Kovara dîroka Kurdan
1586 gotar bi Kurmancî amade ne.
Elmas Xanê Kenûleyî (jidayikbûyî 1706) kesayetiyeke navdar a Kurd a sedsala 18an bû, ji kevneşopiya hukumdar û serokên eşîrî yên Kurd ên destpêka serdema nûjen.
Gotarê bixwînin
Kerîm Xan Zend (1705-1779), damezrînerê Kurd ê xanedana Zend, 29 salan wek Wekîl el-Reaya li Îranê hukum kir û bi dadperwerî û dilovaniyeke ku tu hukumdarê Faris ê serdema wî negihiştê, navdar bû.
Gotarê bixwînin Xana Qubadî (1700-1759) helbestvan û hukumdarê Kurd ê xanedana Erdelan û yek ji mezintirîn kesayetiyên helbesta klasîk a Kurdî ya Goranî bû; ew nûnerê serdema zêrîn a kevneşopiya edebî ya Erdelan e.
Gotarê bixwînin Elî Beg Zengene kesayetiyekî navdar ê Kurd ê sedsala 17an ji konfederasyona eşîrî ya navdar a Zengene bû û beşek ji kevneşopiya malbatî ya walî û berpirsiyar li seranserê Împaratoriya Sefewî derxist ye.
Gotarê bixwînin Sarı Süleyman Beg kesayetiyekî navdar ê Kurd ê sedsala 17an bi payeya Beg (serokê eşîrê) bû û di nav Kurdên navdar ên serdema mîrektiyan a Osmanî de tê rêzkirin.
Gotarê bixwînin Mîr Xanzad kesayetiyekî navdar ê Kurd ê sedsala 17an bû û beşek ji kevneşopiya cihêreng a kesayetiyên siyasî û civakî yên Kurdî di serdema mîrektiyan a Osmanî û Sefewî de ye.
Gotarê bixwînin Şêx Elî Xan Zengene (mirî 1689) dewletmêrekî Kurd ê Zengene bû ku wek wezîrê mezin ê Împaratoriya Sefewî xizmet kir û yek ji Kurdên herî hêzdar ên dîroka herêmê bû.
Gotarê bixwînin Elî Merdan Xan (mirî 1657) walîyekî Kurd ê Zengene bû ku hem ji împaratoriya Sefewî hem jî ji Mughal re xizmet kir û kanala navdar a Elî Merdan Xan ava kir — projeyeke mezin a avdanê li Pencaba Hindistanê.
Gotarê bixwînin Ehmedê Xanî (1650-1707), helbestvan û zanyarê Kurd ji Hekariyê, Mem û Zîn — destana neteweyî ya Kurdî — û Nûbihara Biçûkan nivîsîn û cara yekem di edebiyatê de xewna yekîtî û azadiya Kurdî îfade kir.
Gotarê bixwînin Mistefa Bêsaranî (1642-1701) helbestvanekî Kurd ê Goranî yê bi dîwana Erdelan ve girêdayî bû; wî kevneşopiya edebî ya Goranî ya ku Melê Perîşan du sedsalan berê damezrandibû domand û dewlemend kir.
Gotarê bixwînin Shahrokh Sultan Zengene walîyekî Kurd ji konfederasyona eşîrî ya Zengene bû ku di sîstema rêveberiya Sefewî de xizmet kir û beşek ji kevneşopiya siyasî ya navdar a Zengeneyên Kurd e.
Gotarê bixwînin Silêman Xan Erdelan (hukumdarî 1637-1657) hukumdarekî Kurd ê xanedana Erdelan bû ku di pevçûnên Osmanî–Sefewî yên sedsala 17an de li herêma Şarezûrê hukumdarî kir û xweseriya Erdelan parast.
Gotarê bixwînin Genc Elî Xan (mirî 1625) walîyekî Kurd ê Kirmanê li Îrana Sefewî bû ku ferman da avakirina Kompleksa Genc Elî Xan a bi heybet — yek ji baştirîn nimûneyên mîmariya Sefewî ku îro hîn li ser piyan e.
Gotarê bixwînin Îbrahîm el-Kûranî (1615-1690) zanyarekî Îslamî yê Kurd li Medîneyê bû ku irfana tesewifê bi zanistiya hedîsê ya sereke bi hev ve girê da, bi sedan şagirt li seranserê cîhana Misilman perwerde kirin û bandor li ramana Îslamî ya Osmanî û başûrê rojhilatê Asyayê kir.
Gotarê bixwînin
Elî Teremaxî (1591-1664) zanyarekî Kurd bû ku di bikaranîna Kurmancî ya zimanê gel di perwerdeya medreseyê de pêşengî kir û fêrbûna Îslamî bi zimanê wan ji bo şagirtên Kurd berdest kir.
Gotarê bixwînin Elî Canpolad (mirî 1610) mîrekî Kurd bû ku rêberiya serhildana Canpolad li dijî Împaratoriya Osmanî (1605-1607) kir, bi Vênedîk û Sefewiyan re hevpeyman bû û heta serdema nû herî nêzî damezrandina dewleteke serbixwe ya Kurdî bû.
Gotarê bixwînin
Êzidî Mîrza (1600-1651) kesayetiyekî Kurd ê sedsala 17an bû û kevneşopiya jiyan û çanda Kurdî di serdema mîrektiyan a Osmanî de nîşan dide.
Gotarê bixwînin Şêr Sarim kesayetiyekî Kurd ê sedsala 16an bû ku di nav Kurdên navdar ên serdema destpêka nû de tê rêzkirin û kevneşopiya berfirehtir a jiyana çandî û siyasî ya Kurdî di serdema Osmanî de nîşan dide.
Gotarê bixwînin Yûsif Yaska (1592-1636) helbestvanekî Kurd ê destpêka sedsala 17an bû û beşek ji geşbûna helbesta klasîk a Kurmancî di serdema mîrektiyan a Osmanî de ye.
Gotarê bixwînin Feqiyê Teyran (nêzî 1590-1660), helbestvanê Kurd ê tesewifê û şagirtê Melayê Cizîrî, helbestvanê yekem ê Kurd bû ku bi şêweya mesnewiyê helbestên vegotinî nivîsîn û di kevneşopiya destanî ya Kurmancî de pêşengî kir.
Gotarê bixwînin Asenath Barzanî (nêzî 1590-1670), zanyara Cihû ya Kurd ji Mûsilê, rabiya yekem a jin a naskirî di dîrokê de, helbestvan û rêbera civaka Cihû ya Kurd a bakurê Iraqê bû.
Gotarê bixwînin Melayê Cizîrî (nêzî 1570-1640), helbestvanê Kurd ê tesewifê ji Cizîrê, yek ji mezintirîn kesayetiyên helbesta klasîk a Kurmancî ye; xezel, qesîde û helbestên wî yên irfanî ew xistin rêza pêşîn a kevneşopiya edebî ya Îslamî.
Gotarê bixwînin Ebdul-Baqî Nehewendî (1570-1632) zanyar û dîroknasekî Kurd bû ku li dîwana Mughal li Hindistanê xizmet kir û Me’asir-i Rehîmî nivîsî — jiyannameyeke sereke ya bi Farisî ya Xan-i Xanan Rehîm.
Gotarê bixwînin Şêx Şemsedînê Exlatî (1558-1674) zanyarê Kurd ê tesewifê û kesayetiyekî olî ji herêma Xelatê bû û kevneşopiya zanistiya Îslamî ya Kurdî di serdema destpêka Osmanî de nîşan dide.
Gotarê bixwînin