Kovara dîroka Kurdan
1586 gotar bi Kurmancî amade ne.
Edeb (1860–1918) helbestvanekî Kurd bû ku navê wî yê tam Ebdullah Beg ê kurê Ehmed Beg Babamîrî Misbah el-Dîwan bû; wî helbestên li qiraxa kevneşopiya klasîk û coşa kesane govend didan diafirandin.
Gotarê bixwînin
Gelê Kurd li herêma çiyayî ya bi navê Kurdistan xwecihî ye û dîrokeke dewlemend û tevlihev heye ku vedigere hezar salan. Ev vegotina balkêş hêmanên cuda yên çand, têkoşîn û xweragiriyê bi hev re dihone û kûrahiya dîroka Kurdî deng dide. Ji împaratoriyên kevnar heta tevgerên siyasî yên nûjen, çîroka Kurdan a geş dibe beşdariya kesayetiyên giştî yên bêhempa yên Kurd û kesayetiyên dîrokî yên navendî derdixe holê; wan axa ku welatê xwe dibêjin ava kiriye û ew jî bi...
Gotarê bixwînin
Mîqdat Midhat Bedirxan: Pêşengê Rojnamegerî Û Neteweperweriya Kurdî - Li ser vê kesayetiya navdar a Kurd û bûyerên jiyana wî bêtir agahdar bibin.
Gotarê bixwînin
Pêşgotin Bûyerên ku li Rojava, Kurdistana Rojava, pêk tên encamên gelek nakokiyên din ên li seranserê Rojhilata Navîn pêk tên in. Di vê gotarê de ez dê analîz û nêrînên xwe yên li ser rewşê parve bikim û hem tiştên pêk hatine hem tiştên dibe ku li pêş bin vekolim. Divê em bibîr bînin ku dema Amerîka û Îsraîl tevlî ne, pir caran komployeke gelek mezintir li pişt perdeyê heye ku bandor li van bûyeran dike. Çi Pêk Tê? Di destpêka Çileya 2026an de aloziyên...
Gotarê bixwînin
Tevna dîroka Kurdî dewlemend û tevlihev e û bi sedsalên serkeftinên çandî, têkoşînên naskirinê û tevgerên civakî yên çalak hatiye honandin. Wek parêzvanên vê mîratê divê em girîngî bidin parastina van çîrokan, bi taybetî bi belgekirina mîratên kesayetiyên giştî yên Kurd û demên navendî yên tevger û dîplomasiya dîrokî ya Kurdî. Di vê gotarê de em dê girîngiya parastina çand û mîrata Kurdistanê bi... vekolin.
Gotarê bixwînin
Tevna dewlemend a dîroka Kurdî bi awayekî tevlihev di nav vegotina berfirehtir a siyaseta cîhanî de hatiye honandin. Gelê Kurd, ku li herêmên Tirkiye, Iraq, Îran û Sûriyê dijî, ji mêj ve hem di welatên xwe hem di tevahiya Rojhilata Navîn de roleke girîng lîstiye. Di vê gotarê de em dê li tevgerên dîrokî, kesayetiyên giştî yên bibandor û mîrata mayînde ya çand û mîrata Kurdistanê bigerin, her wiha bandora siyaseta cîhanî ya li ezmûna Kurdî... vekolin.
Gotarê bixwînin
Herîq: Dengê Tesewifê Yê Helbesta Kurdî (1856–1909). Li Kurdish History li ser jiyan û berhemên wî agahdar bibin.
Gotarê bixwînin
Rewşa nûjen a jeopolîtîk bandoreke kûr li komên etnîkî yên cuda li seranserê cîhanê dike û civakên Kurdî jî di nav wan de ne. Gelê Kurd li her du aliyên sînorên Tirkiye, Iraq, Îran û Sûriyê dijî û dîrokeke dewlemend heye ku di nav zêdebûna aloziyên siyasî û nakokiyên axê de geşedana xwe didomîne. Armanca vê gotarê vekolîna bandora sînorên nûjen a li civakên Kurdî ye; ew li dîroka Kurdî, çand û mîrata Kurdistanê û awayê kesayetiyên giştî yên Kurd... digere.
Gotarê bixwînin
Têgihiştina têkiliya tevlihev a di navbera Kurd û gelên Ereb de ji bo her kesê ku eleqeya xwe bi tevna dewlemend a dîroka Kurdî re heye pêwîst e. Ev têkiliya piralî, ku ji têlên hevkarî, nakokî û danûstandina çandî hatiye honandin, vedigere sedsalan û vegotineke balkêş a xweragirî, nasname û mîrata hevpar pêşkêş dike.
Gotarê bixwînin
Tevna dewlemend a dîroka Kurdî bi çîrokên serok, şoreşger, hunermend û kesayetiyên dûrbîn ên bibandor re hatiye honandin. Van kesayetiyên giştî yên Kurd hem bandor li civakên xwe hem jî li têkiliyên herêmî yên berfirehtir kirine û beşdarî mîrata mayînde ya çand û mîrata Kurdistanê bûne. Ev gotar li hin kesayetiyên dîrokî yên Kurd ên herî navdar digere ku hem civaka xwe ava kirine hem bandor li gotûbêjên cîhanî yên li ser azadî, çand û...
Gotarê bixwînin
Saîb (1854–1910), ku bi navê Ehmed Mela Qadir ji dayik bû, şahidiya ruhê mayînde yê kevneşopiya wêjeyî ya Kurdî ye di serdemeke bi hilweşîna împaratoriyê, bilindbûna neteweperweriyê û geşedana hêdî ya vegotina zimanê gel hatibû nîşankirin de.
Gotarê bixwînin
Osman Efendîyo Babij, ku di 1852an de ji dayik bû û di 1929an de mir, ji kesayetiyeke olî wêdetir bû; ew muftî, helbestvan û pêşengê wêjeya Zazakî bû.
Gotarê bixwînin
Di tevna çand û mîrata Kurdistanê ya her diguhere de vegotinên dîrokî roleke navendî hene. Têkiliya tevlihev a di navbera borî û niha de hem mîrata dewlemend a gelê Kurd diparêze hem jî di nav pirsgirêkên îroyîn de rêberiya wan di avakirina nasnameya xwe de dike. Ev blog girîngiya dîroka Kurdî vedikole û dinêre ka ew çawa bi tevgerên nûjen, kesayetiyên giştî û bingehê nasnameya Kurdî re têkildar e.
Gotarê bixwînin
Jiyana Diyap Yıldırım (1852–1932) vekolin: serokekî nakok ê Zaza-Kurdên elewî ku bi Ataturk re hevalbend bû, li dijî serhildanan bû û di dawiya Osmaniyan û destpêka komarê de têkiliyên Tirkî-Kurdî şikl dan. Mîrata wî ya yekîtî û parçebûnê nas bikin.
Gotarê bixwînin
Emîn Elî Bedirxan di sirgûnê de ji dayik bû û di bin siya mîrata malbata xwe de mezin bû; ew wek parêzer, karmendê dewletê, serokê serhildanê û berevanekî dûrbîn ê mafên Kurdan derket holê.
Gotarê bixwînin
Tevna dewlemend a kevneşopiyên Kurdî di nav sedsalên dîrok, nasname û xweragiriyê de hatiye honandin. Gelê Kurd, ku bi piranî li herêma çiyayî ya Kurdistanê ya beşên Tirkiye, Iraq, Îran û Sûriyê dihewîne dijî, çandeke taybet pêş xistiye ku rehên wan ên dîrokî nîşan dide. Di vê gotarê de em dê hêmanên balkêş ên kevneşopiyên Kurdî vekolin û girêdanên wan ên kûr ên bi dîroka Kurdî, kesayetiyên Kurd ên naskirî yên girîng û tevgerên girîng ên Kurd...
Gotarê bixwînin
Jiyana Ebdulqadir Ubeydullah (1851–1925) vekolin: dewletmêrê Osmanî, serokê olî û neteweperwerê Kurd. Mîrata wî û dawiya serdemekê bibînin.
Gotarê bixwînin
Paşeroja xweseriya Kurdî li Iraqê li xaleke krîtîk radiweste û bi dîrokeke dewlemend a Kurdî hatiye nîşankirin ku hêviyan teşe dide û xweragiriya gelê Kurd nîşan dide. Tevliheviyên siyaset, aborî û nasnameya çandî nîqaşa li dora xweseriya Kurdî pêş dixin. Li hember dijwariyan derfet ji bo herêma Kurdî hene ku nasnameya xwe diyar bike, rê di dîmenên jeopolîtîk de bibîne û rola xwe di nav Iraq û Rojhilata Navîn a firehtir de xurt bike.
Gotarê bixwînin
Mîrza Ebdilqadirê Paweyî (1850–1910) helbestvan û nivîskarekî Kurd bû ku bi zaravayê Goranî (Hewramî) beyt diafirandin.
Gotarê bixwînin
Edîle Xanim, ku Brîtaniyan gelek caran ew bi navê «Mîrxatuna Wêrekan» digotin, esilzadeyeke Kurd bû û piştî mirina mêrê xwe bû hukumdara bi kiryarî ya eşîra Caf.
Gotarê bixwînin
Nasnameya Kurdî tevneke dewlemend e ku ji têlên dîrok, çand û têkoşîna domdar a ji bo naskirinê hatiye honandin. Di sedsala 21 de Kurd xwe li xaçerêyekê dibînin ku kevneşopiyên kevnar bi hêviyên nûjen re digihîjin hev. Ev nivîsa blogê dê tevliheviyên nasnameya Kurdî ya îro vekole û hem dijwariyan hem derfetên li pêş binirxîne; kesayetiyên dîrokî û kesayetiyên Kurd ên naskirî yên girîng ên li vê rêwîtiyê bandor kirine jî radixe ber çavan.
Gotarê bixwînin
Bedrî Paşa siyasetmedarekî Kurd ê Osmanî ji malbata navdar a Bedirxan bû, nifşên hukumdarên dawî yên Mîrektiya Botan.
Gotarê bixwînin
Di edebiyata Kurdî ya sedsala 19 de kêm deng bi paqijî û kûrahiya Wefayî deng vedidin; helbestvanek ku beytên wî cewhera evîn, xweza û tesewufê girtin.
Gotarê bixwînin
Îbrahîm Paşa Millî di serdema dawî ya Osmanî de wekî kesayetiyekî hêzdar derket pêş. Îbrahîm Paşa di 1843 de ji dayik bû û di 1908 de mir; ew gelek caran bi navê Millî Îbrahîm Paşa dihate naskirin.
Gotarê bixwînin