Oxford Reference