Inleiding
De legende van Salomo en de djinn is een van de oude mythische oorsprongsverhalen die ooit over de Koerden werden verteld: een door middeleeuwse schrijvers opgetekend verhaal waarin de Koerden zouden afstammen van de verbintenis van de dienaressen van koning Salomo met djinn, die zich in de bergen vestigden. Het is een legende van het soort dat ooit over veel volken werd verteld. Wij presenteren haar hier als folklore en mythe, niet als geschiedenis.
In dit oude verhaal, opgetekend door middeleeuwse joodse en islamitische schrijvers, stuurt koning Salomo, de wijze koning uit de legende die de djinn zou hebben bevolen, zijn geestendienaren op een opdracht. Uit hun verbintenis met sterfelijke dienaressen komt een volk voort dat zich in het hooggebergte vestigt en in het verhaal de voorouders van de Koerden zou vormen. De legende is een opmerkelijke en kleurrijke draad in het geheel van overleveringen rond het Koerdische volk.
Deze legende leren kennen betekent kennismaken met de manier waarop de middeleeuwse verbeelding oorsprongsmythen rond volken weefde en met de plaats van koning Salomo, de djinn en de bergen in de overleveringen van de streek. We vertellen haar na als een legende en een curiositeit uit de folklore, met een heldere blik op het verschil tussen zulke mythische verhalen en de werkelijke geschiedenis van het Koerdische volk.
Inhoud
Opgetekend door middeleeuwse schrijvers
Wat is de legende?
De legende van Salomo en de djinn is een oud mythisch oorsprongsverhaal, opgetekend door bepaalde middeleeuwse joodse en islamitische schrijvers, dat de oorsprong van de Koerden als volk zou verklaren. Volgens de legende stammen de Koerden af van de verbintenis van sterfelijke vrouwen, de dienaressen of bijvrouwen die met koning Salomo worden verbonden, met djinn, de geestelijke wezens die Salomo volgens de legende zou hebben bevolen. Hun nakomelingen vestigden zich in het hooggebergte en werden in het verhaal de voorouders van het Koerdische volk. Het is een bekend soort legende, het mythische oorsprongsverhaal dat een volk op een wonderbaarlijk of bovennatuurlijk begin terugvoert. Zij behoort tot het geheel van mythen en folklore dat zich in de middeleeuwse verbeelding rond de volken van de streek verzamelde. Het is nadrukkelijk geen historisch verslag van de oorsprong van de Koerden, die een oud volk uit de Iraanse familie zijn met een werkelijke en traceerbare geschiedenis. Het is een legende, een curiositeit van de middeleeuwse verbeelding, die we als zodanig navertellen. Als oud mythisch oorsprongsverhaal, door middeleeuwse schrijvers opgetekend en geweven uit de figuren van Salomo, de djinn en de bergen, is de legende een kleurrijke draad in de overleveringen rond het Koerdische volk, interessant als folklore en mythe.
Koning Salomo en de djinn
De legende put uit de wijdverbreide traditie van koning Salomo als de wijze koning die de djinn, de geestelijke wezens van de onzichtbare wereld, beval en hen met opdrachten en taken over de wereld stuurde.
In het hart van de legende staat koning Salomo, die in de legenden van de streek, in de joodse, christelijke en islamitische tradities, veel meer dan een wijze koning is: hij is de meester van de djinn, de geestelijke wezens van de onzichtbare wereld, die de winden beheersen en op zijn bevel werken. In dit wijdverbreide geheel van legenden beveelt Salomo de djinn te bouwen en dingen te halen, stuurt hen met opdrachten over de wereld en heerst over het rijk van geesten én mensen. Op deze figuur van Salomo, de bevelhebber van de djinn, bouwt de oorsprongslegende van de Koerden voort: in het verhaal zetten Salomo’s macht over de djinn en een opdracht waarop hij hen stuurt de gebeurtenissen in gang waaruit volgens de legende de Koerden voortkomen. De legende behoort daarmee tot de rijke traditie van Salomo en de djinn, de wijze koning en zijn geestendienaren, die de overleveringen van de hele streek doortrekt. Deze verbinding met de grote figuur van Salomo en zijn bevel over de djinn geeft de legende haar decor en wonderbaarlijke karakter. Uit deze traditie van Salomo en de djinn is de oorsprongslegende van de Koerden geweven.
Belangrijkste punten
De legende is een oud mythisch oorsprongsverhaal dat ooit over de Koerden werd verteld.
Zij vertelt dat de Koerden afstammen van de verbintenis van Salomo’s dienaressen met djinn.
Zij put uit de traditie van koning Salomo als bevelhebber van de djinn.
In het verhaal vestigen hun nakomelingen zich in de bergen als voorouders van de Koerden.
Zij werd opgetekend door middeleeuwse joodse en islamitische schrijvers, zoals al-Masudi.
Zij is legende en folklore, geen historisch verslag van de Koerdische oorsprong.
Kerngegevens
Onderwerp: Een mythische oorsprongslegende van de Koerden
Centrale figuren: Koning Salomo, de djinn en sterfelijke dienaressen
De bewering: De Koerden stammen af van verbintenissen tussen Salomo’s dienaressen en djinn
Het decor: Het hooggebergte, waar de nakomelingen zich vestigen
Opgetekend door: Middeleeuwse joodse en islamitische schrijvers, onder wie al-Masudi
Soort verhaal: Mythisch oorsprongsverhaal, legende, folklore
Salomo’s rol: De wijze koning die de djinn beveelt
Status: Legende en mythe, geen geschiedenis
Werkelijke oorsprong: De Koerden zijn een oud Iraans volk met een werkelijke geschiedenis
Belang: Een curiositeit van de middeleeuwse verbeelding en regionale overleveringen
Het oorsprongsverhaal
In de legende stuurt koning Salomo zijn djinn op een opdracht om mooie jonge vrouwen te halen. Wanneer de geesten terugkeren, is de koning echter gestorven. Daarom nemen de djinn zelf de vrouwen, en hun nakomelingen vestigen zich in de bergen als voorouders van de Koerden.
Het verhaal verloopt in de door de middeleeuwse schrijvers opgetekende vorm als volgt. Koning Salomo zou zijn dienaren onder de djinn op een opdracht naar een ver land hebben gestuurd, om een aantal mooie jonge vrouwen voor de koning mee terug te brengen. De djinn deden wat hun was opgedragen en keerden met de jonge vrouwen terug, maar tegen de tijd dat zij terugkwamen was de grote koning Salomo gestorven. Toen zij merkten dat de koning er niet meer was, namen de djinn zelf de vrouwen als de hunnen. Uit hun verbintenis kwam een volk voort van gemengde sterfelijke en geestelijke afkomst. Dit volk trok zich volgens de legende terug in het hooggebergte of werd erheen gestuurd. Daar vestigden zij zich en vermeerderden zich, en werden in het verhaal de voorouders van de Koerden, het bergvolk. In sommige versies wordt toegevoegd dat de nakomelingen door een bevel naar de bergen en dalen werden gedreven, verwerkt in een volksetymologie van de naam van de Koerden. Het verhaal voert de Koerden zo terug op een wonderbaarlijke en bovennatuurlijke oorsprong, de verbintenis van sterfelijke vrouwen en geestelijke wezens, gesitueerd in het hooggebergte dat het thuisland van het Koerdische volk vormt. Dit is de mythische hoofdlijn van de legende, naverteld als curiositeit uit de folklore en kleurrijk verhaal van de middeleeuwse verbeelding, niet als historisch verslag.
Opgetekend door middeleeuwse schrijvers
De legende is te vinden in de geschriften van middeleeuwse joodse geleerden en vroege islamitische autoriteiten, onder wie de 10e-eeuwse Arabische geschiedschrijver al-Masudi, die zulke verhalen over de oorsprong van volken optekende.
De legende van Salomo en de djinn is bewaard in de geschriften van bepaalde middeleeuwse auteurs. Een versie werd opgetekend door middeleeuwse joodse geleerden. Het verhaal werd ook overgenomen door vroege islamitische autoriteiten in hun beschrijvingen van de oorsprong van volken. Tot degenen die zo’n verhaal optekenden behoorde de beroemde 10e-eeuwse Arabische geschiedschrijver en geograaf al-Masudi, in wiens geschriften de Koerden worden verbonden met de nakomelingen van Salomo’s dienaressen en de geesten. Het optekenen van zulke oorsprongslegenden was kenmerkend voor de middeleeuwse geleerde verbeelding, die de oorsprong van volken vaak probeerde te verklaren met verhalen die hen verbonden met figuren uit heilige teksten en legenden, zoals Salomo, en met een wonderbaarlijk of bovennatuurlijk begin. De aanwezigheid van de legende in deze middeleeuwse werken vertelt ons niet over de werkelijke oorsprong van de Koerden, maar over de manier waarop de middeleeuwse geest zich de volken van de wereld voorstelde en ze verklaarde. De legende is dus een document van de middeleeuwse verbeelding en haar manier om oorsprongsmythen te weven, opgetekend door schrijvers uit de joodse en islamitische tradities. Via deze middeleeuwse schrijvers heeft de legende ons bereikt, een curiositeit uit de overleveringen van de streek.
De bergen en de naam
De legende is verbonden met de bergen, het thuisland van de Koerden, en in sommige versies met een volksetymologie van de naam van het Koerdische volk, waarbij de naam in het verhaal wordt verweven.
Een opmerkelijk kenmerk van de legende is haar verbinding met de bergen, het hoogland dat het thuisland van het Koerdische volk vormt. In het verhaal trekken de mensen van gemengde afkomst zich naar de bergen terug of worden erheen gestuurd. Daar vestigen zij zich en worden de Koerden, het bergvolk. De legende weerspiegelt zo in mythische vorm de diepe en oude verbondenheid van de Koerden met hun bergachtige thuisland. In sommige versies wordt de legende verweven met een volksetymologie van de naam van de Koerden. Het verhaal wordt zo gevormd dat een woord of bevel erin de naam verklaart, zoals volksetymologieën vaak doen. Zulke etymologieën zijn geen deugdelijke filologie, maar deel van de vertelkunst, die de naam van het volk verbindt met het mythische verhaal van zijn oorsprong. De verbinding met de bergen en de naam weerspiegelt hoe de legende de identiteit van de Koerden, hun bergachtige thuisland en hun naam zelf, probeert te verankeren in het mythische verhaal van hun oorsprong. Dit verweven van de bergen en de naam in het verhaal is een kenmerkend aspect van de legende, de mythische verankering van de identiteit van een volk in een oorsprongsverhaal. In deze kenmerken toont de legende haar karakter als oorsprongsmythe, die het thuisland en de naam in het wonderbaarlijke verhaal verweeft.
Legende, geen geschiedenis
Het is essentieel duidelijk te maken dat dit een legende en mythe is, geen historisch verslag: de Koerden zijn een oud volk uit de Iraanse familie, met een werkelijke en traceerbare geschiedenis, geen nakomelingen van geesten.
Er moet helder en eenvoudig worden gezegd dat de legende van Salomo en de djinn precies dat is: een legende en mythe, geen historisch verslag van de oorsprong van de Koerden. De Koerden zijn een oud volk uit de Iraanse tak van de Indo-Europese familie, spreken een Iraanse taal en stammen, voor zover geschiedenis en wetenschap kunnen nagaan, af van de oude volken van het Zagrosgebergte en de bredere Iraanse wereld. Hun oorsprong ligt in de werkelijke geschiedenis, in de bewegingen en vermengingen van oude volken, niet in enige verbintenis tussen stervelingen en geesten. De legende van Salomo en de djinn behoort tot folklore en mythe, niet tot de geschiedenis: tot de manier waarop de middeleeuwse verbeelding oorsprongsverhalen rond de haar bekende volken weefde. Zulke legenden zijn werkelijk interessant als folklore en als documenten van de verbeelding, maar mogen niet worden aangezien voor of gepresenteerd als ware beschrijvingen van de oorsprong van een volk. Wij vertellen de legende daarom na als curiositeit van mythe en folklore, met een duidelijk en eerlijk onderscheid tussen zulke mythische verhalen en de werkelijke geschiedenis van het Koerdische volk, een oud en werkelijk bestaand volk met een eigen geschiedenis. Dit eerlijke onderscheid tussen legende en geschiedenis is essentieel voor een juiste presentatie van het verhaal.
Betekenis en belang
De legende is betekenisvol als folklore, niet als geschiedenis: een voorbeeld van de manier waarop de middeleeuwse verbeelding oorsprongsmythen rond volken weefde en een kleurrijke draad in het geheel van overleveringen rond de Koerden en hun bergachtige thuisland.
De legende van Salomo en de djinn is niet betekenisvol om wat zij over de werkelijke oorsprong van de Koerden vertelt, want dat is niets, maar om wat zij laat zien van de werking van de middeleeuwse verbeelding en de overleveringen die zich rond de volken van de streek verzamelden. Zij is een voorbeeld van de wijdverbreide menselijke gewoonte om mythische oorsprongsverhalen te weven, een volk terug te voeren op een wonderbaarlijk of bovennatuurlijk begin, en van de bijzonder middeleeuwse gewoonte om volken te verbinden met figuren uit heilige teksten en legenden, zoals Salomo. Als zodanig staat zij naast de andere mythen en legenden uit de Koerdische volksverbeelding, zoals de verhalen over de peri en de divs, en de grote oorsprongslegenden zoals die van Kawa de Smid, als deel van de rijke wereld van verhalen rond het Koerdische volk. Zij verschilt echter van de gekoesterde inheemse legenden doordat het een verhaal is dat buitenstaanders over de Koerden vertelden. In dit alles is de legende een curiositeit van de folklore en de middeleeuwse verbeelding, een kleurrijke draad in de overleveringen over de Koerden en hun bergen, interessant als mythe en verhaal in plaats van als geschiedenis.
De legende herinnert ons ook aan de diepe en oude verbondenheid van de Koerden met hun bergachtige thuisland, een verbondenheid zo sterk dat zelfs de legenden van buitenstaanders de oorsprong van de Koerden in het hooggebergte plaatsten. Deze mythische verankering van de Koerden in de bergen weerspiegelt, hoe fantastisch het verhaal ook is, een werkelijke en blijvende waarheid van de Koerdische identiteit en het thuisland.
De legende en de Koerden
De legende is een verhaal dat over de Koerden werd verteld, deel van de overleveringen rond het Koerdische volk, dat we eerlijk als folklore en mythe presenteren, onderscheiden van de werkelijke en oude geschiedenis van de Koerden.
De legende van Salomo en de djinn maakt deel uit van het geheel van overleveringen rond het Koerdische volk, hoewel het een verhaal is dat middeleeuwse buitenstaanders over de Koerden vertelden, in plaats van een gekoesterde legende die de Koerden zelf vertelden, zoals de grote inheemse legenden van Kawa of Mem en Zin. Als zodanig is zij interessant als curiositeit van de folklore en de middeleeuwse verbeelding, een kleurrijke draad in de bredere verhalenwereld rond de Koerden en hun bergachtige thuisland. We presenteren haar eerlijk en zorgvuldig: als legende en mythe, naverteld vanwege haar belang als folklore, en altijd met een helder onderscheid van de werkelijke geschiedenis van het Koerdische volk, een oud volk uit de Iraanse familie met een eigen werkelijke en eervolle geschiedenis. Met het presenteren van deze legende eren we de rijke wereld van verhalen en overleveringen rond het Koerdische volk, terwijl we steeds het eerlijke onderscheid bewaren tussen de verhalen van mythe en folklore en de werkelijke geschiedenis en identiteit van de Koerden. De legende is een curiositeit die het kennen waard is, een blik op de manier waarop de verbeelding verhalen rond de Koerden en hun bergen heeft geweven, op de juiste plaats binnen de folklore gezet in plaats van voor geschiedenis aangezien.
Discussies en misverstanden
Is de legende een waar verslag van de oorsprong van de Koerden? Nee. Dit moet duidelijk worden gezegd. De legende van Salomo en de djinn is een mythe en volksverhaal, geen historisch verslag. De Koerden zijn een oud volk uit de Iraanse tak van de Indo-Europese familie, met een werkelijke en traceerbare geschiedenis die wortelt in de oude volken van de Zagros en de bredere Iraanse wereld. Als beschrijving van de Koerdische oorsprong heeft de legende geen historische waarde; zij is uitsluitend interessant als folklore en document van de middeleeuwse verbeelding. Niemand mag dit mythische verhaal aanzien voor de werkelijke geschiedenis van het Koerdische volk.
Is de legende beledigend of vernederend voor de Koerden? De legende moet in haar context worden begrepen, als voorbeeld van de middeleeuwse gewoonte om fantastische oorsprongsverhalen rond veel volken te weven en hen vaak te verbinden met figuren uit heilige teksten en een wonderbaarlijk of bovennatuurlijk begin. Zulke verhalen werden over talrijke volken verteld en waren een kenmerk van de vertelkunst van die tijd, niet noodzakelijk bedoeld als lof of belediging. Wij vertellen de legende met respect voor het Koerdische volk na, uitsluitend als curiositeit uit de folklore en met een duidelijke bevestiging van de werkelijke, oude en eervolle geschiedenis en identiteit van de Koerden. Zij wordt gepresenteerd als een interessant stuk oude overlevering, niet als oordeel over het Koerdische volk.
Waarom zo’n legende überhaupt vastleggen? Mythische oorsprongslegenden, ook die van buitenstaanders en die fantastisch of onvleiend zijn, zijn werkelijk interessant als folklore en als vensters op de verbeelding van het verleden. De legende van Salomo en de djinn vertelt ons over de manier waarop de middeleeuwse geest zich de volken van de wereld voorstelde en maakt deel uit van het geheel van overleveringen rond de Koerden. Haar kennen, op de juiste plaats binnen de folklore en duidelijk onderscheiden van geschiedenis, betekent een draad begrijpen uit de verhalenwereld die het Koerdische volk heeft omringd, terwijl men zijn werkelijke geschiedenis eert.
Verwante onderwerpen
De peri: de feeachtige geesten uit de Koerdische en Iraanse folklore
De divs: de demonen uit de Iraanse mythologie
Kawa de Smid: de grote inheemse oorsprongslegende van de Koerden
De Shahmaran: de wijze slangenkoningin uit de Koerdische folklore
Mem en Zin: het grote nationale epos van de Koerden
Newroz: het feest dat met de legende van Kawa is verbonden
Zahhak: de slangentiran uit de oorsprongslegende
De Simurgh: de grote mythische vogel uit de Iraanse legenden
Veelgestelde vragen
Wat is de legende van Salomo en de djinn?
Het is een oud mythisch oorsprongsverhaal, opgetekend door bepaalde middeleeuwse joodse en islamitische schrijvers, dat de oorsprong van de Koerden zou verklaren. Volgens de legende stammen de Koerden af van de verbintenis van sterfelijke vrouwen, de dienaressen die met koning Salomo worden verbonden, met djinn, de geestelijke wezens die Salomo zou hebben bevolen. Hun nakomelingen vestigden zich in het hooggebergte en werden in het verhaal de voorouders van de Koerden. Het is legende en folklore, geen geschiedenis.
Hoe gaat het verhaal?
In de legende stuurt koning Salomo zijn djinn op een opdracht om mooie jonge vrouwen mee terug te brengen. Wanneer de geesten terugkeren, is de grote koning echter gestorven. Toen zij merkten dat de koning er niet meer was, namen de djinn zelf de vrouwen. Uit hun verbintenis kwam een volk voort van gemengde sterfelijke en geestelijke afkomst, dat zich in het hooggebergte vestigde en in het verhaal de voorouders van de Koerden vormde. In sommige versies wordt een volksetymologie van de naam van de Koerden in het verhaal verweven.
Wie tekende de legende op?
De legende is te vinden in de geschriften van middeleeuwse auteurs: een versie werd opgetekend door middeleeuwse joodse geleerden en het verhaal werd overgenomen door vroege islamitische autoriteiten, onder wie de beroemde 10e-eeuwse Arabische geschiedschrijver en geograaf al-Masudi. Het optekenen van zulke oorsprongslegenden was kenmerkend voor de middeleeuwse geleerde verbeelding, die de oorsprong van volken vaak verklaarde met verhalen die hen verbonden met figuren uit heilige teksten en een wonderbaarlijk begin.
Is de legende waar?
Nee. De legende is een mythe en volksverhaal, geen historisch verslag. De Koerden zijn een oud volk uit de Iraanse tak van de Indo-Europese familie, met een werkelijke en traceerbare geschiedenis die wortelt in de oude volken van de Zagros en de bredere Iraanse wereld. Als beschrijving van de Koerdische oorsprong heeft de legende geen historische waarde; zij is uitsluitend interessant als folklore en document van de middeleeuwse verbeelding.
Waarom is de legende verbonden met de bergen?
In het verhaal trekken de mensen van gemengde afkomst zich naar de bergen terug of worden erheen gestuurd en worden daar de Koerden, het bergvolk. De legende weerspiegelt zo in mythische vorm de diepe en oude verbondenheid van de Koerden met hun bergachtige thuisland. Deze mythische verankering van de Koerden in de bergen weerspiegelt, hoe fantastisch het verhaal ook is, een werkelijke en blijvende waarheid van de Koerdische identiteit en de band van het volk met zijn hoogland.
Hoe moet de legende worden begrepen?
Zij moet worden begrepen als een curiositeit van de folklore en de middeleeuwse verbeelding, een voorbeeld van de wijdverbreide gewoonte om mythische oorsprongsverhalen rond volken te weven en een kleurrijke draad in de overleveringen rond de Koerden. Het is een verhaal dat buitenstaanders over de Koerden vertelden, onderscheiden van de gekoesterde inheemse legenden. Het moet altijd duidelijk worden onderscheiden van de werkelijke en oude geschiedenis van het Koerdische volk.
Bronnen en verdere lectuur
Al-Masudi - Wikipedia (over al-Masudi)
Solomon in Islam (Solomon and the jinn) - Wikipedia (Salomo in de islam: Salomo en de djinn)
Jinn - Wikipedia (over de djinn)
Kurdish-History.com: The Peri (de peri)
Kurdish-History.com: The Divs (de divs)